១៤. កុក្កុឡវគ្គោ

១. កុក្កុឡសុត្តំ

១៣៦. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘រូបំ, ភិក្ខវេ, កុក្កុឡំ, វេទនា កុក្កុឡា, សញ្ញា កុក្កុឡា, សង្ខារា កុក្កុឡា, វិញ្ញាណំ កុក្កុឡំ. ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេ, សុតវា អរិយសាវកោ រូបស្មិម្បិ និព្ពិន្ទតិ, វេទនាយបិ និព្ពិន្ទតិ, សញ្ញាយបិ និព្ពិន្ទតិ, សង្ខារេសុបិ និព្ពិន្ទតិ, វិញ្ញាណស្មិម្បិ និព្ពិន្ទតិ. និព្ពិន្ទំ វិរជ្ជតិ; វិរាគា វិមុច្ចតិ. វិមុត្តស្មិំ វិមុត្តមិតិ ញាណំ ហោតិ. ‘ខីណា ជាតិ, វុសិតំ ព្រហ្មចរិយំ, កតំ ករណីយំ, នាបរំ ឥត្ថត្តាយា’តិ បជានាតី’’តិ. បឋមំ.

២. អនិច្ចសុត្តំ

១៣៧. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘យំ, ភិក្ខវេ, អនិច្ចំ; តត្រ វោ ឆន្ទោ បហាតព្ពោ. កិញ្ច, ភិក្ខវេ, អនិច្ចំ? រូបំ, ភិក្ខវេ, អនិច្ចំ; តត្រ វោ ឆន្ទោ បហាតព្ពោ. វេទនា អនិច្ចា…បេ… សញ្ញា… សង្ខារា… វិញ្ញាណំ អនិច្ចំ; តត្រ វោ ឆន្ទោ បហាតព្ពោ. យំ, ភិក្ខវេ, អនិច្ចំ; តត្រ វោ ឆន្ទោ បហាតព្ពោ’’តិ. ទុតិយំ.

៣. ទុតិយអនិច្ចសុត្តំ

១៣៨. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘យំ, ភិក្ខវេ, អនិច្ចំ; តត្រ វោ រាគោ បហាតព្ពោ. កិញ្ច, ភិក្ខវេ, អនិច្ចំ? រូបំ, ភិក្ខវេ, អនិច្ចំ; តត្រ វោ រាគោ បហាតព្ពោ. វេទនា អនិច្ចា… សញ្ញា… សង្ខារា… វិញ្ញាណំ អនិច្ចំ; តត្រ វោ រាគោ បហាតព្ពោ. យំ, ភិក្ខវេ, អនិច្ចំ; តត្រ វោ រាគោ បហាតព្ពោ’’តិ. តតិយំ.

៤. តតិយអនិច្ចសុត្តំ

១៣៩. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘យំ, ភិក្ខវេ, អនិច្ចំ; តត្រ វោ ឆន្ទរាគោ បហាតព្ពោ. កិញ្ច, ភិក្ខវេ, អនិច្ចំ? រូបំ, ភិក្ខវេ, អនិច្ចំ, តត្រ វោ ឆន្ទរាគោ បហាតព្ពោ. វេទនា អនិច្ចា… សញ្ញា… សង្ខារា… វិញ្ញាណំ អនិច្ចំ; តត្រ វោ ឆន្ទរាគោ បហាតព្ពោ. យំ, ភិក្ខវេ, អនិច្ចំ; តត្រ វោ ឆន្ទរាគោ បហាតព្ពោ’’តិ. ចតុត្ថំ.

៥. ទុក្ខសុត្តំ

១៤០. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘យំ, ភិក្ខវេ, ទុក្ខំ; តត្រ វោ ឆន្ទោ បហាតព្ពោ…បេ… យំ, ភិក្ខវេ, ទុក្ខំ; តត្រ វោ ឆន្ទោ បហាតព្ពោ’’តិ. បញ្ចមំ.

៦. ទុតិយទុក្ខសុត្តំ

១៤១. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘យំ, ភិក្ខវេ, ទុក្ខំ; តត្រ វោ រាគោ បហាតព្ពោ…បេ… យំ, ភិក្ខវេ, ទុក្ខំ; តត្រ វោ រាគោ បហាតព្ពោ’’តិ. ឆដ្ឋំ.

៧. តតិយទុក្ខសុត្តំ

១៤២. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘យំ, ភិក្ខវេ, ទុក្ខំ; តត្រ វោ ឆន្ទរាគោ បហាតព្ពោ…បេ… យំ, ភិក្ខវេ, ទុក្ខំ; តត្រ វោ ឆន្ទរាគោ បហាតព្ពោ’’តិ. សត្តមំ.

៨. អនត្តសុត្តំ

១៤៣. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘យោ, ភិក្ខវេ, អនត្តា; តត្រ វោ ឆន្ទោ បហាតព្ពោ. កោ ច, ភិក្ខវេ, អនត្តា? រូបំ, ភិក្ខវេ, អនត្តា; តត្រ វោ ឆន្ទោ បហាតព្ពោ. វេទនា អនត្តា… សញ្ញា… សង្ខារា… វិញ្ញាណំ អនត្តា; តត្រ វោ ឆន្ទោ បហាតព្ពោ. យោ, ភិក្ខវេ, អនត្តា; តត្រ វោ ឆន្ទោ បហាតព្ពោ’’តិ. អដ្ឋមំ.

