២. ទុតិយវគ្គោ

១. វតបទសុត្តំ

២៥៧. សាវត្ថិយំ. ‘‘សក្កស្ស, ភិក្ខវេ, ទេវានមិន្ទស្ស បុព្ពេ មនុស្សភូតស្ស សត្ត វតបទានិ [វត្តបទានិ (ក.)] សមត្តានិ សមាទិន្នានិ អហេសុំ, យេសំ សមាទិន្នត្តា សក្កោ សក្កត្តំ អជ្ឈគា. កតមានិ សត្ត វតបទានិ? យាវជីវំ មាតាបេត្តិភរោ អស្សំ, យាវជីវំ កុលេ ជេដ្ឋាបចាយី អស្សំ, យាវជីវំ សណ្ហវាចោ អស្សំ, យាវជីវំ អបិសុណវាចោ អស្សំ, យាវជីវំ វិគតមលមច្ឆេរេន ចេតសា អគារំ អជ្ឈាវសេយ្យំ មុត្តចាគោ បយតបាណិ វោស្សគ្គរតោ យាចយោគោ ទានសំវិភាគរតោ, យាវជីវំ សច្ចវាចោ អស្សំ, យាវជីវំ អក្កោធនោ អស្សំ – សចេបិ មេ កោធោ ឧប្បជ្ជេយ្យ, ខិប្បមេវ នំ បដិវិនេយ្យ’’ន្តិ. ‘‘សក្កស្ស, ភិក្ខវេ, ទេវានមិន្ទស្ស បុព្ពេ មនុស្សភូតស្ស ឥមានិ សត្ត វតបទានិ សមត្តានិ សមាទិន្នានិ អហេសុំ, យេសំ សមាទិន្នត្តា សក្កោ សក្កត្តំ អជ្ឈគា’’តិ.

‘‘មាតាបេត្តិភរំ ជន្តុំ, កុលេ ជេដ្ឋាបចាយិនំ;

សណ្ហំ សខិលសម្ភាសំ, បេសុណេយ្យប្បហាយិនំ.

‘‘មច្ឆេរវិនយេ យុត្តំ, សច្ចំ កោធាភិភុំ នរំ;

តំ វេ ទេវា តាវតិំសា, អាហុ សប្បុរិសោ ឥតី’’តិ.

២. សក្កនាមសុត្តំ

២៥៨. សាវត្ថិយំ ជេតវនេ. តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ ឯតទវោច – ‘‘សក្កោ, ភិក្ខវេ, ទេវានមិន្ទោ បុព្ពេ មនុស្សភូតោ សមានោ មឃោ នាម មាណវោ អហោសិ, តស្មា មឃវាតិ វុច្ចតិ.

‘‘សក្កោ, ភិក្ខវេ, ទេវានមិន្ទោ បុព្ពេ មនុស្សភូតោ សមានោ បុរេ [បុរេ បុរេ (សី. បី.)] ទានំ អទាសិ, តស្មា បុរិន្ទទោតិ វុច្ចតិ.

‘‘សក្កោ, ភិក្ខវេ, ទេវានមិន្ទោ បុព្ពេ មនុស្សភូតោ សមានោ សក្កច្ចំ ទានំ អទាសិ, តស្មា សក្កោតិ វុច្ចតិ.

‘‘សក្កោ, ភិក្ខវេ, ទេវានមិន្ទោ បុព្ពេ មនុស្សភូតោ សមានោ អាវសថំ អទាសិ, តស្មា វាសវោតិ វុច្ចតិ.

‘‘សក្កោ, ភិក្ខវេ, ទេវានមិន្ទោ សហស្សម្បិ អត្ថានំ មុហុត្តេន ចិន្តេតិ, តស្មា សហស្សក្ខោតិ វុច្ចតិ.

‘‘សក្កស្ស, ភិក្ខវេ, ទេវានមិន្ទស្ស សុជា នាម អសុរកញ្ញា បជាបតិ, តស្មា សុជម្បតីតិ វុច្ចតិ.

