៣. សីលដ្ឋិតិវគ្គោ

១. សីលសុត្តំ

៣៨៧. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ អាយស្មា ច អានន្ទោ អាយស្មា ច ភទ្ទោ បាដលិបុត្តេ វិហរន្តិ កុក្កុដារាមេ. អថ ខោ អាយស្មា ភទ្ទោ សាយន្ហសមយំ បដិសល្លានា វុដ្ឋិតោ យេនាយស្មា អានន្ទោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មតា អានន្ទេន សទ្ធិំ សម្មោទិ. សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា ភទ្ទោ អាយស្មន្តំ អានន្ទំ ឯតទវោច – ‘‘យានិមានិ, អាវុសោ អានន្ទ, កុសលានិ សីលានិ វុត្តានិ ភគវតា, ឥមានិ កុសលានិ សីលានិ កិមត្ថិយានិ វុត្តានិ ភគវតា’’តិ?

‘‘សាធុ សាធុ, អាវុសោ ភទ្ទ! ភទ្ទកោ ខោ តេ, អាវុសោ ភទ្ទ, ឧម្មង្គោ [ឧម្មគ្គោ (សី. ស្យា. កំ.)], ភទ្ទកំ បដិភានំ, កល្យាណី បរិបុច្ឆា. ឯវញ្ហិ ត្វំ, អាវុសោ ភទ្ទ, បុច្ឆសិ – ‘យានិមានិ អាវុសោ អានន្ទ, កុសលានិ សីលានិ វុត្តានិ ភគវតា, ឥមានិ កុសលានិ សីលានិ កិមត្ថិយានិ វុត្តានិ ភគវតា’’’តិ? ‘‘ឯវមាវុសោ’’តិ. ‘‘យានិមានិ, អាវុសោ ភទ្ទ, កុសលានិ សីលានិ វុត្តានិ ភគវតា, ឥមានិ កុសលានិ សីលានិ យាវទេវ ចតុន្នំ សតិបដ្ឋានានំ ភាវនាយ វុត្តានិ ភគវតា’’.

‘‘កតមេសំ ចតុន្នំ? ឥធាវុសោ, ភិក្ខុ កាយេ កាយានុបស្សី វិហរតិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ; វេទនាសុ…បេ… ចិត្តេ…បេ… ធម្មេសុ ធម្មានុបស្សី វិហរតិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ. យានិមានិ, អាវុសោ ភទ្ទ, កុសលានិ សីលានិ វុត្តានិ ភគវតា, ឥមានិ កុសលានិ សីលានិ យាវទេវ ឥមេសំ ចតុន្នំ សតិបដ្ឋានានំ ភាវនាយ វុត្តានិ ភគវតា’’តិ. បឋមំ.

២. ចិរដ្ឋិតិសុត្តំ

៣៨៨. តំយេវ និទានំ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា ភទ្ទោ អាយស្មន្តំ អានន្ទំ ឯតទវោច – ‘‘កោ នុ ខោ, អាវុសោ អានន្ទ, ហេតុ, កោ បច្ចយោ យេន តថាគតេ បរិនិព្ពុតេ សទ្ធម្មោ ន ចិរដ្ឋិតិកោ ហោតិ? កោ បនាវុសោ អានន្ទ, ហេតុ, កោ បច្ចយោ យេន តថាគតេ បរិនិព្ពុតេ សទ្ធម្មោ ចិរដ្ឋិតិកោ ហោតី’’តិ?

‘‘សាធុ សាធុ, អាវុសោ ភទ្ទ! ភទ្ទកោ ខោ តេ, អាវុសោ ភទ្ទ, ឧម្មង្គោ, ភទ្ទកំ បដិភានំ, កល្យាណី បរិបុច្ឆា. ឯវញ្ហិ ត្វំ, អាវុសោ ភទ្ទ, បុច្ឆសិ – ‘កោ នុ ខោ, អាវុសោ អានន្ទ, ហេតុ, កោ បច្ចយោ យេន តថាគតេ បរិនិព្ពុតេ សទ្ធម្មោ ន ចិរដ្ឋិតិកោ ហោតិ? កោ បនាវុសោ អានន្ទ, ហេតុ, កោ បច្ចយោ យេន តថាគតេ បរិនិព្ពុតេ សទ្ធម្មោ ចិរដ្ឋិតិកោ ហោតី’’’តិ? ‘‘ឯវមាវុសោ’’តិ. ‘‘ចតុន្នំ ខោ, អាវុសោ, សតិបដ្ឋានានំ អភាវិតត្តា អពហុលីកតត្តា តថាគតេ បរិនិព្ពុតេ សទ្ធម្មោ ន ចិរដ្ឋិតិកោ ហោតិ. ចតុន្នញ្ច ខោ, អាវុសោ, សតិបដ្ឋានានំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា តថាគតេ បរិនិព្ពុតេ សទ្ធម្មោ ចិរដ្ឋិតិកោ ហោតិ’’.