៩. ទុតិយអនត្តសុត្តំ

១៤៤. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘យោ, ភិក្ខវេ, អនត្តា; តត្រ វោ រាគោ បហាតព្ពោ. កោ ច, ភិក្ខវេ, អនត្តា? រូបំ, ភិក្ខវេ, អនត្តា; តត្រ វោ រាគោ បហាតព្ពោ. វេទនា អនត្តា… សញ្ញា… សង្ខារា… វិញ្ញាណំ អនត្តា; តត្រ វោ រាគោ បហាតព្ពោ. យោ, ភិក្ខវេ, អនត្តា; តត្រ វោ រាគោ បហាតព្ពោ’’តិ. នវមំ.

១០. តតិយអនត្តសុត្តំ

១៤៥. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘យោ, ភិក្ខវេ, អនត្តា; តត្រ វោ ឆន្ទរាគោ បហាតព្ពោ. កោ ច, ភិក្ខវេ, អនត្តា? រូបំ, ភិក្ខវេ, អនត្តា; តត្រ វោ ឆន្ទរាគោ បហាតព្ពោ. វេទនា អនត្តា… សញ្ញា… សង្ខារា… វិញ្ញាណំ អនត្តា; តត្រ វោ ឆន្ទរាគោ បហាតព្ពោ. យោ, ភិក្ខវេ, អនត្តា; តត្រ វោ ឆន្ទរាគោ បហាតព្ពោ’’តិ. ទសមំ.

១១. និព្ពិទាពហុលសុត្តំ

១៤៦. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘សទ្ធាបព្ពជិតស្ស, ភិក្ខវេ, កុលបុត្តស្ស អយមនុធម្មោ ហោតិ – យំ រូបេ និព្ពិទាពហុលោ [និព្ពិទាពហុលំ (ស្យា. កំ. បី. ក.)] វិហរេយ្យ. វេទនាយ…បេ… សញ្ញាយ… សង្ខារេសុ… វិញ្ញាណេ និព្ពិទាពហុលោ វិហរេយ្យ. យោ រូបេ និព្ពិទាពហុលោ វិហរន្តោ, វេទនាយ… សញ្ញាយ… សង្ខារេសុ… វិញ្ញាណេ និព្ពិទាពហុលោ វិហរន្តោ រូបំ បរិជានាតិ, វេទនំ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ បរិជានាតិ; សោ រូបំ បរិជានំ វេទនំ បរិជានំ សញ្ញំ បរិជានំ សង្ខារេ បរិជានំ វិញ្ញាណំ បរិជានំ បរិមុច្ចតិ រូបម្ហា, បរិមុច្ចតិ វេទនាយ, បរិមុច្ចតិ សញ្ញាយ, បរិមុច្ចតិ សង្ខារេហិ, បរិមុច្ចតិ វិញ្ញាណម្ហា, បរិមុច្ចតិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ; ‘បរិមុច្ចតិ ទុក្ខស្មា’តិ វទាមី’’តិ. ឯកាទសមំ.

១២. អនិច្ចានុបស្សីសុត្តំ

១៤៧. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘សទ្ធាបព្ពជិតស្ស, ភិក្ខវេ, កុលបុត្តស្ស អយមនុធម្មោ ហោតិ – យំ រូបេ អនិច្ចានុបស្សី វិហរេយ្យ. វេទនាយ… សញ្ញាយ… សង្ខារេសុ… វិញ្ញាណេ អនិច្ចានុបស្សី វិហរេយ្យ…បេ… ‘បរិមុច្ចតិ ទុក្ខស្មា’តិ វទាមី’’តិ. ទ្វាទសមំ.

១៣. ទុក្ខានុបស្សីសុត្តំ

១៤៨. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘សទ្ធាបព្ពជិតស្ស, ភិក្ខវេ, កុលបុត្តស្ស អយមនុធម្មោ ហោតិ – យំ រូបេ ទុក្ខានុបស្សី វិហរេយ្យ. វេទនាយ… សញ្ញាយ… សង្ខារេសុ… វិញ្ញាណេ ទុក្ខានុបស្សី វិហរេយ្យ…បេ… ‘បរិមុច្ចតិ ទុក្ខស្មា’តិ វទាមី’’តិ. តេរសមំ.

១៤. អនត្តានុបស្សីសុត្តំ

១៤៩. សាវត្ថិនិទានំ. ‘‘សទ្ធាបព្ពជិតស្ស, ភិក្ខវេ, កុលបុត្តស្ស អយមនុធម្មោ ហោតិ – យំ រូបេ អនត្តានុបស្សី វិហរេយ្យ. វេទនាយ… សញ្ញាយ… សង្ខារេសុ… វិញ្ញាណេ អនត្តានុបស្សី វិហរេយ្យ. (សោ រូបេ) អនត្តានុបស្សី វិហរន្តោ, វេទនាយ… សញ្ញាយ… សង្ខារេសុ… វិញ្ញាណេ អនត្តានុបស្សី វិហរន្តោ រូបំ បរិជានាតិ, វេទនំ…បេ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ បរិជានាតិ. សោ រូបំ បរិជានំ វេទនំ បរិជានំ សញ្ញំ បរិជានំ សង្ខារេ បរិជានំ វិញ្ញាណំ បរិជានំ បរិមុច្ចតិ រូបម្ហា, បរិមុច្ចតិ វេទនាយ, បរិមុច្ចតិ សញ្ញាយ, បរិមុច្ចតិ សង្ខារេហិ, បរិមុច្ចតិ វិញ្ញាណម្ហា, បរិមុច្ចតិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ; ‘បរិមុច្ចតិ ទុក្ខស្មា’តិ វទាមី’’តិ. ចុទ្ទសមំ.

កុក្កុឡវគ្គោ ចុទ្ទសមោ.

តស្សុទ្ទានំ –

កុក្កុឡា តយោ អនិច្ចេន, ទុក្ខេន អបរេ តយោ;

អនត្តេន តយោ វុត្តា, កុលបុត្តេន ទ្វេ ទុកាតិ.