អប្បមញ្ញាវិភង្គមាតិកត្ថវណ្ណនា

អប្បមញ្ញាវិភង្គមាតិកាយ បន អត្ថតោ តាវ – ចតស្សោ អប្បមញ្ញាយោតិអាទីសុ ផរណអប្បមាណវសេន អប្បមញ្ញាយោ. ឯតា ហិ អារម្មណវសេន អប្បមាណេ វា សត្តេ ផរន្តិ, ឯកសត្តម្ហិ វា អនវសេសផរណវសេន អប្បមាណតោ ផរន្តីតិ ឯវំ ផរណអប្បមាណវសេន ‘‘អប្បមញ្ញាយោ’’តិ វុច្ចន្តិ, សត្ត អប្បមាណវសេនាបិ វត្តុំ វដ្ដតិ. មេត្តាសហគតេនាតិ មេត្តាយ សមន្នាគតេន. ឯកំ ទិសន្តិ បុរត្ថិមាទីសុ ចតូសុ ទិសាសុ យំ កិញ្ចិ ឯកំ ទិសំ, តំទិសាបរិយាបន្នសត្តផរណវសេន ចេតំ វុត្តំ. ផរិត្វាតិ ផុសិត្វា អារម្មណំ កត្វា. វិហរតីតិ បវត្តេតិ. តថា ទុតិយន្តិអាទីសុ. យថា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា, តថេវ តទនន្តរំ ទុតិយំ, តតិយំ, ចតុត្ថញ្ចាតិ អត្ថោ. ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយន្តិ ឯតេនេវ នយេន ឧបរិមំ ទិសំ, ហេដ្ឋិមំ ទិសំ, អនុទិសញ្ច អនុក្កមេន មេត្តាសហគតេន ចេតសា ផរិត្វា វិហរតីតិ អត្ថោ. ឯត្តាវតា ឯកមេកំ ទិសំ បរិគ្គហេត្វា ឱធិសោ មេត្តាផរណតំ ទស្សិតំ.

សព្ពធីតិអាទិ បន អនោធិសោ ទស្សនត្ថំ វុត្តំ. តត្ថ សព្ពធីតិ សព្ពត្ថ. សព្ពត្តតាយាតិ សព្ពេសុ ហីនមជ្ឈិមុក្កដ្ឋមិត្តសបត្តមជ្ឈត្តាទិប្បភេទេសុ អត្តតាយ, តេសុ វិភាគំ អកត្វា អត្តសមតាយាតិ វុត្តំ ហោតិ. អថ វា សព្ពត្តតាយាតិ សព្ពេន ចិត្តភាវេន, ឦសកម្បិ ពហិ អវិក្ខេបមានោតិ អត្ថោ. សព្ពាវន្តន្តិ សព្ពសត្តវន្តំ, សព្ពសត្តយុត្តន្តិ អត្ថោ. លោកន្តិ សត្តលោកំ. បុន ‘‘មេត្តាសហគតេនា’’តិ ឥទំ ‘‘វិបុលេនា’’តិអាទីហិ វិសេសនេហិ សម្ពន្ធទស្សនវសេន វា វុត្តំ, និគមនវសេន វា. តត្ថ ផរណវសេន វិបុលតា វេទិតព្ពា. ភូមិវសេន បន មហគ្គតតា. បគុណវសេន, អប្បមាណសត្តារម្មណវសេន ច អប្បមាណតា. ព្យាបាទបច្ចត្ថិកប្បហានេន អវេរតា. ទោមនស្សប្បហានេន និទ្ទុក្ខតា, សង្ខតតា, អព្យាបជ្ជតា ច ទដ្ឋព្ពា. ឯវំ ករុណាសហគតេនាតិអាទីសុបិ អត្ថោ វេទិតព្ពោតិ អយំ តាវេត្ថ បទត្ថោ.

ធម្មភេទោ បនេត្ថ សុវិញ្ញេយ្យោវ. វិភង្គនយេន បន តីសុ រូបាវចរកុសលវិបាកកិរិយាចិត្តេសុ សម្បយុត្តា សត្តេសុ មេត្តាទិព្រហ្មវិហារភូតា អទោសោ ករុណា មុទិតា តត្រមជ្ឈត្តតាតិ ចត្តារោ ធម្មា នានានយេហិ វិភត្តា, តំសម្បយុត្តា បន កាមាវចរភូតា ច ឯតា ឥធ ន គហិតា. អរូបាវចរលោកុត្តរេសុ បនេតា អប្បមញ្ញា នត្ថេវាតិ. បញ្ហាបុច្ឆកេ បនេតា តាវ សិយា កុសលា, សិយា អព្យាកតា. តិស្សោ សុខាយ, ចតុត្ថា អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា. វិបាកត្តិកេ តិធាបិ, ឧបេក្ខា អវិតក្កអវិចារា, សេសា តិធាបិ, មហគ្គតាវ, បរិត្តារម្មណអតីតារម្មណត្តិកេសុ ន វត្តព្ពាវ, ពហិទ្ធារម្មណាវ, អនិទស្សនអប្បដិឃាវ, មេត្តា ហេតុ, សេសា ន ហេតូ, នោ ចិត្តា, ចេតសិកា, រូបាវចរា, សឧត្តរាវ. សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវាតិ.

អប្បមញ្ញាវិភង្គមាតិកត្ថវណ្ណនា និដ្ឋិតា.