១០. និរុត្តិបថសុត្តំ

៦២. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘តយោមេ, ភិក្ខវេ, និរុត្តិបថា អធិវចនបថា បញ្ញត្តិបថា អសង្កិណ្ណា អសង្កិណ្ណបុព្ពា, ន សង្កីយន្តិ, ន សង្កីយិស្សន្តិ, អប្បដិកុដ្ឋា សមណេហិ ព្រាហ្មណេហិ វិញ្ញូហិ. កតមេ តយោ? យំ, ភិក្ខវេ, រូបំ អតីតំ និរុទ្ធំ វិបរិណតំ ‘អហោសី’តិ តស្ស សង្ខា, ‘អហោសី’តិ តស្ស សមញ្ញា, ‘អហោសី’តិ តស្ស បញ្ញត្តិ; ន តស្ស សង្ខា ‘អត្ថី’តិ, ន តស្ស សង្ខា ‘ភវិស្សតី’’’តិ.

‘‘យា វេទនា អតីតា និរុទ្ធា វិបរិណតា ‘អហោសី’តិ តស្សា សង្ខា, ‘អហោសី’តិ តស្សា សមញ្ញា, ‘អហោសី’តិ តស្សា បញ្ញត្តិ; ន តស្សា សង្ខា ‘អត្ថី’តិ, ន តស្សា សង្ខា ‘ភវិស្សតី’’’តិ.

‘‘យា សញ្ញា… យេ សង្ខារា អតីតា និរុទ្ធា វិបរិណតា ‘អហេសុ’ន្តិ តេសំ សង្ខា, ‘អហេសុ’ន្តិ តេសំ សមញ្ញា, ‘អហេសុ’ន្តិ តេសំ បញ្ញត្តិ; ន តេសំ សង្ខា ‘អត្ថី’តិ, ន តេសំ សង្ខា ‘ភវិស្សន្តី’’’តិ.

‘‘យំ វិញ្ញាណំ អតីតំ និរុទ្ធំ វិបរិណតំ, ‘អហោសី’តិ តស្ស សង្ខា, ‘អហោសី’តិ តស្ស សមញ្ញា, ‘អហោសី’តិ តស្ស បញ្ញត្តិ; ន តស្ស សង្ខា ‘អត្ថី’តិ, ន តស្ស សង្ខា ‘ភវិស្សតី’’’តិ.

‘‘យំ, ភិក្ខវេ, រូបំ អជាតំ អបាតុភូតំ, ‘ភវិស្សតី’តិ តស្ស សង្ខា, ‘ភវិស្សតី’តិ តស្ស សមញ្ញា, ‘ភវិស្សតី’តិ តស្ស បញ្ញត្តិ; ន តស្ស សង្ខា ‘អត្ថី’តិ, ន តស្ស សង្ខា ‘អហោសី’’’តិ.

‘‘យា វេទនា អជាតា អបាតុភូតា, ‘ភវិស្សតី’តិ តស្សា សង្ខា, ‘ភវិស្សតី’តិ តស្សា សមញ្ញា, ‘ភវិស្សតី’តិ តស្សា បញ្ញត្តិ; ន តស្សា សង្ខា ‘អត្ថី’តិ, ន តស្សា សង្ខា ‘អហោសី’’’តិ.

‘‘យា សញ្ញា… យេ សង្ខារា អជាតា អបាតុភូតា, ‘ភវិស្សន្តី’តិ តេសំ សង្ខា, ‘ភវិស្សន្តី’តិ តេសំ សមញ្ញា, ‘ភវិស្សន្តី’តិ តេសំ បញ្ញត្តិ; ន តេសំ សង្ខា ‘អត្ថី’តិ, ន តេសំ សង្ខា ‘អហេសុ’’’ន្តិ.

‘‘យំ វិញ្ញាណំ អជាតំ អបាតុភូតំ, ‘ភវិស្សតី’តិ តស្ស សង្ខា, ‘ភវិស្សតី’តិ តស្ស សមញ្ញា, ‘ភវិស្សតី’តិ តស្ស បញ្ញត្តិ; ន តស្ស សង្ខា ‘អត្ថី’តិ, ន តស្ស សង្ខា ‘អហោសី’’’តិ.

‘‘យំ, ភិក្ខវេ, រូបំ ជាតំ បាតុភូតំ, ‘អត្ថី’តិ តស្ស សង្ខា, ‘អត្ថី’តិ តស្ស សមញ្ញា, ‘អត្ថី’តិ តស្ស បញ្ញត្តិ; ន តស្ស សង្ខា ‘អហោសី’តិ, ន តស្ស សង្ខា ‘ភវិស្សតី’’’តិ.

‘‘យា វេទនា ជាតា បាតុភូតា, ‘អត្ថី’តិ តស្សា សង្ខា, ‘អត្ថី’តិ តស្សា សមញ្ញា, ‘អត្ថី’តិ តស្សា បញ្ញត្តិ; ន តស្សា សង្ខា ‘អហោសី’តិ, ន តស្សា សង្ខា ‘ភវិស្សតី’’’តិ.

‘‘យា សញ្ញា… យេ សង្ខារា ជាតា បាតុភូតា, ‘អត្ថី’តិ តេសំ សង្ខា, ‘អត្ថី’តិ តេសំ សមញ្ញា, ‘អត្ថី’តិ តេសំ បញ្ញត្តិ; ន តេសំ សង្ខា ‘អហេសុ’ន្តិ, ន តេសំ សង្ខា, ‘ភវិស្សន្តី’’’តិ.

‘‘យំ វិញ្ញាណំ ជាតំ បាតុភូតំ, ‘អត្ថី’តិ តស្ស សង្ខា, ‘អត្ថី’តិ តស្ស សមញ្ញា, ‘អត្ថី’តិ តស្ស បញ្ញត្តិ; ន តស្ស សង្ខា ‘អហោសី’តិ, ន តស្ស សង្ខា ‘ភវិស្សតី’’’តិ.

‘‘ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, តយោ និរុត្តិបថា អធិវចនបថា បញ្ញត្តិបថា អសង្កិណ្ណា អសង្កិណ្ណបុព្ពា, ន សង្កីយន្តិ, ន សង្កីយិស្សន្តិ, អប្បដិកុដ្ឋា សមណេហិ ព្រាហ្មណេហិ វិញ្ញូហិ. យេបិ តេ, ភិក្ខវេ, អហេសុំ ឧក្កលា វស្សភញ្ញា [ឱក្កលា វយភិញ្ញា (ម. និ. ៣.៣៤៣)] អហេតុកវាទា អកិរិយវាទា នត្ថិកវាទា, តេបិមេ តយោ និរុត្តិបថេ អធិវចនបថេ បញ្ញត្តិបថេ ន គរហិតព្ពំ នប្បដិក្កោសិតព្ពំ អមញ្ញិំសុ. តំ កិស្ស ហេតុ? និន្ទាឃដ្ដនព្យារោសឧបារម្ភភយា’’តិ [និន្ទាព្យារោសឧបារម្ភភយាតិ (សី. ស្យា. កំ. បី.) ម. និ. ៣.៣៤៣].

ឧបយវគ្គោ ឆដ្ឋោ.

តស្សុទ្ទានំ –

ឧបយោ ពីជំ ឧទានំ, ឧបាទានបរិវត្តំ;

សត្តដ្ឋានញ្ច សម្ពុទ្ធោ, បញ្ចមហាលិ អាទិត្តា.

វគ្គោ និរុត្តិបថេន ចាតិ.