៦. អភិសមយវគ្គោ

១. នខសិខសុត្តំ

១១២១. អថ ខោ ភគវា បរិត្តំ នខសិខាយំ បំសុំ អារោបេត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘តំ កិំ មញ្ញថ, ភិក្ខវេ, កតមំ នុ ខោ ពហុតរំ – យោ វាយំ មយា បរិត្តោ នខសិខាយំ បំសុ អារោបិតោ, អយំ វា មហាបថវី’’តិ? ‘‘ឯតទេវ, ភន្តេ, ពហុតរំ យទិទំ – មហាបថវី; អប្បមត្តកាយំ ភគវតា បរិត្តោ នខសិខាយំ បំសុ អារោបិតោ. សង្ខម្បិ ន ឧបេតិ, ឧបនិធម្បិ ន ឧបេតិ, កលភាគម្បិ ន ឧបេតិ មហាបថវិំ ឧបនិធាយ ភគវតា បរិត្តោ នខសិខាយំ បំសុ អារោបិតោ’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកស្ស ទិដ្ឋិសម្បន្នស្ស បុគ្គលស្ស អភិសមេតាវិនោ ឯតទេវ ពហុតរំ ទុក្ខំ យទិទំ បរិក្ខីណំ បរិយាទិន្នំ; អប្បមត្តកំ អវសិដ្ឋំ. សង្ខម្បិ ន ឧបេតិ, ឧបនិធម្បិ ន ឧបេតិ, កលភាគម្បិ ន ឧបេតិ បុរិមំ ទុក្ខក្ខន្ធំ បរិក្ខីណំ បរិយាទិន្នំ ឧបនិធាយ យទិទំ សត្តក្ខត្តុបរមតា; យោ ‘ឥទំ ទុក្ខ’ន្តិ យថាភូតំ បជានាតិ…បេ… ‘អយំ ទុក្ខនិរោធគាមិនី បដិបទា’តិ យថាភូតំ បជានាតិ’’.

‘‘តស្មាតិហ, ភិក្ខវេ, ‘ឥទំ ទុក្ខ’ន្តិ យោគោ ករណីយោ…បេ… ‘អយំ ទុក្ខនិរោធគាមិនី បដិបទា’តិ យោគោ ករណីយោ’’តិ. បឋមំ.

២. បោក្ខរណីសុត្តំ

១១២២. ‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, បោក្ខរណី បញ្ញាសយោជនានិ អាយាមេន, បញ្ញាសយោជនានិ វិត្ថារេន, បញ្ញាសយោជនានិ ឧព្ពេធេន, បុណ្ណា ឧទកស្ស សមតិត្តិកា កាកបេយ្យា. តតោ បុរិសោ កុសគ្គេន ឧទកំ ឧទ្ធរេយ្យ. តំ កិំ មញ្ញថ, ភិក្ខវេ, កតមំ នុ ខោ ពហុតរំ – យំ វា កុសគ្គេន ឧព្ភតំ, យំ វា បោក្ខរណិយា ឧទក’’ន្តិ? ‘‘ឯតទេវ, ភន្តេ, ពហុតរំ, យទិទំ – បោក្ខរណិយា ឧទកំ; អប្បមត្តកំ កុសគ្គេន ឧទកំ ឧព្ភតំ. សង្ខម្បិ ន ឧបេតិ, ឧបនិធម្បិ ន ឧបេតិ, កលភាគម្បិ ន ឧបេតិ បោក្ខរណិយា ឧទកំ ឧបនិធាយ កុសគ្គេន ឧទកំ ឧព្ភត’’ន្តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកស្ស…បេ… យោគោ ករណីយោ’’តិ. ទុតិយំ.

