២. ខីណាសវភាវបញ្ហោ

២. ‘‘ភន្តេ នាគសេន, តុម្ហេ ភណថ ‘យោ គិហី អរហត្តំ បត្តោ, ទ្វេ វាស្ស គតិយោ ភវន្តិ អនញ្ញា, តស្មិំ យេវ ទិវសេ បព្ពជតិ វា បរិនិព្ពាយតិ វា. ន សោ ទិវសោ សក្កា អតិក្កមេតុ’ន្តិ. សចេ សោ, ភន្តេ នាគសេន, តស្មិំ ទិវសេ អាចរិយំ វា ឧបជ្ឈាយំ វា បត្តចីវរំ វា ន លភេថ, អបិ នុ ខោ សោ អរហា សយំ វា បព្ពជេយ្យ ទិវសំ វា អតិក្កមេយ្យ, អញ្ញោ កោចិ អរហា ឥទ្ធិមា អាគន្ត្វា តំ បព្ពាជេយ្យ វា បរិនិព្ពាយេយ្យ វា’’តិ? ‘‘ន សោ, មហារាជ, អរហា សយំ បព្ពជេយ្យ, សយំ បព្ពជន្តោ ថេយ្យំ អាបជ្ជតិ, ន ច ទិវសំ អតិក្កមេយ្យ, អញ្ញស្ស អរហន្តស្ស អាគមនំ ភវេយ្យ វា ន វា ភវេយ្យ, តស្មិំ យេវ ទិវសេ បរិនិព្ពាយេយ្យា’’តិ. ‘‘តេន ហិ, ភន្តេ នាគសេន, អរហត្តស្ស សន្តភាវោ វិជហិតោ ហោតិ, យេន អធិគតស្ស ជីវិតហារោ ភវតី’’តិ.

‘‘វិសមំ, មហារាជ, គិហិលិង្គំ, វិសមេ លិង្គេ លិង្គទុព្ពលតាយ អរហត្តំ បត្តោ គិហី តស្មិំ យេវ ទិវសេ បព្ពជតិ វា បរិនិព្ពាយតិ វា. នេសោ, មហារាជ, ទោសោ អរហត្តស្ស, គិហិលិង្គស្សេវេសោ ទោសោ យទិទំ លិង្គទុព្ពលតា.

‘‘យថា, មហារាជ, ភោជនំ សព្ពសត្តានំ អាយុបាលកំ ជីវិតរក្ខកំ វិសមកោដ្ឋស្ស មន្ទទុព្ពលគហណិកស្ស អវិបាកេន ជីវិតំ ហរតិ. នេសោ, មហារាជ, ទោសោ ភោជនស្ស, កោដ្ឋស្សេវេសោ ទោសោ យទិទំ អគ្គិទុព្ពលតា. ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, វិសមេ លិង្គេ លិង្គទុព្ពលតាយ អរហត្តំ បត្តោ គិហី តស្មិំ យេវ ទិវសេ បព្ពជតិ វា បរិនិព្ពាយតិ វា. នេសោ, មហារាជ, ទោសោ អរហត្តស្ស, គិហិលិង្គស្សេវេសោ ទោសោ យទិទំ លិង្គទុព្ពលតា.

‘‘យថា វា បន, មហារាជ, បរិត្តំ តិណសលាកំ ឧបរិ គរុកេ បាសាណេ ឋបិតេ ទុព្ពលតាយ ភិជ្ជិត្វា បតតិ. ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, អរហត្តំ បត្តោ គិហី តេន លិង្គេន អរហត្តំ ធារេតុំ អសក្កោន្តោ តស្មិំ យេវ ទិវសេ បព្ពជតិ វា បរិនិព្ពាយតិ វា.

‘‘យថា វា បន, មហារាជ, បុរិសោ អពលោ ទុព្ពលោ និហីនជច្ចោ បរិត្តបុញ្ញោ មហតិមហារជ្ជំ លភិត្វា ខណេន បរិបតតិ បរិធំសតិ ឱសក្កតិ, ន សក្កោតិ ឥស្សរិយំ ធារេតុំ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, អរហត្តំ បត្តោ គិហី តេន លិង្គេន អរហត្តំ ធារេតុំ ន សក្កោតិ, តេន ការណេន តស្មិំ យេវ ទិវសេ បព្ពជតិ វា បរិនិព្ពាយតិ វា’’តិ. ‘‘សាធុ, ភន្តេ នាគសេន, ឯវមេតំ តថា សម្បដិច្ឆាមី’’តិ.

ខីណាសវភាវបញ្ហោ ទុតិយោ.