៥. អវិជ្ជាបច្ចយសុត្តំ

៣៥. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘អវិជ្ជាបច្ចយា, ភិក្ខវេ, សង្ខារា; សង្ខារបច្ចយា វិញ្ញាណំ…បេ… ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស សមុទយោ ហោតី’’តិ. ឯវំ វុត្តេ, អញ្ញតរោ ភិក្ខុ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘‘កតមំ នុ ខោ, ភន្តេ, ជរាមរណំ, កស្ស ច បនិទំ ជរាមរណ’ន្តិ? ‘នោ កល្លោ បញ្ហោ’តិ ភគវា អវោច, ‘កតមំ ជរាមរណំ, កស្ស ច បនិទំ ជរាមរណ’ន្តិ ឥតិ វា, ភិក្ខុ, យោ វទេយ្យ, ‘អញ្ញំ ជរាមរណំ អញ្ញស្ស ច បនិទំ ជរាមរណ’ន្តិ, ឥតិ វា, ភិក្ខុ, យោ វទេយ្យ, ឧភយមេតំ ឯកត្ថំ ព្យញ្ជនមេវ នានំ. តំ ជីវំ តំ សរីរន្តិ វា, ភិក្ខុ, ទិដ្ឋិយា សតិ ព្រហ្មចរិយវាសោ ន ហោតិ. អញ្ញំ ជីវំ អញ្ញំ សរីរន្តិ វា, ភិក្ខុ, ទិដ្ឋិយា សតិ ព្រហ្មចរិយវាសោ ន ហោតិ. ឯតេ តេ, ភិក្ខុ, ឧភោ អន្តេ អនុបគម្ម មជ្ឈេន តថាគតោ ធម្មំ ទេសេតិ – ‘ជាតិបច្ចយា ជរាមរណ’’’ន្តិ.

‘‘កតមា នុ ខោ, ភន្តេ, ជាតិ, កស្ស ច បនាយំ ជាតី’’តិ? ‘‘នោ កល្លោ បញ្ហោ’’តិ ភគវា អវោច, ‘‘‘កតមា ជាតិ, កស្ស ច បនាយំ ជាតី’តិ ឥតិ វា, ភិក្ខុ, យោ វទេយ្យ, ‘អញ្ញា ជាតិ អញ្ញស្ស ច បនាយំ ជាតី’តិ ឥតិ វា, ភិក្ខុ, យោ វទេយ្យ, ឧភយមេតំ ឯកត្ថំ ព្យញ្ជនមេវ នានំ. តំ ជីវំ តំ សរីរន្តិ វា, ភិក្ខុ, ទិដ្ឋិយា សតិ ព្រហ្មចរិយវាសោ ន ហោតិ. អញ្ញំ ជីវំ អញ្ញំ សរីរន្តិ វា, ភិក្ខុ, ទិដ្ឋិយា សតិ ព្រហ្មចរិយវាសោ ន ហោតិ. ឯតេ តេ, ភិក្ខុ, ឧភោ អន្តេ អនុបគម្ម មជ្ឈេន តថាគតោ ធម្មំ ទេសេតិ – ‘ភវបច្ចយា ជាតី’’’តិ.

‘‘កតមោ នុ ខោ, ភន្តេ, ភវោ, កស្ស ច បនាយំ ភវោ’’តិ? ‘‘នោ កល្លោ បញ្ហោ’’តិ ភគវា អវោច, ‘‘‘កតមោ ភវោ, កស្ស ច បនាយំ ភវោ’តិ ឥតិ វា, ភិក្ខុ, យោ វទេយ្យ, ‘អញ្ញោ ភវោ អញ្ញស្ស ច បនាយំ ភវោ’តិ ឥតិ វា, ភិក្ខុ, យោ វទេយ្យ, ឧភយមេតំ ឯកត្ថំ ព្យញ្ជនមេវ នានំ. តំ ជីវំ តំ សរីរន្តិ វា, ភិក្ខុ, ទិដ្ឋិយា សតិ ព្រហ្មចរិយវាសោ ន ហោតិ; អញ្ញំ ជីវំ អញ្ញំ សរីរន្តិ វា, ភិក្ខុ, ទិដ្ឋិយា សតិ ព្រហ្មចរិយវាសោ ន ហោតិ. ឯតេ តេ, ភិក្ខុ, ឧភោ អន្តេ អនុបគម្ម មជ្ឈេន តថាគតោ ធម្មំ ទេសេតិ – ‘ឧបាទានបច្ចយា ភវោ’តិ…បេ… ‘តណ្ហាបច្ចយា ឧបាទានន្តិ… វេទនាបច្ចយា តណ្ហាតិ… ផស្សបច្ចយា វេទនាតិ… សឡាយតនបច្ចយា ផស្សោតិ… នាមរូបបច្ចយា សឡាយតនន្តិ… វិញ្ញាណបច្ចយា នាមរូបន្តិ… សង្ខារបច្ចយា វិញ្ញាណ’’’ន្តិ.