‘‘សក្កោ, ភិក្ខវេ, ទេវានមិន្ទោ ទេវានំ តាវតិំសានំ ឥស្សរិយាធិបច្ចំ រជ្ជំ ការេតិ, តស្មា ទេវានមិន្ទោតិ វុច្ចតិ.

‘‘សក្កស្ស, ភិក្ខវេ ទេវានមិន្ទស្ស បុព្ពេ មនុស្សភូតស្ស សត្ត វតបទានិ សមត្តានិ សមាទិន្នានិ អហេសុំ, យេសំ សមាទិន្នត្តា សក្កោ សក្កត្តំ អជ្ឈគា. កតមានិ សត្ត វតបទានិ? យាវជីវំ មាតាបេត្តិភរោ អស្សំ, យាវជីវំ កុលេ ជេដ្ឋាបចាយី អស្សំ, យាវជីវំ សណ្ហវាចោ អស្សំ, យាវជីវំ អបិសុណវាចោ អស្សំ, យាវជីវំ វិគតមលមច្ឆេរេន ចេតសា អគារំ អជ្ឈាវសេយ្យំ មុត្តចាគោ បយតបាណិ វោស្សគ្គរតោ យាចយោគោ ទានសំវិភាគរតោ, យាវជីវំ សច្ចវាចោ អស្សំ, យាវជីវំ អក្កោធនោ អស្សំ – សចេបិ មេ កោធោ ឧប្បជ្ជេយ្យ, ខិប្បមេវ នំ បដិវិនេយ្យ’’ន្តិ. ‘‘សក្កស្ស, ភិក្ខវេ, ទេវានមិន្ទស្ស បុព្ពេ មនុស្សភូតស្ស ឥមានិ សត្ត វតបទានិ សមត្តានិ សមាទិន្នានិ អហេសុំ, យេសំ សមាទិន្នត្តា សក្កោ សក្កត្តំ អជ្ឈគា’’តិ.

‘‘មាតាបេត្តិភរំ ជន្តុំ, កុលេ ជេដ្ឋាបចាយិនំ;

សណ្ហំ សខិលសម្ភាសំ, បេសុណេយ្យប្បហាយិនំ.

‘‘មច្ឆេរវិនយេ យុត្តំ, សច្ចំ កោធាភិភុំ នរំ;

តំ វេ ទេវា តាវតិំសា, អាហុ សប្បុរិសោ ឥតី’’តិ.

៣. មហាលិសុត្តំ

២៥៩. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា វេសាលិយំ វិហរតិ មហាវនេ កូដាគារសាលាយំ. អថ ខោ មហាលិ លិច្ឆវី យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ មហាលិ លិច្ឆវី ភគវន្តំ ឯតទវោច –

‘‘ទិដ្ឋោ ខោ, ភន្តេ, ភគវតា សក្កោ ទេវានមិន្ទោ’’តិ?

‘‘ទិដ្ឋោ ខោ មេ, មហាលិ, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ’’តិ.

‘‘សោ ហិ នូន, ភន្តេ, សក្កបតិរូបកោ ភវិស្សតិ. ទុទ្ទសោ ហិ, ភន្តេ, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ’’តិ.

‘‘សក្កញ្ច ខ្វាហំ, មហាលិ, បជានាមិ សក្កករណេ ច ធម្មេ, យេសំ ធម្មានំ សមាទិន្នត្តា សក្កោ សក្កត្តំ អជ្ឈគា, តញ្ច បជានាមិ.

‘‘សក្កោ, មហាលិ, ទេវានមិន្ទោ បុព្ពេ មនុស្សភូតោ សមានោ មឃោ នាម មាណវោ អហោសិ, តស្មា មឃវាតិ វុច្ចតិ.

‘‘សក្កោ, មហាលិ, ទេវានមិន្ទោ បុព្ពេ មនុស្សភូតោ សមានោ សក្កច្ចំ ទានំ អទាសិ, តស្មា សក្កោតិ វុច្ចតិ.

‘‘សក្កោ, មហាលិ, ទេវានមិន្ទោ បុព្ពេ មនុស្សភូតោ សមានោ បុរេ ទានំ អទាសិ, តស្មា បុរិន្ទទោតិ វុច្ចតិ.