៣. បឋមសំភេជ្ជសុត្តំ

១១២៣. ‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, យត្ថិមា មហានទិយោ សំសន្ទន្តិ សមេន្តិ, សេយ្យថិទំ – គង្គា, យមុនា, អចិរវតី, សរភូ, មហី, តតោ បុរិសោ ទ្វេ វា តីណិ វា ឧទកផុសិតានិ ឧទ្ធរេយ្យ. តំ កិំ មញ្ញថ, ភិក្ខវេ កតមំ នុ ខោ ពហុតរំ – យានិ ទ្វេ វា តីណិ វា ឧទកផុសិតានិ ឧព្ភតានិ, យំ វា សំភេជ្ជឧទក’’ន្តិ? ‘‘ឯតទេវ, ភន្តេ, ពហុតរំ, យទិទំ – សំភេជ្ជឧទកំ; អប្បមត្តកានិ ទ្វេ វា តីណិ វា ឧទកផុសិតានិ ឧព្ភតានិ. សង្ខម្បិ ន ឧបេន្តិ, ឧបនិធម្បិ ន ឧបេន្តិ, កលភាគម្បិ ន ឧបេន្តិ សំភេជ្ជឧទកំ ឧបនិធាយ ទ្វេ វា តីណិ វា ឧទកផុសិតានិ ឧព្ភតានី’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកស្ស…បេ… យោគោ ករណីយោ’’តិ. តតិយំ.

៤. ទុតិយសំភេជ្ជសុត្តំ

១១២៤. ‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, យត្ថិមា មហានទិយោ សំសន្ទន្តិ សមេន្តិ, សេយ្យថិទំ – គង្គា, យមុនា, អចិរវតី, សរភូ, មហី, តំ ឧទកំ បរិក្ខយំ បរិយាទានំ គច្ឆេយ្យ, ឋបេត្វា ទ្វេ វា តីណិ វា ឧទកផុសិតានិ. តំ កិំ មញ្ញថ, ភិក្ខវេ, កតមំ នុ ខោ ពហុតរំ – យំ វា សំភេជ្ជឧទកំ បរិក្ខីណំ បរិយាទិន្នំ, យានិ ទ្វេ វា តីណិ វា ឧទកផុសិតានិ អវសិដ្ឋានី’’តិ? ‘‘ឯតទេវ, ភន្តេ, ពហុតរំ សំភេជ្ជឧទកំ យទិទំ បរិក្ខីណំ បរិយាទិន្នំ; អប្បមត្តកានិ ទ្វេ វា តីណិ វា ឧទកផុសិតានិ អវសិដ្ឋានិ. សង្ខម្បិ ន ឧបេន្តិ, ឧបនិធម្បិ ន ឧបេន្តិ, កលភាគម្បិ ន ឧបេន្តិ សំភេជ្ជឧទកំ បរិក្ខីណំ បរិយាទិន្នំ ឧបនិធាយ ទ្វេ វា តីណិ វា ឧទកផុសិតានិ អវសិដ្ឋានី’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកស្ស…បេ… យោគោ ករណីយោ’’តិ. ចតុត្ថំ.

៥. បឋមមហាបថវីសុត្តំ

១១២៥. ‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, បុរិសោ មហាបថវិយា សត្ត កោលដ្ឋិមត្តិយោ គុឡិកា ឧបនិក្ខិបេយ្យ. តំ កិំ មញ្ញថ, ភិក្ខវេ, កតមំ នុ ខោ ពហុតរំ – យា វា សត្ត កោលដ្ឋិមត្តិយោ គុឡិកា ឧបនិក្ខិត្តា, អយំ វា មហាបថវី’’តិ? ‘‘ឯតទេវ, ភន្តេ, ពហុតរំ, យទិទំ – មហាបថវី; អប្បមត្តិកា សត្ត កោលដ្ឋិមត្តិយោ គុឡិកា ឧបនិក្ខិត្តា. សង្ខម្បិ ន ឧបេន្តិ, ឧបនិធម្បិ ន ឧបេន្តិ, កលភាគម្បិ ន ឧបេន្តិ មហាបថវិំ ឧបនិធាយ សត្ត កោលដ្ឋិមត្តិយោ គុឡិកា ឧបនិក្ខិត្តា’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកស្ស…បេ… យោគោ ករណីយោ’’តិ. បញ្ចមំ.

