៣. តតិយវគ្គោ

១. ឆេត្វាសុត្តំ

២៦៧. សាវត្ថិយំ ជេតវនេ. អថ ខោ សក្កោ ទេវានមិន្ទោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ. ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ សក្កោ ទេវានមិន្ទោ ភគវន្តំ គាថាយ អជ្ឈភាសិ –

‘‘កិំសុ ឆេត្វា សុខំ សេតិ, កិំសុ ឆេត្វា ន សោចតិ;

កិស្សស្សុ ឯកធម្មស្ស, វធំ រោចេសិ គោតមា’’តិ.

‘‘កោធំ ឆេត្វា សុខំ សេតិ, កោធំ ឆេត្វា ន សោចតិ;

កោធស្ស វិសមូលស្ស, មធុរគ្គស្ស វាសវ;

វធំ អរិយា បសំសន្តិ, តញ្ហិ ឆេត្វា ន សោចតី’’តិ.

២. ទុព្ពណ្ណិយសុត្តំ

២៦៨. សាវត្ថិយំ ជេតវនេ. តត្រ ខោ…បេ… ឯតទវោច – ‘‘ភូតបុព្ពំ, ភិក្ខវេ, អញ្ញតរោ យក្ខោ ទុព្ពណ្ណោ ឱកោដិមកោ សក្កស្ស ទេវានមិន្ទស្ស អាសនេ និសិន្នោ អហោសិ. តត្រ សុទំ, ភិក្ខវេ, ទេវា តាវតិំសា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘អច្ឆរិយំ វត ភោ, អព្ភុតំ វត, ភោ! អយំ យក្ខោ ទុព្ពណ្ណោ ឱកោដិមកោ សក្កស្ស ទេវានមិន្ទស្ស អាសនេ និសិន្នោ’’’តិ! យថា យថា ខោ, ភិក្ខវេ, ទេវា តាវតិំសា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ, តថា តថា សោ យក្ខោ អភិរូបតរោ ចេវ ហោតិ ទស្សនីយតរោ ច បាសាទិកតរោ ច.

‘‘អថ ខោ, ភិក្ខវេ, ទេវា តាវតិំសា យេន សក្កោ ទេវានមិន្ទោ តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា សក្កំ ទេវានមិន្ទំ ឯតទវោចុំ – ‘ឥធ តេ, មារិស, អញ្ញតរោ យក្ខោ ទុព្ពណ្ណោ ឱកោដិមកោ សក្កស្ស ទេវានមិន្ទស្ស អាសនេ និសិន្នោ. តត្រ សុទំ, មារិស, ទេវា តាវតិំសា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – អច្ឆរិយំ វត, ភោ, អព្ភុតំ វត, ភោ! អយំ យក្ខោ ទុព្ពណ្ណោ ឱកោដិមកោ សក្កស្ស ទេវានមិន្ទស្ស អាសនេ និសិន្នោតិ. យថា យថា ខោ, មារិស, ទេវា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ, តថា តថា សោ យក្ខោ អភិរូបតរោ ចេវ ហោតិ ទស្សនីយតរោ ច បាសាទិកតរោ ចាតិ. សោ ហិ នូន, មារិស, កោធភក្ខោ យក្ខោ ភវិស្សតី’’’តិ.

‘‘អថ ខោ, ភិក្ខវេ, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ យេន សោ កោធភក្ខោ យក្ខោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា ទក្ខិណជាណុមណ្ឌលំ បថវិយំ និហន្ត្វា យេន សោ កោធភក្ខោ យក្ខោ តេនញ្ជលិំ បណាមេត្វា តិក្ខត្តុំ នាមំ សាវេតិ – ‘សក្កោហំ មារិស, ទេវានមិន្ទោ, សក្កោហំ, មារិស, ទេវានមិន្ទោ’តិ. យថា យថា ខោ, ភិក្ខវេ, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ នាមំ សាវេសិ, តថា តថា សោ យក្ខោ ទុព្ពណ្ណតរោ ចេវ អហោសិ ឱកោដិមកតរោ ច. ទុព្ពណ្ណតរោ ចេវ ហុត្វា ឱកោដិមកតរោ ច តត្ថេវន្តរធាយី’’តិ. អថ ខោ, ភិក្ខវេ, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ សកេ អាសនេ និសីទិត្វា ទេវេ តាវតិំសេ អនុនយមានោ តាយំ វេលាយំ ឥមា គាថាយោ អភាសិ –

‘‘ន សូបហតចិត្តោម្ហិ, នាវត្តេន សុវានយោ;

ន វោ ចិរាហំ កុជ្ឈាមិ, កោធោ មយិ នាវតិដ្ឋតិ.

‘‘កុទ្ធាហំ ន ផរុសំ ព្រូមិ, ន ច ធម្មានិ កិត្តយេ;

សន្និគ្គណ្ហាមិ អត្តានំ, សម្បស្សំ អត្ថមត្តនោ’’តិ.