‘‘សក្កោ, មហាលិ, ទេវានមិន្ទោ បុព្ពេ មនុស្សភូតោ សមានោ អាវសថំ អទាសិ, តស្មា វាសវោតិ វុច្ចតិ.

‘‘សក្កោ, មហាលិ, ទេវានមិន្ទោ សហស្សម្បិ អត្ថានំ មុហុត្តេន ចិន្តេតិ, តស្មា សហស្សក្ខោតិ វុច្ចតិ.

‘‘សក្កស្ស, មហាលិ, ទេវានមិន្ទស្ស សុជា នាម អសុរកញ្ញា បជាបតិ, តស្មា សុជម្បតីតិ វុច្ចតិ.

‘‘សក្កោ, មហាលិ, ទេវានមិន្ទោ ទេវានំ តាវតិំសានំ ឥស្សរិយាធិបច្ចំ រជ្ជំ ការេតិ, តស្មា ទេវានមិន្ទោតិ វុច្ចតិ.

‘‘សក្កស្ស, មហាលិ, ទេវានមិន្ទស្ស បុព្ពេ មនុស្សភូតស្ស សត្ត វតបទានិ សមត្តានិ សមាទិន្នានិ អហេសុំ, យេសំ សមាទិន្នត្តា សក្កោ សក្កត្តំ អជ្ឈគា. កតមានិ សត្ត វតបទានិ? យាវជីវំ មាតាបេត្តិភរោ អស្សំ, យាវជីវំ កុលេ ជេដ្ឋាបចាយី អស្សំ, យាវជីវំ សណ្ហវាចោ អស្សំ, យាវជីវំ អបិសុណវាចោ អស្សំ, យាវជីវំ វិគតមលមច្ឆេរេន ចេតសា អគារំ អជ្ឈាវសេយ្យំ មុត្តចាគោ បយតបាណិ វោស្សគ្គរតោ យាចយោគោ ទានសំវិភាគរតោ, យាវជីវំ សច្ចវាចោ អស្សំ, យាវជីវំ អក្កោធនោ អស្សំ – សចេបិ មេ កោធោ ឧប្បជេយ្យ, ខិប្បមេវ នំ បដិវិនេយ្យ’’ន្តិ. ‘‘សក្កស្ស, មហាលិ, ទេវានមិន្ទស្ស បុព្ពេ មនុស្សភូតស្ស ឥមានិ សត្ត វតបទានិ សមត្តានិ សមាទិន្នានិ អហេសុំ, យេសំ សមាទិន្នត្តា សក្កោ សក្កត្តំ អជ្ឈគា’’តិ.

‘‘មាតាបេត្តិភរំ ជន្តុំ, កុលេ ជេដ្ឋាបចាយិនំ;

សណ្ហំ សខិលសម្ភាសំ, បេសុណេយ្យប្បហាយិនំ.

‘‘មច្ឆេរវិនយេ យុត្តំ, សច្ចំ កោធាភិភុំ នរំ;

តំ វេ ទេវា តាវតិំសា, អាហុ សប្បុរិសោ ឥតី’’តិ.

៤. ទលិទ្ទសុត្តំ

២៦០. ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ កលន្ទកនិវាបេ. តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ភិក្ខវោ’’តិ. ‘‘ភទន្តេ’’តិ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ. ភគវា ឯតទវោច –

