៣. ខីណាសវសតិសម្មោសបញ្ហោ

៣. ‘‘ភន្តេ នាគសេន, អត្ថិ អរហតោ សតិសម្មោសោ’’តិ? ‘‘វិគតសតិសម្មោសា ខោ, មហារាជ, អរហន្តោ, នត្ថិ អរហន្តានំ សតិសម្មោសោ’’តិ. ‘‘អាបជ្ជេយ្យ បន, ភន្តេ, អរហា អាបត្តិ’’ន្តិ? ‘‘អាម, មហារាជា’’តិ. ‘‘កិស្មិំ វត្ថុស្មិ’’ន្តិ? ‘‘កុដិការេ, មហារាជ, សញ្ចរិត្តេ, វិកាលេ កាលសញ្ញាយ, បវារិតេ អប្បវារិតសញ្ញាយ, អនតិរិត្តេ អតិរិត្តសញ្ញាយា’’តិ.

‘‘ភន្តេ នាគសេន, តុម្ហេ ភណថ ‘យេ អាបត្តិំ អាបជ្ជន្តិ, តេ ទ្វីហិ ការណេហិ អាបជ្ជន្តិ អនាទរិយេន វា អជាននេន វា’តិ. អបិ នុ ខោ, ភន្តេ, អរហតោ អនាទរិយំ ហោតិ, យំ អរហា អាបត្តិំ អាបជ្ជតី’’តិ? ‘‘ន ហិ, មហារាជា’’តិ.

‘‘យទិ, ភន្តេ នាគសេន, អរហា អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ, នត្ថិ ច អរហតោ អនាទរិយំ, តេន ហិ អត្ថិ អរហតោ សតិសម្មោសោ’’តិ? ‘‘នត្ថិ, មហារាជ, អរហតោ សតិសម្មោសោ, អាបត្តិញ្ច អរហា អាបជ្ជតី’’តិ.

‘‘តេន ហិ, ភន្តេ, ការណេន មំ សញ្ញាបេហិ, កិំ តត្ថ ការណ’’ន្តិ? ‘‘ទ្វេមេ, មហារាជ, កិលេសា លោកវជ្ជំ បណ្ណត្តិវជ្ជញ្ចាតិ. កតមំ, មហារាជ, លោកវជ្ជំ? ទស អកុសលកម្មបថា, ឥទំ វុច្ចតិ លោកវជ្ជំ. កតមំ បណ្ណត្តិវជ្ជំ? យំ លោកេ អត្ថិ សមណានំ អននុច្ឆវិកំ អននុលោមិកំ, គិហីនំ អនវជ្ជំ. តត្ថ ភគវា សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញបេតិ ‘យាវជីវំ អនតិក្កមនីយ’ន្តិ. វិកាលភោជនំ, មហារាជ, លោកស្ស អនវជ្ជំ, តំ ជិនសាសនេ វជ្ជំ. ភូតគាមវិកោបនំ, មហារាជ, លោកស្ស អនវជ្ជំ, តំ ជិនសាសនេ វជ្ជំ. ឧទកេ ហស្សធម្មំ, មហារាជ, លោកស្ស អនវជ្ជំ, តំ ជិនសាសនេ វជ្ជំ. ឥតិ ឯវរូបានិ ឯវរូបានិ, មហារាជ, ជិនសាសនេ វជ្ជានិ, ឥទំ វុច្ចតិ បណ្ណត្តិវជ្ជំ.

‘‘លោកវជ្ជំ អភព្ពោ ខីណាសវោ តំ អជ្ឈាចរិតុំ, យំ កិលេសំ បណ្ណត្តិវជ្ជំ, តំ អជានន្តោ អាបជ្ជេយ្យ. អវិសយោ, មហារាជ, ឯកច្ចស្ស អរហតោ សព្ពំ ជានិតុំ, ន ហិ តស្ស ពលំ អត្ថិ សព្ពំ ជានិតុំ. អនញ្ញាតំ, មហារាជ, អរហតោ ឥត្ថិបុរិសានំ នាមម្បិ គោត្តម្បិ, មគ្គោបិ តស្ស មហិយា អនញ្ញាតោ; វិមុត្តិំ យេវ, មហារាជ, ឯកច្ចោ អរហា ជានេយ្យ; ឆឡភិញ្ញោ អរហា សកវិសយំ ជានេយ្យ; សព្ពញ្ញូ, មហារាជ, តថាគតោវ សព្ពំ ជានាតី’’តិ. ‘‘សាធុ, ភន្តេ នាគសេន, ឯវមេតំ តថា សម្បដិច្ឆាមី’’តិ.

ខីណាសវសតិសម្មោសបញ្ហោ តតិយោ.