៣. សម្ពរិមាយាសុត្តំ

២៦៩. សាវត្ថិយំ…បេ… ភគវា ឯតទវោច – ‘‘ភូតបុព្ពំ, ភិក្ខវេ, វេបចិត្តិ អសុរិន្ទោ អាពាធិកោ អហោសិ ទុក្ខិតោ ពាឡ្ហគិលានោ. អថ ខោ ភិក្ខវេ, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ យេន វេបចិត្តិ អសុរិន្ទោ តេនុបសង្កមិ គិលានបុច្ឆកោ. អទ្ទសា ខោ, ភិក្ខវេ, វេបចិត្តិ អសុរិន្ទោ សក្កំ ទេវានមិន្ទំ ទូរតោវ អាគច្ឆន្តំ. ទិស្វាន សក្កំ ទេវានមិន្ទំ ឯតទវោច – ‘តិកិច្ឆ មំ ទេវានមិន្ទា’តិ. ‘វាចេហិ មំ, វេបចិត្តិ, សម្ពរិមាយ’ន្តិ. ‘ន តាវាហំ វាចេមិ, យាវាហំ, មារិស, អសុរេ បដិបុច្ឆាមី’’’តិ. ‘‘អថ ខោ, ភិក្ខវេ, វេបចិត្តិ អសុរិន្ទោ អសុរេ បដិបុច្ឆិ – ‘វាចេមហំ, មារិសា, សក្កំ ទេវានមិន្ទំ សម្ពរិមាយ’ន្តិ? ‘មា ខោ ត្វំ, មារិស, វាចេសិ សក្កំ ទេវានមិន្ទំ សម្ពរិមាយ’’’ន្តិ. អថ ខោ, ភិក្ខវេ, វេបចិត្តិ អសុរិន្ទោ សក្កំ ទេវានមិន្ទំ គាថាយ អជ្ឈភាសិ –

‘‘មាយាវី មឃវា សក្ក, ទេវរាជ សុជម្បតិ;

ឧបេតិ និរយំ ឃោរំ, សម្ពរោវ សតំ សម’’ន្តិ.

៤. អច្ចយសុត្តំ

២៧០. សាវត្ថិយំ…បេ… អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ទ្វេ ភិក្ខូ សម្បយោជេសុំ. តត្រេកោ ភិក្ខុ អច្ចសរា. អថ ខោ សោ ភិក្ខុ តស្ស ភិក្ខុនោ សន្តិកេ អច្ចយំ អច្ចយតោ ទេសេតិ; សោ ភិក្ខុ នប្បដិគ្គណ្ហាតិ. អថ ខោ សម្ពហុលា ភិក្ខូ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំសុ. ឯកមន្តំ និសិន្នា ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវន្តំ ឯតទវោចុំ – ‘‘ឥធ, ភន្តេ, ទ្វេ ភិក្ខូ សម្បយោជេសុំ, តត្រេកោ ភិក្ខុ អច្ចសរា. អថ ខោ សោ, ភន្តេ, ភិក្ខុ តស្ស ភិក្ខុនោ សន្តិកេ អច្ចយំ អច្ចយតោ ទេសេតិ, សោ ភិក្ខុ នប្បដិគ្គណ្ហាតី’’តិ.

‘‘ទ្វេមេ, ភិក្ខវេ, ពាលា. យោ ច អច្ចយំ អច្ចយតោ ន បស្សតិ, យោ ច អច្ចយំ ទេសេន្តស្ស យថាធម្មំ នប្បដិគ្គណ្ហា’’តិ – ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, ទ្វេ ពាលា. ‘‘ទ្វេមេ, ភិក្ខវេ, បណ្ឌិតា. យោ ច អច្ចយំ អច្ចយតោ បស្សតិ, យោ ច អច្ចយំ ទេសេន្តស្ស យថាធម្មំ បដិគ្គណ្ហា’’តិ – ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, ទ្វេ បណ្ឌិតា.

‘‘ភូតបុព្ពំ, ភិក្ខវេ, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ សុធម្មាយំ សភាយំ ទេវេ តាវតិំសេ អនុនយមានោ តាយំ វេលាយំ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘កោធោ វោ វសមាយាតុ, មា ច មិត្តេហិ វោ ជរា;

អគរហិយំ មា គរហិត្ថ, មា ច ភាសិត្ថ បេសុណំ;

អថ បាបជនំ កោធោ, បព្ពតោវាភិមទ្ទតី’’តិ.

៥. អក្កោធសុត្តំ

២៧១. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ…បេ… ភគវា ឯតទវោច – ‘‘ភូតបុព្ពំ, ភិក្ខវេ, សក្កោ ទេវានមិន្ទោ សុធម្មាយំ សភាយំ ទេវេ តាវតិំសេ អនុនយមានោ តាយំ វេលាយំ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘មា វោ កោធោ អជ្ឈភវិ, មា ច កុជ្ឈិត្ថ កុជ្ឈតំ;

អក្កោធោ អវិហិំសា ច, អរិយេសុ ច បដិបទា [វសតី សទា (សី. ស្យា. កំ. បី.)];

អថ បាបជនំ កោធោ, បព្ពតោវាភិមទ្ទតី’’តិ.

តតិយោ វគ្គោ.

តស្សុទ្ទានំ –

ឆេត្វា ទុព្ពណ្ណិយមាយា, អច្ចយេន អកោធនោ;

ទេសិតំ ពុទ្ធសេដ្ឋេន, ឥទញ្ហិ សក្កបញ្ចកន្តិ.

សក្កសំយុត្តំ សមត្តំ.