១២. និព្ពានសន្និហិតបញ្ហោ

១២. ‘‘ភន្តេ នាគសេន, អត្ថិ សោ បទេសោ បុរត្ថិមាយ វា ទិសាយ ទក្ខិណាយ វា ទិសាយ បច្ឆិមាយ វា ទិសាយ ឧត្តរាយ វា ទិសាយ ឧទ្ធំ វា អធោ វា តិរិយំ វា, យត្ថ និព្ពានំ សន្និហិត’’ន្តិ? ‘‘នត្ថិ, មហារាជ, សោ បទេសោ បុរត្ថិមាយ វា ទិសាយ ទក្ខិណាយ វា ទិសាយ បច្ឆិមាយ វា ទិសាយ ឧត្តរាយ វា ទិសាយ ឧទ្ធំ វា អធោ វា តិរិយំ វា, យត្ថ និព្ពានំ សន្និហិត’’ន្តិ.

‘‘យទិ, ភន្តេ នាគសេន, នត្ថិ និព្ពានស្ស សន្និហិតោកាសោ, តេន ហិ នត្ថិ និព្ពានំ? យេសញ្ច តំ និព្ពានំ សច្ឆិកតំ, តេសម្បិ សច្ឆិកិរិយា មិច្ឆា, ការណំ តត្ថ វក្ខាមិ, យថា, ភន្តេ នាគសេន, មហិយា ធញ្ញុដ្ឋានំ ខេត្តំ អត្ថិ, គន្ធុដ្ឋានំ បុប្ផំ អត្ថិ, បុប្ផុដ្ឋានំ គុម្ពោ អត្ថិ, ផលុដ្ឋានំ រុក្ខោ អត្ថិ, រតនុដ្ឋានំ អាករោ អត្ថិ, តត្ថ យោ កោចិ យំ យំ ឥច្ឆតិ, សោ តត្ថ គន្ត្វា តំ តំ ហរតិ, ឯវមេវ ខោ, ភន្តេ នាគសេន, យទិ និព្ពានំ អត្ថិ, តស្ស និព្ពានស្ស ឧដ្ឋានោកាសោបិ ឥច្ឆិតព្ពោ, យស្មា ច ខោ, ភន្តេ នាគសេន, និព្ពានស្ស ឧដ្ឋានោកាសោ នត្ថិ, តស្មា នត្ថិ និព្ពានន្តិ ព្រូមិ, យេសញ្ច និព្ពានំ សច្ឆិកតំ, តេសម្បិ សច្ឆិកិរិយា មិច្ឆា’’តិ.

‘‘នត្ថិ, មហារាជ, និព្ពានស្ស សន្និហិតោកាសោ, អត្ថិ ចេតំ និព្ពានំ, សម្មាបដិបន្នោ យោនិសោ មនសិការេន និព្ពានំ សច្ឆិករោតិ. យថា បន, មហារាជ, អត្ថិ អគ្គិ នាម, នត្ថិ តស្ស សន្និហិតោកាសោ, ទ្វេ កដ្ឋានិ សង្ឃដ្ដេន្តោ អគ្គិំ អធិគច្ឆតិ. ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, អត្ថិ និព្ពានំ, នត្ថិ តស្ស សន្និហិតោកាសោ, សម្មាបដិបន្នោ យោនិសោ មនសិការេន និព្ពានំ សច្ឆិករោតិ.

‘‘យថា វា បន, មហារាជ, អត្ថិ សត្ត រតនានិ នាម. សេយ្យថិទំ, ចក្ករតនំ ហត្ថិរតនំ អស្សរតនំ មណិរតនំ ឥត្ថិរតនំ គហបតិរតនំ បរិណាយករតនំ. ន ច តេសំ រតនានំ សន្និហិតោកាសោ អត្ថិ, ខត្តិយស្ស បន សម្មាបដិបន្នស្ស បដិបត្តិពលេន តានិ រតនានិ ឧបគច្ឆន្តិ. ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, អត្ថិ និព្ពានំ, នត្ថិ តស្ស សន្និហិតោកាសោ, សម្មាបដិបន្នោ យោនិសោ មនសិការេន និព្ពានំ សច្ឆិករោតី’’តិ.

‘‘ភន្តេ នាគសេន, និព្ពានស្ស សន្និហិតោកាសោ មា ហោតុ, អត្ថិ បន តំ ឋានំ, យត្ថ ឋិតោ សម្មាបដិបន្នោ និព្ពានំ សច្ឆិករោតី’’តិ? ‘‘អាម, មហារាជ, អត្ថិ តំ ឋានំ, យត្ថ ឋិតោ សម្មាបដិបន្នោ និព្ពានំ សច្ឆិករោតី’’តិ.

‘‘កតមំ បន, ភន្តេ, តំ ឋានំ, យត្ថ ឋិតោ សម្មាបដិបន្នោ និព្ពានំ សច្ឆិករោតី’’តិ? ‘‘សីលំ, មហារាជ, ឋានំ, សីលេ បតិដ្ឋិតោ យោនិសោ មនសិករោន្តោ សក្កយវនេបិ ចីនវិលាតេបិ អលសន្ទេបិ និគុម្ពេបិ [និកុម្ពេបិ (សី. ស្យា. បី.)] កាសិកោសលេបិ កស្មីរេបិ គន្ធារេបិ នគមុទ្ធនិបិ ព្រហ្មលោកេបិ យត្ថ កត្ថចិបិ ឋិតោ សម្មាបដិបន្នោ និព្ពានំ សច្ឆិករោតិ. យថា, មហារាជ, យោ កោចិ ចក្ខុមា បុរិសោ សកយវនេបិ ចីនវិលាតេបិ អលសន្ទេបិ និគុម្ពេបិ កាសិកោសលេបិ កស្មីរេបិ គន្ធារេបិ នគមុទ្ធនិបិ ព្រហ្មលោកេបិ យត្ថ កត្ថចិបិ ឋិតោ អាកាសំ បស្សតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, សីលេ បតិដ្ឋិតោ យោនិសោ មនសិករោន្តោ សកយវនេបិ…បេ… យត្ថ កត្ថចិបិ ឋិតោ សម្មាបដិបន្នោ និព្ពានំ សច្ឆិករោតិ.

‘‘យថា វា បន, មហារាជ, សកយវនេបិ…បេ… យត្ថ កត្ថចិបិ ឋិតស្ស បុព្ពទិសា អត្ថិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, សីលេ បតិដ្ឋិតស្ស យោនិសោ មនសិករោន្តស្ស សក្កយវនេបិ…បេ… យត្ថ កត្ថចិបិ ឋិតស្ស សម្មាបដិបន្នស្ស អត្ថិ និព្ពានសច្ឆិកិរិយា’’តិ. ‘‘សាធុ, ភន្តេ នាគសេន, ទេសិតំ តយា និព្ពានំ, ទេសិតា និព្ពានសច្ឆិកិរិយា, បរិក្ខតា សីលគុណា, ទស្សិតា សម្មាបដិបត្តិ, ឧស្សាបិតោ ធម្មទ្ធជោ, សណ្ឋបិតា ធម្មនេត្តិ, អវញ្ឈោ សុប្បយុត្តានំ សម្មាបយោគោ, ឯវមេតំ គណិវរបវរ តថា សម្បដិច្ឆាមី’’តិ.

និព្ពានសន្និហិតបញ្ហោ ទ្វាទសមោ.

វេស្សន្តរវគ្គោ តតិយោ.

ឥមស្មិំ វគ្គេ ទ្វាទស បញ្ហា.