‘‘កតមេសំ ចតុន្នំ? ឥធាវុសោ, ភិក្ខុ កាយេ កាយានុបស្សី វិហរតិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ; វេទនាសុ…បេ… ចិត្តេ…បេ… ធម្មេសុ ធម្មានុបស្សី វិហរតិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ. ឥមេសំ ខោ, អាវុសោ, ចតុន្នំ សតិបដ្ឋានានំ អភាវិតត្តា អពហុលីកតត្តា តថាគតេ បរិនិព្ពុតេ សទ្ធម្មោ ន ចិរដ្ឋិតិកោ ហោតិ. ឥមេសញ្ច ខោ, អាវុសោ, ចតុន្នំ សតិបដ្ឋានានំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា តថាគតេ បរិនិព្ពុតេ សទ្ធម្មោ ចិរដ្ឋិតិកោ ហោតី’’តិ. ទុតិយំ.

៣. បរិហានសុត្តំ

៣៨៩. ឯកំ សមយំ អាយស្មា ច អានន្ទោ អាយស្មា ច ភទ្ទោ បាដលិបុត្តេ វិហរន្តិ កុក្កុដារាមេ. អថ ខោ អាយស្មា ភទ្ទោ សាយន្ហសមយំ បដិសល្លានា វុដ្ឋិតោ យេនាយស្មា អានន្ទោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មតា អានន្ទេន សទ្ធិំ សម្មោទិ. សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា ភទ្ទោ អាយស្មន្តំ អានន្ទំ ឯតទវោច – ‘‘កោ នុ ខោ, អាវុសោ អានន្ទ, ហេតុ, កោ បច្ចយោ យេន សទ្ធម្មបរិហានំ ហោតិ? កោ នុ ខោ, អាវុសោ អានន្ទ, ហេតុ, កោ បច្ចយោ យេន សទ្ធម្មអបរិហានំ ហោតី’’តិ?

‘‘សាធុ សាធុ, អាវុសោ ភទ្ទ! ភទ្ទកោ ខោ តេ, អាវុសោ ភទ្ទ, ឧម្មង្គោ, ភទ្ទកំ បដិភានំ, កល្យាណី បរិបុច្ឆា. ឯវញ្ហិ ត្វំ, អាវុសោ ភទ្ទ, បុច្ឆសិ – ‘កោ នុ ខោ, អាវុសោ អានន្ទ, ហេតុ, កោ បច្ចយោ យេន សទ្ធម្មបរិហានំ ហោតិ? កោ បនាវុសោ អានន្ទ, ហេតុ, កោ បច្ចយោ យេន សទ្ធម្មអបរិហានំ ហោតី’’’តិ? ‘‘ឯវមាវុសោ’’តិ. ‘‘ចតុន្នំ ខោ, អាវុសោ, សតិបដ្ឋានានំ អភាវិតត្តា អពហុលីកតត្តា សទ្ធម្មបរិហានំ ហោតិ. ចតុន្នញ្ច ខោ, អាវុសោ, សតិបដ្ឋានានំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា សទ្ធម្មអបរិហានំ ហោតិ’’.

‘‘កតមេសំ ចតុន្នំ? ឥធាវុសោ, ភិក្ខុ កាយេ កាយានុបស្សី វិហរតិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ; វេទនាសុ…បេ… ចិត្តេ…បេ… ធម្មេសុ ធម្មានុបស្សី វិហរតិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ. ឥមេសំ ខោ, អាវុសោ, ចតុន្នំ សតិបដ្ឋានានំ អភាវិតត្តា អពហុលីកតត្តា សទ្ធម្មបរិហានំ ហោតិ. ឥមេសញ្ច ខោ, អាវុសោ, ចតុន្នំ សតិបដ្ឋានានំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា សទ្ធម្មអបរិហានំ ហោតី’’តិ. តតិយំ.