‘‘ភូតបុព្ពំ, ភិក្ខវេ, អញ្ញតរោ បុរិសោ ឥមស្មិំយេវ រាជគហេ មនុស្សទលិទ្ទោ [មនុស្សទឡិទ្ទោ (សី. ស្យា. កំ.)] អហោសិ មនុស្សកបណោ មនុស្សវរាកោ. សោ តថាគតប្បវេទិតេ ធម្មវិនយេ សទ្ធំ សមាទិយិ, សីលំ សមាទិយិ, សុតំ សមាទិយិ, ចាគំ សមាទិយិ, បញ្ញំ សមាទិយិ. សោ តថាគតប្បវេទិតេ ធម្មវិនយេ សទ្ធំ សមាទិយិត្វា សីលំ សមាទិយិត្វា សុតំ សមាទិយិត្វា ចាគំ សមាទិយិត្វា បញ្ញំ សមាទិយិត្វា កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជិ ទេវានំ តាវតិំសានំ សហព្យតំ. សោ អញ្ញេ ទេវេ អតិរោចតិ វណ្ណេន ចេវ យសសា ច. តត្រ សុទំ, ភិក្ខវេ, ទេវា តាវតិំសា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘អច្ឆរិយំ វត ភោ, អព្ភុតំ វត ភោ! អយញ្ហិ ទេវបុត្តោ បុព្ពេ មនុស្សភូតោ សមានោ មនុស្សទលិទ្ទោ អហោសិ មនុស្សកបណោ មនុស្សវរាកោ; សោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបន្នោ ទេវានំ តាវតិំសានំ សហព្យតំ. សោ អញ្ញេ ទេវេ អតិរោចតិ វណ្ណេន ចេវ យសសា ចា’’’តិ.

‘‘អថ ខោ, ភិក្ខវេ, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ ទេវេ តាវតិំសេ អាមន្តេសិ – ‘មា ខោ តុម្ហេ, មារិសា, ឯតស្ស ទេវបុត្តស្ស ឧជ្ឈាយិត្ថ. ឯសោ ខោ, មារិសា, ទេវបុត្តោ បុព្ពេ មនុស្សភូតោ សមានោ តថាគតប្បវេទិតេ ធម្មវិនយេ សទ្ធំ សមាទិយិ, សីលំ សមាទិយិ, សុតំ សមាទិយិ, ចាគំ សមាទិយិ, បញ្ញំ សមាទិយិ. សោ តថាគតប្បវេទិតេ ធម្មវិនយេ សទ្ធំ សមាទិយិត្វា សីលំ សមាទិយិត្វា សុតំ សមាទិយិត្វា ចាគំ សមាទិយិត្វា បញ្ញំ សមាទិយិត្វា កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបន្នោ ទេវានំ តាវតិំសានំ សហព្យតំ. សោ អញ្ញេ ទេវេ អតិរោចតិ វណ្ណេន ចេវ យសសា ចា’’’តិ. អថ ខោ, ភិក្ខវេ, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ ទេវេ តាវតិំសេ អនុនយមានោ តាយំ វេលាយំ ឥមា គាថាយោ អភាសិ –

‘‘យស្ស សទ្ធា តថាគតេ, អចលា សុប្បតិដ្ឋិតា;

សីលញ្ច យស្ស កល្យាណំ, អរិយកន្តំ បសំសិតំ.

‘‘សង្ឃេ បសាទោ យស្សត្ថិ, ឧជុភូតញ្ច ទស្សនំ;

អទលិទ្ទោតិ តំ អាហុ, អមោឃំ តស្ស ជីវិតំ.

‘‘តស្មា សទ្ធញ្ច សីលញ្ច, បសាទំ ធម្មទស្សនំ;

អនុយុញ្ជេថ មេធាវី, សរំ ពុទ្ធាន សាសន’’ន្តិ.

៥. រាមណេយ្យកសុត្តំ

២៦១. សាវត្ថិយំ ជេតវនេ. អថ ខោ សក្កោ ទេវានមិន្ទោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ. ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ សក្កោ ទេវានមិន្ទោ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘កិំ នុ ខោ, ភន្តេ, ភូមិរាមណេយ្យក’’ន្តិ?

‘‘អារាមចេត្យា វនចេត្យា, បោក្ខរញ្ញោ សុនិម្មិតា;

មនុស្សរាមណេយ្យស្ស, កលំ នាគ្ឃន្តិ សោឡសិំ.

‘‘គាមេ វា យទិ វារញ្ញេ, និន្នេ វា យទិ វា ថលេ;

យត្ថ អរហន្តោ វិហរន្តិ, តំ ភូមិរាមណេយ្យក’’ន្តិ.

