៣. កុម្មោបមសុត្តំ

២៤០. ‘‘ភូតបុព្ពំ, ភិក្ខវេ, កុម្មោ កច្ឆបោ សាយន្ហសមយំ អនុនទីតីរេ គោចរបសុតោ អហោសិ. សិង្គាលោបិ [សិគាលោបិ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] ខោ, ភិក្ខវេ, សាយន្ហសមយំ អនុនទីតីរេ គោចរបសុតោ អហោសិ. អទ្ទសា ខោ, ភិក្ខវេ, កុម្មោ កច្ឆបោ សិង្គាលំ ទូរតោវ គោចរបសុតំ. ទិស្វាន សោណ្ឌិបញ្ចមានិ អង្គានិ សកេ កបាលេ សមោទហិត្វា អប្បោស្សុក្កោ តុណ្ហីភូតោ សង្កសាយតិ. សិង្គាលោបិ ខោ, ភិក្ខវេ, អទ្ទស កុម្មំ កច្ឆបំ ទូរតោវ គោចរបសុតំ. ទិស្វាន យេន កុម្មោ កច្ឆបោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា កុម្មំ កច្ឆបំ បច្ចុបដ្ឋិតោ អហោសិ – ‘យទាយំ កុម្មោ កច្ឆបោ សោណ្ឌិបញ្ចមានំ អង្គានំ អញ្ញតរំ វា អញ្ញតរំ វា អង្គំ អភិនិន្នាមេស្សតិ, តត្ថេវ នំ គហេត្វា ឧទ្ទាលិត្វា ខាទិស្សាមី’តិ. យទា ខោ, ភិក្ខវេ, កុម្មោ កច្ឆបោ សោណ្ឌិបញ្ចមានំ អង្គានំ អញ្ញតរំ វា អញ្ញតរំ វា អង្គំ ន អភិនិន្នាមិ, អថ សិង្គាលោ កុម្មម្ហា និព្ពិជ្ជ បក្កាមិ, ឱតារំ អលភមានោ.

‘‘ឯវមេវ ខោ, ភិក្ខវេ, តុម្ហេបិ មារោ បាបិមា សតតំ សមិតំ បច្ចុបដ្ឋិតោ – ‘អប្បេវ នាមាហំ ឥមេសំ ចក្ខុតោ វា ឱតារំ លភេយ្យំ…បេ… ជិវ្ហាតោ វា ឱតារំ លភេយ្យំ…បេ… មនតោ វា ឱតារំ លភេយ្យ’ន្តិ. តស្មាតិហ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយេសុ គុត្តទ្វារា វិហរថ. ចក្ខុនា រូបំ ទិស្វា មា និមិត្តគ្គាហិនោ អហុវត្ថ, មា អនុព្យញ្ជនគ្គាហិនោ. យត្វាធិករណមេនំ ចក្ខុន្ទ្រិយំ អសំវុតំ វិហរន្តំ អភិជ្ឈាទោមនស្សា បាបកា អកុសលា ធម្មា អន្វាស្សវេយ្យុំ, តស្ស សំវរាយ បដិបជ្ជថ, រក្ខថ ចក្ខុន្ទ្រិយំ, ចក្ខុន្ទ្រិយេ សំវរំ អាបជ្ជថ. សោតេន សទ្ទំ សុត្វា… ឃានេន គន្ធំ ឃាយិត្វា… ជិវ្ហាយ រសំ សាយិត្វា… កាយេន ផោដ្ឋព្ពំ ផុសិត្វា… មនសា ធម្មំ វិញ្ញាយ មា និមិត្តគ្គាហិនោ អហុវត្ថ, មា អនុព្យញ្ជនគ្គាហិនោ. យត្វាធិករណមេនំ មនិន្ទ្រិយំ អសំវុតំ វិហរន្តំ អភិជ្ឈាទោមនស្សា បាបកា អកុសលា ធម្មា អន្វាស្សវេយ្យុំ, តស្ស សំវរាយ បដិបជ្ជថ, រក្ខថ មនិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយេ សំវរំ អាបជ្ជថ. យតោ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, ឥន្ទ្រិយេសុ គុត្តទ្វារា វិហរិស្សថ, អថ តុម្ហេហិបិ មារោ បាបិមា និព្ពិជ្ជ បក្កមិស្សតិ, ឱតារំ អលភមានោ – កុម្មម្ហាវ សិង្គាលោ’’តិ.

‘‘កុម្មោ អង្គានិ សកេ កបាលេ,

សមោទហំ ភិក្ខុ មនោវិតក្កេ;

អនិស្សិតោ អញ្ញមហេឋយានោ,

បរិនិព្ពុតោ នូបវទេយ្យ កញ្ចី’’តិ. តតិយំ;