៦. ទុតិយមហាបថវីសុត្តំ

១១២៦. ‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, មហាបថវី បរិក្ខយំ បរិយាទានំ គច្ឆេយ្យ ឋបេត្វា សត្ត កោលដ្ឋិមត្តិយោ គុឡិកា. តំ កិំ មញ្ញថ, ភិក្ខវេ, កតមំ នុ ខោ ពហុតរំ – យំ វា មហាបថវិយា បរិក្ខីណំ បរិយាទិន្នំ, យា វា សត្ត កោលដ្ឋិមត្តិយោ គុឡិកា អវសិដ្ឋា’’តិ? ‘‘ឯតទេវ, ភន្តេ, ពហុតរំ មហាបថវិយា យទិទំ បរិក្ខីណំ បរិយាទិន្នំ; អប្បមត្តិកា សត្ត កោលដ្ឋិមត្តិយោ គុឡិកា អវសិដ្ឋា. សង្ខម្បិ ន ឧបេន្តិ, ឧបនិធម្បិ ន ឧបេន្តិ, កលភាគម្បិ ន ឧបេន្តិ មហាបថវិយា បរិក្ខីណំ បរិយាទិន្នំ ឧបនិធាយ សត្ត កោលដ្ឋិមត្តិយោ គុឡិកា អវសិដ្ឋា’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកស្ស…បេ… យោគោ ករណីយោ’’តិ. ឆដ្ឋំ.

៧. បឋមមហាសមុទ្ទសុត្តំ

១១២៧. ‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, បុរិសោ មហាសមុទ្ទតោ ទ្វេ វា តីណិ វា ឧទកផុសិតានិ ឧទ្ធរេយ្យ. តំ កិំ មញ្ញថ, ភិក្ខវេ, កតមំ នុ ខោ ពហុតរំ – យានិ ទ្វេ វា តីណិ វា ឧទកផុសិតានិ ឧព្ភតានិ, យំ វា មហាសមុទ្ទេ ឧទក’’ន្តិ? ‘‘ឯតទេវ, ភន្តេ, ពហុតរំ, យទិទំ – មហាសមុទ្ទេ ឧទកំ; អប្បមត្តកានិ ទ្វេ វា តីណិ វា ឧទកផុសិតានិ ឧព្ភតានិ. សង្ខម្បិ ន ឧបេន្តិ, ឧបនិធម្បិ ន ឧបេន្តិ, កលភាគម្បិ ន ឧបេន្តិ មហាសមុទ្ទេ ឧទកំ ឧបនិធាយ ទ្វេ វា តីណិ វា ឧទកផុសិតានិ ឧព្ភតានី’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកស្ស…បេ… យោគោ ករណីយោ’’តិ. សត្តមំ.

៨. ទុតិយមហាសមុទ្ទសុត្តំ

១១២៨. ‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, មហាសមុទ្ទេ ឧទកំ បរិក្ខយំ [មហាសមុទ្ទោ បរិក្ខយំ (សី. ស្យា. កំ.) សំ. និ. ២.៨១] បរិយាទានំ គច្ឆេយ្យ ឋបេត្វា ទ្វេ វា តីណិ វា ឧទកផុសិតានិ. តំ កិំ មញ្ញថ, ភិក្ខវេ, កតមំ នុ ខោ ពហុតរំ – យំ វា មហាសមុទ្ទេ ឧទកំ បរិក្ខីណំ បរិយាទិន្នំ, យានិ ទ្វេ វា តីណិ វា ឧទកផុសិតានិ អវសិដ្ឋានី’’តិ? ‘‘ឯតទេវ, ភន្តេ, ពហុតរំ មហាសមុទ្ទេ ឧទកំ យទិទំ បរិក្ខីណំ បរិយាទិន្នំ; អប្បមត្តកានិ ទ្វេ វា តីណិ វា ឧទកផុសិតានិ អវសិដ្ឋានិ. សង្ខម្បិ ន ឧបេន្តិ, ឧបនិធម្បិ ន ឧបេន្តិ, កលភាគម្បិ ន ឧបេន្តិ មហាសមុទ្ទេ ឧទកំ បរិក្ខីណំ បរិយាទិន្នំ ឧបនិធាយ ទ្វេ វា តីណិ វា ឧទកផុសិតានិ អវសិដ្ឋានី’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកស្ស…បេ… យោគោ ករណីយោ’’តិ. អដ្ឋមំ.