៦. យជមានសុត្តំ

២៦២. ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ គិជ្ឈកូដេ បព្ពតេ. អថ ខោ សក្កោ ទេវានមិន្ទោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ. ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ សក្កោ ទេវានមិន្ទោ ភគវន្តំ គាថាយ អជ្ឈភាសិ –

‘‘យជមានានំ មនុស្សានំ, បុញ្ញបេក្ខាន បាណិនំ;

ករោតំ ឱបធិកំ បុញ្ញំ, កត្ថ ទិន្នំ មហប្ផល’’ន្តិ.

‘‘ចត្តារោ ច បដិបន្នា, ចត្តារោ ច ផលេ ឋិតា;

ឯស សង្ឃោ ឧជុភូតោ, បញ្ញាសីលសមាហិតោ.

‘‘យជមានានំ មនុស្សានំ, បុញ្ញបេក្ខាន បាណិនំ;

ករោតំ ឱបធិកំ បុញ្ញំ, សង្ឃេ ទិន្នំ មហប្ផល’’ន្តិ.

៧. ពុទ្ធវន្ទនាសុត្តំ

២៦៣. សាវត្ថិយំ ជេតវនេ. តេន ខោ បន សមយេន ភគវា ទិវាវិហារគតោ ហោតិ បដិសល្លីនោ. អថ ខោ សក្កោ ច ទេវានមិន្ទោ ព្រហ្មា ច សហម្បតិ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា បច្ចេកំ ទ្វារពាហំ និស្សាយ អដ្ឋំសុ. អថ ខោ សក្កោ ទេវានមិន្ទោ ភគវតោ សន្តិកេ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘ឧដ្ឋេហិ វីរ វិជិតសង្គាម,

បន្នភារ អនណ វិចរ លោកេ;

ចិត្តញ្ច តេ សុវិមុត្តំ,

ចន្ទោ យថា បន្នរសាយ រត្តិ’’ន្តិ.

‘‘ន ខោ, ទេវានមិន្ទ, តថាគតា ឯវំ វន្ទិតព្ពា. ឯវញ្ច ខោ, ទេវានមិន្ទ, តថាគតា វន្ទិតព្ពា –

‘‘ឧដ្ឋេហិ វីរ វិជិតសង្គាម,

សត្ថវាហ អនណ វិចរ លោកេ;

ទេសស្សុ ភគវា ធម្មំ,

អញ្ញាតារោ ភវិស្សន្តី’’តិ.

៨. គហដ្ឋវន្ទនាសុត្តំ

២៦៤. សាវត្ថិយំ. តត្រ…បេ… ឯតទវោច – ‘‘ភូតបុព្ពំ, ភិក្ខវេ, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ មាតលិំ សង្គាហកំ អាមន្តេសិ – ‘យោជេហិ, សម្ម មាតលិ, សហស្សយុត្តំ អាជញ្ញរថំ. ឧយ្យានភូមិំ គច្ឆាម សុភូមិំ ទស្សនាយា’តិ. ‘ឯវំ ភទ្ទន្តវា’តិ ខោ, ភិក្ខវេ, មាតលិ សង្គាហកោ សក្កស្ស ទេវានមិន្ទស្ស បដិស្សុត្វា សហស្សយុត្តំ អាជញ្ញរថំ យោជេត្វា សក្កស្ស ទេវានមិន្ទស្ស បដិវេទេសិ – ‘យុត្តោ ខោ តេ, មារិស, សហស្សយុត្តោ អាជញ្ញរថោ. យស្ស ទានិ កាលំ មញ្ញសី’’’តិ. អថ ខោ, ភិក្ខវេ, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ វេជយន្តបាសាទា ឱរោហន្តោ អញ្ជលិំ កត្វា [បញ្ជលិកោ (បី.), បញ្ជលិំ កត្វា (ក.)] សុទំ បុថុទ្ទិសា នមស្សតិ. អថ ខោ, ភិក្ខវេ, មាតលិ សង្គាហកោ សក្កំ ទេវានមិន្ទំ គាថាយ អជ្ឈភាសិ –

‘‘តំ នមស្សន្តិ តេវិជ្ជា, សព្ពេ ភុម្មា ច ខត្តិយា;

ចត្តារោ ច មហារាជា, តិទសា ច យសស្សិនោ;

អថ កោ នាម សោ យក្ខោ, យំ ត្វំ សក្ក នមស្សសី’’តិ.