៤. សុទ្ធសុត្តំ

៣៩០. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘ចត្តារោមេ, ភិក្ខវេ, សតិបដ្ឋានា. កតមេ ចត្តារោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ កាយេ កាយានុបស្សី វិហរតិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ; វេទនាសុ …បេ… ចិត្តេ …បេ… ធម្មេសុ ធម្មានុបស្សី វិហរតិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, ចត្តារោ សតិបដ្ឋានា’’តិ. ចតុត្ថំ.

៥. អញ្ញតរព្រាហ្មណសុត្តំ

៣៩១. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. អថ ខោ អញ្ញតរោ ព្រាហ្មណោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធិំ សម្មោទិ. សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សោ ព្រាហ្មណោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘កោ នុ ខោ, ភោ គោតម, ហេតុ, កោ បច្ចយោ យេន តថាគតេ បរិនិព្ពុតេ សទ្ធម្មោ ន ចិរដ្ឋិតិកោ ហោតិ? កោ បន, ភោ គោតម, ហេតុ, កោ បច្ចយោ យេន តថាគតេ បរិនិព្ពុតេ សទ្ធម្មោ ចិរដ្ឋិតិកោ ហោតី’’តិ?

‘‘ចតុន្នំ ខោ, ព្រាហ្មណ, សតិបដ្ឋានានំ អភាវិតត្តា អពហុលីកតត្តា តថាគតេ បរិនិព្ពុតេ សទ្ធម្មោ ន ចិរដ្ឋិតិកោ ហោតិ. ចតុន្នញ្ច ខោ, ព្រាហ្មណ, សតិបដ្ឋានានំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា តថាគតេ បរិនិព្ពុតេ សទ្ធម្មោ ចិរដ្ឋិតិកោ ហោតិ.

‘‘កតមេសំ ចតុន្នំ? ឥធ, ព្រាហ្មណ, ភិក្ខុ កាយេ កាយានុបស្សី វិហរតិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ; វេទនាសុ…បេ… ចិត្តេ…បេ… ធម្មេសុ ធម្មានុបស្សី វិហរតិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ. ឥមេសំ ខោ, ព្រាហ្មណ, ចតុន្នំ សតិបដ្ឋានានំ អភាវិតត្តា អពហុលីកតត្តា តថាគតេ បរិនិព្ពុតេ សទ្ធម្មោ ន ចិរដ្ឋិតិកោ ហោតិ. ឥមេសញ្ច ខោ, ព្រាហ្មណ, ចតុន្នំ សតិបដ្ឋានានំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា តថាគតេ បរិនិព្ពុតេ សទ្ធម្មោ ចិរដ្ឋិតិកោ ហោតី’’តិ.

ឯវំ វុត្តេ សោ ព្រាហ្មណោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម…បេ… ឧបាសកំ មំ ភវំ គោតមោ ធារេតុ អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតំ សរណំ គត’’ន្តិ. បញ្ចមំ.

៦. បទេសសុត្តំ

៣៩២. ឯកំ សមយំ អាយស្មា ច សារិបុត្តោ អាយស្មា ច មហាមោគ្គល្លានោ អាយស្មា ច អនុរុទ្ធោ សាកេតេ វិហរន្តិ កណ្ឌកីវនេ [កណ្ដកីវនេ (សី. ស្យា. កំ. បី.)]. អថ ខោ អាយស្មា ច សារិបុត្តោ អាយស្មា ច មហាមោគ្គល្លានោ សាយន្ហសមយំ បដិសល្លានា វុដ្ឋិតា យេនាយស្មា អនិរុទ្ធោ តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មតា អនុរុទ្ធេន សទ្ធិំ សម្មោទិំសុ. សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំសុ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា សារិបុត្តោ អាយស្មន្តំ អនុរុទ្ធំ ឯតទវោច – ‘‘‘សេខោ, សេខោ’តិ [សេក្ខោ សេក្ខោតិ (ស្យា. កំ.)], អាវុសោ អនុរុទ្ធ, វុច្ចតិ. កិត្តាវតា នុ ខោ, អាវុសោ, សេខោ ហោតី’’តិ? ‘‘ចតុន្នំ ខោ, អាវុសោ, សតិបដ្ឋានានំ បទេសំ ភាវិតត្តា សេខោ ហោតិ’’.