៩. បឋមបព្ពតូបមសុត្តំ

១១២៩. ‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, បុរិសោ ហិមវតោ បព្ពតរាជស្ស សត្ត សាសបមត្តិយោ បាសាណសក្ខរា ឧបនិក្ខិបេយ្យ. តំ កិំ មញ្ញថ, ភិក្ខវេ, កតមំ នុ ខោ ពហុតរំ – យា វា សត្ត សាសបមត្តិយោ បាសាណសក្ខរា ឧបនិក្ខិត្តា, អយំ វា ហិមវា បព្ពតរាជា’’តិ? ‘‘ឯតទេវ, ភន្តេ, ពហុតរំ, យទិទំ – ហិមវា បព្ពតរាជា; អប្បមត្តិកា សត្ត សាសបមត្តិយោ បាសាណសក្ខរា ឧបនិក្ខិត្តា. សង្ខម្បិ ន ឧបេន្តិ, ឧបនិធម្បិ ន ឧបេន្តិ, កលភាគម្បិ ន ឧបេន្តិ ហិមវន្តំ បព្ពតរាជានំ ឧបនិធាយ សត្ត សាសបមត្តិយោ បាសាណសក្ខរា ឧបនិក្ខិត្តា’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកស្ស…បេ… យោគោ ករណីយោ’’តិ. នវមំ.

១០. ទុតិយបព្ពតូបមសុត្តំ

១១៣០. ‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, ហិមវា បព្ពតរាជា បរិក្ខយំ បរិយាទានំ គច្ឆេយ្យ, ឋបេត្វា សត្ត សាសបមត្តិយោ បាសាណសក្ខរា. តំ កិំ មញ្ញថ, ភិក្ខវេ, កតមំ នុ ខោ ពហុតរំ – យំ វា ហិមវតោ បព្ពតរាជស្ស បរិក្ខីណំ បរិយាទិន្នំ, យា វា សត្ត សាសបមត្តិយោ បាសាណសក្ខរា អវសិដ្ឋា’’តិ? ‘‘ឯតទេវ, ភន្តេ, ពហុតរំ ហិមវតោ បព្ពតរាជស្ស យទិទំ បរិក្ខីណំ បរិយាទិន្នំ; អប្បមត្តិកា សត្ត សាសបមត្តិយោ បាសាណសក្ខរា អវសិដ្ឋា. សង្ខម្បិ ន ឧបេន្តិ, ឧបនិធម្បិ ន ឧបេន្តិ, កលភាគម្បិ ន ឧបេន្តិ ហិមវតោ បព្ពតរាជស្ស បរិក្ខីណំ បរិយាទិន្នំ ឧបនិធាយ សត្ត សាសបមត្តិយោ បាសាណសក្ខរា អវសិដ្ឋា’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, អរិយសាវកស្ស ទិដ្ឋិសម្បន្នស្ស បុគ្គលស្ស អភិសមេតាវិនោ ឯតទេវ ពហុតរំ ទុក្ខំ យទិទំ បរិក្ខីណំ បរិយាទិន្នំ; អប្បមត្តកំ អវសិដ្ឋំ. សង្ខម្បិ ន ឧបេតិ, ឧបនិធម្បិ ន ឧបេតិ, កលភាគម្បិ ន ឧបេតិ បុរិមំ ទុក្ខក្ខន្ធំ បរិក្ខីណំ បរិយាទិន្នំ ឧបនិធាយ យទិទំ សត្តក្ខត្តុបរមតា; យោ ‘ឥទំ ទុក្ខ’ន្តិ យថាភូតំ បជានាតិ…បេ… ‘អយំ ទុក្ខនិរោធគាមិនី បដិបទា’តិ យថាភូតំ បជានាតិ’’.

‘‘តស្មាតិហ, ភិក្ខវេ, ‘ឥទំ ទុក្ខ’ន្តិ យោគោ ករណីយោ…បេ… ‘អយំ ទុក្ខនិរោធគាមិនី បដិបទា’តិ យោគោ ករណីយោ’’តិ. ទសមំ.

អភិសមយវគ្គោ ឆដ្ឋោ.

តស្សុទ្ទានំ –

នខសិខា បោក្ខរណី, សំភេជ្ជ អបរេ ទុវេ;

បថវី ទ្វេ សមុទ្ទា ទ្វេ, ទ្វេមា ច បព្ពតូបមាតិ.