៥. បព្ពតង្គបញ្ហោ

៥. ‘‘ភន្តេ នាគសេន, ‘បព្ពតស្ស បញ្ច អង្គានិ គហេតព្ពានី’តិ យំ វទេសិ, កតមានិ តានិ បញ្ច អង្គានិ គហេតព្ពានី’’តិ? ‘‘យថា, មហារាជ, បព្ពតោ អចលោ អកម្បិតោ [អកម្បិយោ (សី. បី.)] អសម្បវេធី, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន សម្មាននេ វិមាននេ សក្ការេ អសក្ការេ គរុការេ អគរុការេ យសេ អយសេ និន្ទាយ បសំសាយ សុខេ ទុក្ខេ ឥដ្ឋានិដ្ឋេសុ សព្ពត្ថ រូបសទ្ទគន្ធរសផោដ្ឋព្ពធម្មេសុ រជនីយេសុ ន រជ្ជិតព្ពំ, ទុស្សនីយេសុ ន ទុស្សិតព្ពំ, មុយ្ហនីយេសុ ន មុយ្ហិតព្ពំ, ន កម្បិតព្ពំ ន ចលិតព្ពំ, បព្ពតេន វិយ អចលេន ភវិតព្ពំ. ឥទំ, មហារាជ, បព្ពតស្ស បឋមំ អង្គំ គហេតព្ពំ. ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, ភគវតា ទេវាតិទេវេន –

‘‘‘សេលោ យថា ឯកឃនោ [ឯកគ្ឃនោ (ក.) ធ. ប. ៨១ ធម្មបទេ], វាតេន ន សមីរតិ;

ឯវំ និន្ទាបសំសាសុ, ន សមិញ្ជន្តិ បណ្ឌិតា’តិ.

‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, បព្ពតោ ថទ្ធោ ន កេនចិ សំសដ្ឋោ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន ថទ្ធេន អសំសដ្ឋេន ភវិតព្ពំ, ន កេនចិ សំសគ្គោ ករណីយោ. ឥទំ, មហារាជ, បព្ពតស្ស ទុតិយំ អង្គំ គហេតព្ពំ. ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, ភគវតា ទេវាតិទេវេន –

‘‘‘អសំសដ្ឋំ គហដ្ឋេហិ, អនាគារេហិ ចូភយំ;

អនោកសារិមប្បិច្ឆំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណ’ន្តិ.

‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, បព្ពតេ ពីជំ ន វិរូហតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន សកមានសេ កិលេសា ន វិរូហាបេតព្ពា. ឥទំ, មហារាជ, បព្ពតស្ស តតិយំ អង្គំ គហេតព្ពំ. ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, ថេរេន សុភូតិនា –

‘‘‘រាគូបសំហិតំ ចិត្តំ, យទា ឧប្បជ្ជតេ មម;

សយំវ បច្ចវេក្ខាមិ [បច្ចវេក្ខិត្វា (សព្ពត្ថ)], ឯកគ្គោ [ឯកកោ (សព្ពត្ថ)] តំ ទមេមហំ.

‘‘‘រជ្ជសេ [រជ្ជសិ (សី.), រញ្ជសិ (បី.)] រជនីយេ ច, ទុស្សនីយេ ច ទុស្សសេ;

មុយ្ហសេ [មុយ្ហសិ (សី.)] មោហនីយេ ច, និក្ខមស្សុ វនា តុវំ.

‘‘‘វិសុទ្ធានំ អយំ វាសោ, និម្មលានំ តបស្សិនំ;

មា ខោ វិសុទ្ធំ ទូសេសិ, និក្ខមស្សុ វនា តុវ’ន្តិ.

‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, បព្ពតោ អច្ចុគ្គតោ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន ញាណច្ចុគ្គតេន ភវិតព្ពំ. ឥទំ, មហារាជ, បព្ពតស្ស ចតុត្ថំ អង្គំ គហេតព្ពំ. ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, ភគវតា ទេវាតិទេវេន –

‘‘‘បមាទំ អប្បមាទេន, យទា នុទតិ បណ្ឌិតោ;

បញ្ញាបាសាទមារុយ្ហ, អសោកោ សោកិនិំ បជំ;

បព្ពតដ្ឋោវ ភូមដ្ឋេ [ភុម្មដ្ឋេ (សី. បី.)], ធីរោ ពាលេ អវេក្ខតី’តិ.

‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, បព្ពតោ អនុន្នតោ អនោនតោ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន ឧន្នតាវនតិ ន ករណីយា. ឥទំ, មហារាជ, បព្ពតស្ស បញ្ចមំ អង្គំ គហេតព្ពំ. ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, ឧបាសិកាយ ចូឡសុភទ្ទាយ សកសមណេ បរិកិត្តយមានាយ –

‘‘‘លាភេន ឧន្នតោ លោកោ, អលាភេន ច ឱនតោ;

លាភាលាភេន ឯកត្ថា [ឯកដ្ឋា (សី. បី.)], តាទិសា សមណា មមា’’’តិ.

បព្ពតង្គបញ្ហោ បញ្ចមោ.