៧. សមត្តសុត្តំ

៣៩៣. តំយេវ និទានំ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា សារិបុត្តោ អាយស្មន្តំ អនុរុទ្ធំ ឯតទវោច – ‘‘‘អសេខោ, អសេខោ’តិ, អាវុសោ អនុរុទ្ធ, វុច្ចតិ. កិត្តាវតា នុ ខោ, អាវុសោ, អសេខោ ហោតី’’តិ? ‘‘ចតុន្នំ ខោ, អាវុសោ, សតិបដ្ឋានានំ សមត្តំ ភាវិតត្តា អសេខោ ហោតិ’’.

៨. លោកសុត្តំ

៣៩៤. តំយេវ និទានំ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា សារិបុត្តោ អាយស្មន្តំ អនុរុទ្ធំ ឯតទវោច – ‘‘កតមេសំ, អាវុសោ អនុរុទ្ធ, ធម្មានំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា មហាភិញ្ញតំ [មហាភិញ្ញាតំ (បី.)] បត្តោ’’តិ? ‘‘ចតុន្នំ, អាវុសោ, សតិបដ្ឋានានំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា មហាភិញ្ញតំ បត្តោ’’.

‘‘កតមេសំ ចតុន្នំ? ឥធាហំ, អាវុសោ, កាយេ កាយានុបស្សី វិហរាមិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ; វេទនាសុ…បេ… ចិត្តេ…បេ… ធម្មេសុ ធម្មានុបស្សី វិហរាមិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ. ឥមេសំ ខ្វាហំ, អាវុសោ, ចតុន្នំ សតិបដ្ឋានានំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា មហាភិញ្ញតំ បត្តោ. ឥមេសញ្ច បនាហំ, អាវុសោ, ចតុន្នំ សតិបដ្ឋានានំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា សហស្សំ លោកំ អភិជានាមី’’តិ. អដ្ឋមំ.

៩. សិរិវឌ្ឍសុត្តំ

៣៩៥. ឯកំ សមយំ អាយស្មា អានន្ទោ រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ កលន្ទកនិវាបេ. តេន ខោ បន សមយេន សិរិវឌ្ឍោ [សិរីវឌ្ឍោ (ក.)] គហបតិ អាពាធិកោ ហោតិ ទុក្ខិតោ ពាឡ្ហគិលានោ. អថ ខោ សិរិវឌ្ឍោ គហបតិ អញ្ញតរំ បុរិសំ អាមន្តេសិ – ‘‘ឯហិ ត្វំ, អម្ភោ បុរិស, យេនាយស្មា អានន្ទោ តេនុបសង្កម; ឧបសង្កមិត្វា មម វចនេន អាយស្មតោ អានន្ទស្ស បាទេ សិរសា វន្ទ – ‘សិរិវឌ្ឍោ, ភន្តេ, គហបតិ អាពាធិកោ ទុក្ខិតោ ពាឡ្ហគិលានោ. សោ អាយស្មតោ អានន្ទស្ស បាទេ សិរសា វន្ទតី’តិ. ឯវញ្ច វទេហិ – ‘សាធុ កិរ, ភន្តេ, អាយស្មា អានន្ទោ យេន សិរិវឌ្ឍស្ស គហបតិស្ស និវេសនំ តេនុបសង្កមតុ អនុកម្បំ ឧបាទាយា’’’តិ. ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ សោ បុរិសោ សិរិវឌ្ឍស្ស គហបតិស្ស បដិស្សុត្វា យេនាយស្មា អានន្ទោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ អានន្ទំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សោ បុរិសោ អាយស្មន្តំ អានន្ទំ ឯតទវោច – ‘‘សិរិវឌ្ឍោ, ភន្តេ, គហបតិ អាពាធិកោ ទុក្ខិតោ ពាឡ្ហគិលានោ, សោ អាយស្មតោ អានន្ទស្ស បាទេ សិរសា វន្ទតិ. ឯវញ្ច វទេតិ – ‘សាធុ កិរ, ភន្តេ, អាយស្មា អានន្ទោ យេន សិរិវឌ្ឍស្ស គហបតិស្ស និវេសនំ តេនុបសង្កមតុ អនុកម្បំ ឧបាទាយា’’’តិ. អធិវាសេសិ ខោ អាយស្មា អានន្ទោ តុណ្ហីភាវេន.

