៦. ទុតិយអវិជ្ជាបច្ចយសុត្តំ

៣៦. សាវត្ថិយំ វិហរតិ…បេ… ‘‘អវិជ្ជាបច្ចយា, ភិក្ខវេ, សង្ខារា; សង្ខារបច្ចយា វិញ្ញាណំ…បេ… ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស សមុទយោ ហោតិ.

‘‘‘កតមំ ជរាមរណំ, កស្ស ច បនិទំ ជរាមរណ’ន្តិ ឥតិ វា, ភិក្ខវេ, យោ វទេយ្យ, ‘អញ្ញំ ជរាមរណំ, អញ្ញស្ស ច បនិទំ ជរាមរណ’ន្តិ ឥតិ វា, ភិក្ខវេ, យោ វទេយ្យ, ឧភយមេតំ ឯកត្ថំ ព្យញ្ជនមេវ នានំ. ‘តំ ជីវំ តំ សរីរំ’ ឥតិ វា, ភិក្ខវេ, ទិដ្ឋិយា សតិ ព្រហ្មចរិយវាសោ ន ហោតិ. ‘អញ្ញំ ជីវំ អញ្ញំ សរីរំ’ ឥតិ វា, ភិក្ខវេ, ទិដ្ឋិយា សតិ ព្រហ្មចរិយវាសោ ន ហោតិ. ឯតេ តេ, ភិក្ខវេ, ឧភោ អន្តេ អនុបគម្ម មជ្ឈេន តថាគតោ ធម្មំ ទេសេតិ – ‘ជាតិបច្ចយា ជរាមរណ’’’ន្តិ.

‘‘កតមា ជាតិ…បេ… កតមោ ភវោ… កតមំ ឧបាទានំ… កតមា តណ្ហា… កតមា វេទនា… កតមោ ផស្សោ… កតមំ សឡាយតនំ… កតមំ នាមរូបំ… កតមំ វិញ្ញាណំ… កតមេ សង្ខារា, កស្ស ច បនិមេ សង្ខារាតិ ឥតិ វា, ភិក្ខវេ, យោ វទេយ្យ, ‘អញ្ញេ សង្ខារា អញ្ញស្ស ច បនិមេ សង្ខារា’តិ ឥតិ វា, ភិក្ខវេ, យោ វទេយ្យ, ឧភយមេតំ ឯកត្ថំ ព្យញ្ជនមេវ នានំ. ‘តំ ជីវំ តំ សរីរំ’ ឥតិ វា, ភិក្ខវេ, ទិដ្ឋិយា សតិ ព្រហ្មចរិយវាសោ ន ហោតិ. ‘អញ្ញំ ជីវំ អញ្ញំ សរីរំ’ ឥតិ វា, ភិក្ខវេ, ទិដ្ឋិយា សតិ ព្រហ្មចរិយវាសោ ន ហោតិ. ឯតេ តេ, ភិក្ខវេ, ឧភោ អន្តេ អនុបគម្ម មជ្ឈេន តថាគតោ ធម្មំ ទេសេតិ – ‘អវិជ្ជាបច្ចយា សង្ខារា’’’តិ.

‘‘អវិជ្ជាយ ត្វេវ, ភិក្ខវេ, អសេសវិរាគនិរោធា យានិស្ស តានិ វិសូកាយិកានិ វិសេវិតានិ វិប្ផន្ទិតានិ កានិចិ កានិចិ. ‘កតមំ ជរាមរណំ, កស្ស ច បនិទំ ជរាមរណំ’ ឥតិ វា, ‘អញ្ញំ ជរាមរណំ, អញ្ញស្ស ច បនិទំ ជរាមរណំ’ ឥតិ វា, ‘តំ ជីវំ តំ សរីរំ’ ឥតិ វា, ‘អញ្ញំ ជីវំ, អញ្ញំ សរីរំ’ ឥតិ វា. សព្ពានិស្ស តានិ បហីនានិ ភវន្តិ ឧច្ឆិន្នមូលានិ តាលាវត្ថុកតានិ អនភាវង្កតានិ អាយតិំ អនុប្បាទធម្មានិ.

‘‘អវិជ្ជាយ ត្វេវ, ភិក្ខវេ, អសេសវិរាគនិរោធា យានិស្ស តានិ វិសូកាយិកានិ វិសេវិតានិ វិប្ផន្ទិតានិ កានិចិ កានិចិ. កតមា ជាតិ…បេ… កតមោ ភវោ… កតមំ ឧបាទានំ… កតមា តណ្ហា… កតមា វេទនា… កតមោ ផស្សោ… កតមំ សឡាយតនំ… កតមំ នាមរូបំ… កតមំ វិញ្ញាណំ… ‘កតមេ សង្ខារា, កស្ស ច បនិមេ សង្ខារា’ ឥតិ វា, ‘អញ្ញេ សង្ខារា, អញ្ញស្ស ច បនិមេ សង្ខារា’ ឥតិ វា; ‘តំ ជីវំ តំ សរីរំ’ ឥតិ វា, ‘អញ្ញំ ជីវំ អញ្ញំ សរីរំ’ ឥតិ វា. សព្ពានិស្ស តានិ បហីនានិ ភវន្តិ ឧច្ឆិន្នមូលានិ តាលាវត្ថុកតានិ អនភាវង្កតានិ អាយតិំ អនុប្បាទធម្មានី’’តិ. ឆដ្ឋំ.