៨. ទុតិយសូរិយសុត្តំ

១១០៨. ‘‘យាវកីវញ្ច, ភិក្ខវេ, ចន្ទិមសូរិយា លោកេ នុប្បជ្ជន្តិ, នេវ តាវ មហតោ អាលោកស្ស បាតុភាវោ ហោតិ មហតោ ឱភាសស្ស. អន្ធតមំ តទា ហោតិ អន្ធការតិមិសា. នេវ តាវ រត្តិន្ទិវា [រត្តិទិវា (ក.)] បញ្ញាយន្តិ, ន មាសទ្ធមាសា បញ្ញាយន្តិ, ន ឧតុសំវច្ឆរា បញ្ញាយន្តិ.

‘‘យតោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, ចន្ទិមសូរិយា លោកេ ឧប្បជ្ជន្តិ, អថ មហតោ អាលោកស្ស បាតុភាវោ ហោតិ មហតោ ឱភាសស្ស. នេវ អន្ធការតមំ តទា ហោតិ ន អន្ធការតិមិសា. អថ រត្តិន្ទិវា បញ្ញាយន្តិ, មាសទ្ធមាសា បញ្ញាយន្តិ, ឧតុសំវច្ឆរា បញ្ញាយន្តិ. ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, យាវកីវញ្ច តថាគតោ លោកេ នុប្បជ្ជតិ អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ, នេវ តាវ មហតោ អាលោកស្ស បាតុភាវោ ហោតិ មហតោ ឱភាសស្ស. អន្ធតមំ តទា ហោតិ អន្ធការតិមិសា. នេវ តាវ ចតុន្នំ អរិយសច្ចានំ អាចិក្ខណា ហោតិ ទេសនា បញ្ញាបនា បដ្ឋបនា វិវរណា វិភជនា ឧត្តានីកម្មំ.

‘‘យតោ ច ខោ, ភិក្ខវេ, តថាគតោ លោកេ ឧប្បជ្ជតិ អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ, អថ មហតោ អាលោកស្ស បាតុភាវោ ហោតិ មហតោ ឱភាសស្ស. នេវ អន្ធតមំ តទា ហោតិ ន អន្ធការតិមិសា. អថ ខោ ចតុន្នំ អរិយសច្ចានំ អាចិក្ខណា ហោតិ ទេសនា បញ្ញាបនា បដ្ឋបនា វិវរណា វិភជនា ឧត្តានីកម្មំ. កតមេសំ ចតុន្នំ? ទុក្ខស្ស អរិយសច្ចស្ស…បេ… ទុក្ខនិរោធគាមិនិយា បដិបទាយ អរិយសច្ចស្ស.

‘‘តស្មាតិហ, ភិក្ខវេ, ‘ឥទំ ទុក្ខ’ន្តិ យោគោ ករណីយោ…បេ… ‘អយំ ទុក្ខនិរោធគាមិនី បដិបទា’តិ យោគោ ករណីយោ’’តិ. អដ្ឋមំ.