១០. ទុតិយទ្វយសុត្តំ

៩៣. ‘‘ទ្វយំ, ភិក្ខវេ, បដិច្ច វិញ្ញាណំ សម្ភោតិ. កថញ្ច, ភិក្ខវេ, ទ្វយំ បដិច្ច វិញ្ញាណំ សម្ភោតិ? ចក្ខុញ្ច បដិច្ច រូបេ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណំ. ចក្ខុ អនិច្ចំ វិបរិណាមិ អញ្ញថាភាវិ. រូបា អនិច្ចា វិបរិណាមិនោ អញ្ញថាភាវិនោ. ឥត្ថេតំ ទ្វយំ ចលញ្ចេវ ព្យថញ្ច អនិច្ចំ វិបរិណាមិ អញ្ញថាភាវិ. ចក្ខុវិញ្ញាណំ អនិច្ចំ វិបរិណាមិ អញ្ញថាភាវិ. យោបិ ហេតុ យោបិ បច្ចយោ ចក្ខុវិញ្ញាណស្ស ឧប្បាទាយ, សោបិ ហេតុ សោបិ បច្ចយោ អនិច្ចោ វិបរិណាមី អញ្ញថាភាវី. អនិច្ចំ ខោ បន, ភិក្ខវេ, បច្ចយំ បដិច្ច ឧប្បន្នំ ចក្ខុវិញ្ញាណំ កុតោ និច្ចំ ភវិស្សតិ! យា ខោ, ភិក្ខវេ, ឥមេសំ តិណ្ណំ ធម្មានំ សង្គតិ សន្និបាតោ សមវាយោ, អយំ វុច្ចតិ ចក្ខុសម្ផស្សោ. ចក្ខុសម្ផស្សោបិ អនិច្ចោ វិបរិណាមី អញ្ញថាភាវី. យោបិ ហេតុ យោបិ បច្ចយោ ចក្ខុសម្ផស្សស្ស ឧប្បាទាយ, សោបិ ហេតុ សោបិ បច្ចយោ អនិច្ចោ វិបរិណាមី អញ្ញថាភាវី. អនិច្ចំ ខោ បន, ភិក្ខវេ, បច្ចយំ បដិច្ច ឧប្បន្នោ ចក្ខុសម្ផស្សោ កុតោ និច្ចោ ភវិស្សតិ! ផុដ្ឋោ, ភិក្ខវេ, វេទេតិ, ផុដ្ឋោ ចេតេតិ, ផុដ្ឋោ សញ្ជានាតិ. ឥត្ថេតេបិ ធម្មា ចលា ចេវ ព្យថា ច អនិច្ចា វិបរិណាមិនោ អញ្ញថាភាវិនោ. សោតំ…បេ….

‘‘ជិវ្ហញ្ច បដិច្ច រសេ ច ឧប្បជ្ជតិ ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ. ជិវ្ហា អនិច្ចា វិបរិណាមី អញ្ញថាភាវី [វិបរិណាមិនី អញ្ញថាភាវិនី (?)]. រសា អនិច្ចា វិបរិណាមិនោ អញ្ញថាភាវិនោ. ឥត្ថេតំ ទ្វយំ ចលញ្ចេវ ព្យថញ្ច អនិច្ចំ វិបរិណាមិ អញ្ញថាភាវិ. ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ អនិច្ចំ វិបរិណាមិ អញ្ញថាភាវិ. យោបិ ហេតុ យោបិ បច្ចយោ ជិវ្ហាវិញ្ញាណស្ស ឧប្បាទាយ, សោបិ ហេតុ សោបិ បច្ចយោ អនិច្ចោ វិបរិណាមី អញ្ញថាភាវី. អនិច្ចំ ខោ បន, ភិក្ខវេ, បច្ចយំ បដិច្ច ឧប្បន្នំ ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ, កុតោ និច្ចំ ភវិស្សតិ! យា ខោ, ភិក្ខវេ, ឥមេសំ តិណ្ណំ ធម្មានំ សង្គតិ សន្និបាតោ សមវាយោ, អយំ វុច្ចតិ ជិវ្ហាសម្ផស្សោ. ជិវ្ហាសម្ផស្សោបិ អនិច្ចោ វិបរិណាមី អញ្ញថាភាវី. យោបិ ហេតុ យោបិ បច្ចយោ ជិវ្ហាសម្ផស្សស្ស ឧប្បាទាយ, សោបិ ហេតុ សោបិ បច្ចយោ អនិច្ចោ វិបរិណាមី អញ្ញថាភាវី. អនិច្ចំ ខោ បន, ភិក្ខវេ, បច្ចយំ បដិច្ច ឧប្បន្នោ ជិវ្ហាសម្ផស្សោ, កុតោ និច្ចោ ភវិស្សតិ! ផុដ្ឋោ, ភិក្ខវេ, វេទេតិ, ផុដ្ឋោ ចេតេតិ, ផុដ្ឋោ សញ្ជានាតិ. ឥត្ថេតេបិ ធម្មា ចលា ចេវ ព្យថា ច អនិច្ចា វិបរិណាមិនោ អញ្ញថាភាវិនោ. កាយំ…បេ….