‘‘មំ នមស្សន្តិ តេវិជ្ជា, សព្ពេ ភុម្មា ច ខត្តិយា;

ចត្តារោ ច មហារាជា, តិទសា ច យសស្សិនោ.

‘‘អហញ្ច សីលសម្បន្នេ, ចិររត្តសមាហិតេ;

សម្មាបព្ពជិតេ វន្ទេ, ព្រហ្មចរិយបរាយនេ.

‘‘យេ គហដ្ឋា បុញ្ញករា, សីលវន្តោ ឧបាសកា;

ធម្មេន ទារំ បោសេន្តិ, តេ នមស្សាមិ មាតលី’’តិ.

‘‘សេដ្ឋា ហិ កិរ លោកស្មិំ, យេ ត្វំ សក្ក នមស្សសិ;

អហម្បិ តេ នមស្សាមិ, យេ នមស្សសិ វាសវា’’តិ.

‘‘ឥទំ វត្វាន មឃវា, ទេវរាជា សុជម្បតិ;

បុថុទ្ទិសា នមស្សិត្វា, បមុខោ រថមារុហី’’តិ.

៩. សត្ថារវន្ទនាសុត្តំ

២៦៥. សាវត្ថិយំ ជេតវនេ. ‘‘ភូតបុព្ពំ, ភិក្ខវេ, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ មាតលិំ សង្គាហកំ អាមន្តេសិ – ‘យោជេហិ, សម្ម មាតលិ, សហស្សយុត្តំ អាជញ្ញរថំ, ឧយ្យានភូមិំ គច្ឆាម សុភូមិំ ទស្សនាយា’តិ. ‘ឯវំ ភទ្ទន្តវា’តិ ខោ, ភិក្ខវេ, មាតលិ សង្គាហកោ សក្កស្ស ទេវានមិន្ទស្ស បដិស្សុត្វា សហស្សយុត្តំ អាជញ្ញរថំ យោជេត្វា សក្កស្ស ទេវានមិន្ទស្ស បដិវេទេសិ – ‘យុត្តោ ខោ តេ, មារិស, សហស្សយុត្តោ អាជញ្ញរថោ. យស្ស ទានិ កាលំ មញ្ញសី’’’តិ. អថ ខោ, ភិក្ខវេ, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ វេជយន្តបាសាទា ឱរោហន្តោ អញ្ជលិំ កត្វា សុទំ ភគវន្តំ នមស្សតិ. អថ ខោ, ភិក្ខវេ, មាតលិ សង្គាហកោ សក្កំ ទេវានមិន្ទំ គាថាយ អជ្ឈភាសិ –

‘‘យញ្ហិ ទេវា មនុស្សា ច, តំ នមស្សន្តិ វាសវ;

អថ កោ នាម សោ យក្ខោ, យំ ត្វំ សក្ក នមស្សសី’’តិ.

‘‘យោ ឥធ សម្មាសម្ពុទ្ធោ, អស្មិំ លោកេ សទេវកេ;

អនោមនាមំ សត្ថារំ, តំ នមស្សាមិ មាតលិ.

‘‘យេសំ រាគោ ច ទោសោ ច, អវិជ្ជា ច វិរាជិតា;

ខីណាសវា អរហន្តោ, តេ នមស្សាមិ មាតលិ.

‘‘យេ រាគទោសវិនយា, អវិជ្ជាសមតិក្កមា;

សេក្ខា អបចយារាមា, អប្បមត្តានុសិក្ខរេ;

តេ នមស្សាមិ មាតលី’’តិ.

‘‘សេដ្ឋា ហិ កិរ លោកស្មិំ, យេ ត្វំ សក្ក នមស្សសិ;

អហម្បិ តេ នមស្សាមិ, យេ នមស្សសិ វាសវា’’តិ.