អថ ខោ អាយស្មា អានន្ទោ បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ យេន សិរិវឌ្ឍស្ស គហបតិស្ស និវេសនំ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិ. និសជ្ជ ខោ អាយស្មា អានន្ទោ សិរិវឌ្ឍំ គហបតិំ ឯតទវោច – ‘‘កច្ចិ តេ, គហបតិ, ខមនីយំ កច្ចិ យាបនីយំ, កច្ចិ ទុក្ខា វេទនា បដិក្កមន្តិ, នោ អភិក្កមន្តិ; បដិក្កមោសានំ បញ្ញាយតិ, នោ អភិក្កមោ’’តិ? ‘‘ន មេ, ភន្តេ, ខមនីយំ ន យាបនីយំ. ពាឡ្ហា មេ ទុក្ខា វេទនា អភិក្កមន្តិ, នោ បដិក្កមន្តិ; អភិក្កមោសានំ បញ្ញាយតិ, នោ បដិក្កមោ’’តិ.

‘‘តស្មាតិហ តេ, គហបតិ, ឯវំ សិក្ខិតព្ពំ – ‘កាយេ កាយានុបស្សី វិហរិស្សាមិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ; វេទនាសុ…បេ… ចិត្តេ…បេ… ធម្មេសុ ធម្មានុបស្សី វិហរិស្សាមិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្ស’ន្តិ. ឯវញ្ហិ តេ, គហបតិ, សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ.

‘‘យេមេ, ភន្តេ, ភគវតា ចត្តារោ សតិបដ្ឋានា ទេសិតា សំវិជ្ជន្តិ, តេ ធម្មា [សំវិជ្ជន្តេ រតនធម្មា (សី.)] មយិ, អហញ្ច តេសុ ធម្មេសុ សន្ទិស្សាមិ. អហញ្ហិ, ភន្តេ, កាយេ កាយានុបស្សី វិហរាមិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ; វេទនាសុ…បេ… ចិត្តេ…បេ… ធម្មេសុ ធម្មានុបស្សី វិហរាមិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ. យានិ ចិមានិ, ភន្តេ, ភគវតា បញ្ចោរម្ភាគិយានិ សំយោជនានិ ទេសិតានិ, នាហំ, ភន្តេ, តេសំ កិញ្ចិ អត្តនិ អប្បហីនំ សមនុបស្សាមី’’តិ. ‘‘លាភា តេ, គហបតិ, សុលទ្ធំ តេ, គហបតិ! អនាគាមិផលំ តយា, គហបតិ, ព្យាកត’’ន្តិ. នវមំ.

១០. មានទិន្នសុត្តំ

៣៩៦. តំយេវ និទានំ. តេន ខោ បន សមយេន មានទិន្នោ គហបតិ អាពាធិកោ ហោតិ ទុក្ខិតោ ពាឡ្ហគិលានោ. អថ ខោ មានទិន្នោ គហបតិ អញ្ញតរំ បុរិសំ អាមន្តេសិ – ‘‘ឯហិ ត្វំ, អម្ភោ បុរិស…បេ… ន មេ, ភន្តេ, ខមនីយំ ន យាបនីយំ. ពាឡ្ហា មេ ទុក្ខា វេទនា អភិក្កមន្តិ, នោ បដិក្កមន្តិ; អភិក្កមោសានំ បញ្ញាយតិ, នោ បដិក្កមោតិ. ឯវរូបាយ ចាហំ, ភន្តេ, ទុក្ខាយ វេទនាយ ផុដ្ឋោ សមានោ កាយេ កាយានុបស្សី វិហរាមិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ; វេទនាសុ…បេ… ចិត្តេ…បេ… ធម្មេសុ ធម្មានុបស្សី វិហរាមិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា, វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ. យានិ ចិមានិ, ភន្តេ, ភគវតា បញ្ចោរម្ភាគិយានិ សំយោជនានិ ទេសិតានិ, នាហំ, ភន្តេ, តេសំ កិញ្ចិ អត្តនិ អប្បហីនំ សមនុបស្សាមី’’តិ. ‘‘លាភា តេ, គហបតិ, សុលទ្ធំ តេ, គហបតិ! អនាគាមិផលំ តយា, គហបតិ, ព្យាកត’’ន្តិ. ទសមំ.

សីលដ្ឋិតិវគ្គោ តតិយោ.

តស្សុទ្ទានំ –

សីលំ ឋិតិ បរិហានំ, សុទ្ធំ ព្រាហ្មណបទេសំ;

សមត្តំ លោកោ សិរិវឌ្ឍោ, មានទិន្នេន តេ ទសាតិ.