‘‘មនញ្ច បដិច្ច ធម្មេ ច ឧប្បជ្ជតិ មនោវិញ្ញាណំ. មនោ អនិច្ចោ វិបរិណាមី អញ្ញថាភាវី. ធម្មា អនិច្ចា វិបរិណាមិនោ អញ្ញថាភាវិនោ. ឥត្ថេតំ ទ្វយំ ចលញ្ចេវ ព្យថញ្ច អនិច្ចំ វិបរិណាមិ អញ្ញថាភាវិ. មនោវិញ្ញាណំ អនិច្ចំ វិបរិណាមិ អញ្ញថាភាវិ. យោបិ ហេតុ យោបិ បច្ចយោ មនោវិញ្ញាណស្ស ឧប្បាទាយ, សោបិ ហេតុ សោបិ បច្ចយោ អនិច្ចោ វិបរិណាមី អញ្ញថាភាវី. អនិច្ចំ ខោ បន, ភិក្ខវេ, បច្ចយំ បដិច្ច ឧប្បន្នំ មនោវិញ្ញាណំ, កុតោ និច្ចំ ភវិស្សតិ! យា ខោ, ភិក្ខវេ, ឥមេសំ តិណ្ណំ ធម្មានំ សង្គតិ សន្និបាតោ សមវាយោ, អយំ វុច្ចតិ មនោសម្ផស្សោ. មនោសម្ផស្សោបិ អនិច្ចោ វិបរិណាមី អញ្ញថាភាវី. យោបិ ហេតុ យោបិ បច្ចយោ មនោសម្ផស្សស្ស ឧប្បាទាយ, សោបិ ហេតុ សោបិ បច្ចយោ អនិច្ចោ វិបរិណាមី អញ្ញថាភាវី. អនិច្ចំ ខោ បន, ភិក្ខវេ, បច្ចយំ បដិច្ច ឧប្បន្នោ មនោសម្ផស្សោ, កុតោ និច្ចោ ភវិស្សតិ! ផុដ្ឋោ, ភិក្ខវេ, វេទេតិ, ផុដ្ឋោ ចេតេតិ, ផុដ្ឋោ សញ្ជានាតិ. ឥត្ថេតេបិ ធម្មា ចលា ចេវ ព្យថា ច អនិច្ចា វិបរិណាមិនោ អញ្ញថាភាវិនោ. ឯវំ ខោ, ភិក្ខវេ, ទ្វយំ បដិច្ច វិញ្ញាណំ សម្ភោតី’’តិ. ទសមំ.

ឆន្នវគ្គោ នវមោ.

តស្សុទ្ទានំ –

បលោកសុញ្ញា សំខិត្តំ, ឆន្នោ បុណ្ណោ ច ពាហិយោ;

ឯជេន ច ទុវេ វុត្តា, ទ្វយេហិ អបរេ ទុវេតិ.