‘‘កតមេ នុ ខោ, ភន្តេ, សង្ខារា, កស្ស ច បនិមេ សង្ខារា’’តិ? ‘‘នោ កល្លោ បញ្ហោ’’តិ ភគវា អវោច, ‘‘‘កតមេ សង្ខារា កស្ស ច បនិមេ សង្ខារា’តិ ឥតិ វា, ភិក្ខុ, យោ វទេយ្យ, ‘អញ្ញេ សង្ខារា អញ្ញស្ស ច បនិមេ សង្ខារា’តិ ឥតិ វា, ភិក្ខុ, យោ វទេយ្យ, ឧភយមេតំ ឯកត្ថំ ព្យញ្ជនមេវ នានំ. តំ ជីវំ តំ សរីរន្តិ វា, ភិក្ខុ, ទិដ្ឋិយា សតិ ព្រហ្មចរិយវាសោ ន ហោតិ; អញ្ញំ ជីវំ អញ្ញំ សរីរន្តិ វា, ភិក្ខុ, ទិដ្ឋិយា សតិ ព្រហ្មចរិយវាសោ ន ហោតិ. ឯតេ តេ, ភិក្ខុ, ឧភោ អន្តេ អនុបគម្ម មជ្ឈេន តថាគតោ ធម្មំ ទេសេតិ – ‘អវិជ្ជាបច្ចយា សង្ខារា’’’តិ.

‘‘អវិជ្ជាយ ត្វេវ, ភិក្ខុ, អសេសវិរាគនិរោធា យានិស្ស តានិ វិសូកាយិកានិ វិសេវិតានិ វិប្ផន្ទិតានិ កានិចិ កានិចិ. ‘កតមំ ជរាមរណំ, កស្ស ច បនិទំ ជរាមរណំ’ ឥតិ វា, ‘អញ្ញំ ជរាមរណំ, អញ្ញស្ស ច បនិទំ ជរាមរណំ’ ឥតិ វា, ‘តំ ជីវំ តំ សរីរំ’ ឥតិ វា, ‘អញ្ញំ ជីវំ អញ្ញំ សរីរំ’ ឥតិ វា. សព្ពានិស្ស តានិ បហីនានិ ភវន្តិ ឧច្ឆិន្នមូលានិ តាលាវត្ថុកតានិ អនភាវង្កតានិ អាយតិំ អនុប្បាទធម្មានិ.

‘‘អវិជ្ជាយ ត្វេវ, ភិក្ខុ, អសេសវិរាគនិរោធា យានិស្ស តានិ វិសូកាយិកានិ វិសេវិតានិ វិប្ផន្ទិតានិ កានិចិ កានិចិ. ‘កតមា ជាតិ, កស្ស ច បនាយំ ជាតិ’ ឥតិ វា, ‘អញ្ញា ជាតិ, អញ្ញស្ស ច បនាយំ ជាតិ’ ឥតិ វា, ‘តំ ជីវំ តំ សរីរំ’ ឥតិ វា, ‘អញ្ញំ ជីវំ អញ្ញំ សរីរំ’ ឥតិ វា. សព្ពានិស្ស តានិ បហីនានិ ភវន្តិ ឧច្ឆិន្នមូលានិ តាលាវត្ថុកតានិ អនភាវង្កតានិ អាយតិំ អនុប្បាទធម្មានិ.

‘‘អវិជ្ជាយ ត្វេវ, ភិក្ខុ, អសេសវិរាគនិរោធា យានិស្ស តានិ វិសូកាយិកានិ វិសេវិតានិ វិប្ផន្ទិតានិ កានិចិ កានិចិ. កតមោ ភវោ…បេ… កតមំ ឧបាទានំ… កតមា តណ្ហា… កតមា វេទនា… កតមោ ផស្សោ… កតមំ សឡាយតនំ… កតមំ នាមរូបំ… កតមំ វិញ្ញាណំ…បេ….

‘‘អវិជ្ជាយ ត្វេវ, ភិក្ខុ, អសេសវិរាគនិរោធា យានិស្ស តានិ វិសូកាយិកានិ វិសេវិតានិ វិប្ផន្ទិតានិ កានិចិ កានិចិ. ‘កតមេ សង្ខារា, កស្ស ច បនិមេ សង្ខារា’ ឥតិ វា, ‘អញ្ញេ សង្ខារា, អញ្ញស្ស ច បនិមេ សង្ខារា’ ឥតិ វា, ‘តំ ជីវំ តំ សរីរំ’ ឥតិ វា, ‘អញ្ញំ ជីវំ, អញ្ញំ សរីរំ’ ឥតិ វា. សព្ពានិស្ស តានិ បហីនានិ ភវន្តិ ឧច្ឆិន្នមូលានិ តាលាវត្ថុកតានិ អនភាវង្កតានិ អាយតិំ អនុប្បាទធម្មានី’’តិ. បញ្ចមំ.