១០. តតិយកោដ្ឋិកសុត្តំ
១៣៥. តញ្ញេវ និទានំ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា សារិបុត្តោ អាយស្មន្តំ មហាកោដ្ឋិកំ ឯតទវោច – ‘‘‘អវិជ្ជា, អវិជ្ជា’តិ, អាវុសោ កោដ្ឋិក, វុច្ចតិ. កតមា នុ ខោ, អាវុសោ, អវិជ្ជា, កិត្តាវតា ច អវិជ្ជាគតោ ហោតី’’តិ?
‘‘ឥធាវុសោ, អស្សុតវា បុថុជ្ជនោ រូបំ នប្បជានាតិ, រូបសមុទយំ នប្បជានាតិ, រូបនិរោធំ នប្បជានាតិ, រូបនិរោធគាមិនិំ បដិបទំ នប្បជានាតិ. វេទនំ នប្បជានាតិ…បេ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ នប្បជានាតិ, វិញ្ញាណសមុទយំ នប្បជានាតិ, វិញ្ញាណនិរោធំ នប្បជានាតិ, វិញ្ញាណនិរោធគាមិនិំ បដិបទំ នប្បជានាតិ. អយំ វុច្ចតាវុសោ, អវិជ្ជា; ឯត្តាវតា ច អវិជ្ជាគតោ ហោតី’’តិ.
ឯវំ វុត្តេ, អាយស្មា សារិបុត្តោ អាយស្មន្តំ មហាកោដ្ឋិកំ ឯតទវោច – ‘‘‘វិជ្ជា, វិជ្ជា’តិ, អាវុសោ កោដ្ឋិក, វុច្ចតិ. កតមា នុ ខោ, អាវុសោ, វិជ្ជា, កិត្តាវតា ច វិជ្ជាគតោ ហោតី’’តិ? ‘‘ឥធាវុសោ, សុតវា អរិយសាវកោ រូបំ បជានាតិ, រូបសមុទយំ បជានាតិ, រូបនិរោធំ បជានាតិ, រូបនិរោធគាមិនិំ បដិបទំ បជានាតិ. វេទនំ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ បជានាតិ, វិញ្ញាណសមុទយំ បជានាតិ, វិញ្ញាណនិរោធំ បជានាតិ, វិញ្ញាណនិរោធគាមិនិំ បដិបទំ បជានាតិ. អយំ វុច្ចតាវុសោ, វិជ្ជា; ឯត្តាវតា ច វិជ្ជាគតោ ហោតី’’តិ. ទសមំ.
អវិជ្ជាវគ្គោ តេរសមោ.
តស្សុទ្ទានំ –
សមុទយធម្មេ តីណិ, អស្សាទោ អបរេ ទុវេ;
សមុទយេ ច ទ្វេ វុត្តា, កោដ្ឋិកេ អបរេ តយោតិ.