‘‘ឥទំ វត្វាន មឃវា, ទេវរាជា សុជម្បតិ;

ភគវន្តំ នមស្សិត្វា, បមុខោ រថមារុហី’’តិ.

១០. សង្ឃវន្ទនាសុត្តំ

២៦៦. សាវត្ថិយំ ជេតវនេ. តត្រ ខោ…បេ… ឯតទវោច – ‘‘ភូតបុព្ពំ, ភិក្ខវេ, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ មាតលិំ សង្គាហកំ អាមន្តេសិ – ‘យោជេហិ, សម្ម មាតលិ, សហស្សយុត្តំ អាជញ្ញរថំ, ឧយ្យានភូមិំ គច្ឆាម សុភូមិំ ទស្សនាយា’តិ. ‘ឯវំ ភទ្ទន្តវា’តិ ខោ, ភិក្ខវេ, មាតលិ សង្គាហកោ សក្កស្ស ទេវានមិន្ទស្ស បដិស្សុត្វា, សហស្សយុត្តំ អាជញ្ញរថំ យោជេត្វា សក្កស្ស ទេវានមិន្ទស្ស បដិវេទេសិ – ‘យុត្តោ ខោ តេ, មារិស, សហស្សយុត្តោ អាជញ្ញរថោ, យស្ស ទានិ កាលំ មញ្ញសី’’’តិ. អថ ខោ, ភិក្ខវេ, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ វេជយន្តបាសាទា ឱរោហន្តោ អញ្ជលិំ កត្វា សុទំ ភិក្ខុសង្ឃំ នមស្សតិ. អថ ខោ, ភិក្ខវេ, មាតលិ សង្គាហកោ សក្កំ ទេវានមិន្ទំ គាថាយ អជ្ឈភាសិ –

‘‘តញ្ហិ ឯតេ នមស្សេយ្យុំ, បូតិទេហសយា នរា;

និមុគ្គា កុណបម្ហេតេ, ខុប្បិបាសសមប្បិតា.

‘‘កិំ នុ តេសំ បិហយសិ, អនាគារាន វាសវ;

អាចារំ ឥសិនំ ព្រូហិ, តំ សុណោម វចោ តវា’’តិ.

‘‘ឯតំ តេសំ បិហយាមិ, អនាគារាន មាតលិ;

យម្ហា គាមា បក្កមន្តិ, អនបេក្ខា វជន្តិ តេ.

‘‘ន តេសំ កោដ្ឋេ ឱបេន្តិ, ន កុម្ភិ [ន កុម្ភា (ស្យា. កំ. បី. ក.)] ន កឡោបិយំ [ខឡោបិយំ (សី.)];

បរនិដ្ឋិតមេសានា [បរនិដ្ឋិតមេសនា (ស្យា. កំ. ក.)], តេន យាបេន្តិ សុព្ពតា.

‘‘សុមន្តមន្តិនោ ធីរា, តុណ្ហីភូតា សមញ្ចរា;

ទេវា វិរុទ្ធា អសុរេហិ, បុថុ មច្ចា ច មាតលិ.

‘‘អវិរុទ្ធា វិរុទ្ធេសុ, អត្តទណ្ឌេសុ និព្ពុតា;

សាទានេសុ អនាទានា, តេ នមស្សាមិ មាតលី’’តិ.

‘‘សេដ្ឋា ហិ កិរ លោកស្មិំ, យេ ត្វំ សក្ក នមស្សសិ;

អហម្បិ តេ នមស្សាមិ, យេ នមស្សសិ វាសវា’’តិ.

‘‘ឥទំ វត្វាន មឃវា, ទេវរាជា សុជម្បតិ;

ភិក្ខុសង្ឃំ នមស្សិត្វា, បមុខោ រថមារុហី’’តិ.

ទុតិយោ វគ្គោ.

តស្សុទ្ទានំ –

ទេវា បន [វ តបទេន (សី. ស្យា. កំ.)] តយោ វុត្តា, ទលិទ្ទញ្ច រាមណេយ្យកំ;

យជមានញ្ច វន្ទនា, តយោ សក្កនមស្សនាតិ.