៨. ទុស្សីលបញ្ហោ

៨. ‘‘ភន្តេ នាគសេន, គិហិទុស្សីលស្ស ច សមណទុស្សីលស្ស ច កោ វិសេសោ, កិំ នានាករណំ, ឧភោបេតេ សមសមគតិកា, ឧភិន្នម្បិ សមសមោ វិបាកោ ហោតិ, ឧទាហុ កិញ្ចិ នានាការណំ អត្ថី’’តិ?

‘‘ទស យិមេ, មហារាជ, គុណា សមណទុស្សីលស្ស គិហិទុស្សីលតោ វិសេសេន អតិរេកា, ទសហិ ច ការណេហិ ឧត្តរិំ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ.

‘‘កតមេ ទស គុណា សមណទុស្សីលស្ស គិហិទុស្សីលតោ វិសេសេន អតិរេកា? ឥធ, មហារាជ, សមណទុស្សីលោ ពុទ្ធេ សគារវោ ហោតិ, ធម្មេ សគារវោ ហោតិ, សង្ឃេ សគារវោ ហោតិ, សព្រហ្មចារីសុ សគារវោ ហោតិ, ឧទ្ទេសបរិបុច្ឆាយ វាយមតិ, សវនពហុលោ ហោតិ, ភិន្នសីលោបិ, មហារាជ, ទុស្សីលោ បរិសគតោ អាកប្បំ ឧបដ្ឋបេតិ, គរហភយា កាយិកំ វាចសិកំ រក្ខតិ, បធានាភិមុខញ្ចស្ស ហោតិ ចិត្តំ, ភិក្ខុសាមញ្ញំ ឧបគតោ ហោតិ. ករោន្តោបិ, មហារាជ, សមណទុស្សីលោ បាបំ បដិច្ឆន្នំ អាចរតិ. យថា, មហារាជ, ឥត្ថី សបតិកា និលីយិត្វា រហស្សេនេវ បាបមាចរតិ; ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, ករោន្តោបិ សមណទុស្សីលោ បាបំ បដិច្ឆន្នំ អាចរតិ. ឥមេ ខោ, មហារាជ, ទស គុណា សមណទុស្សីលស្ស គិហិទុស្សីលតោ វិសេសេន អតិរេកា.

‘‘កតមេហិ ទសហិ ការណេហិ ឧត្តរិំ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ? អនវជ្ជកវចធារណតាយបិ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ, ឥសិសាមញ្ញភណ្ឌុលិង្គធារណតោបិ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ, សង្ឃសមយមនុប្បវិដ្ឋតាយបិ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ, ពុទ្ធធម្មសង្ឃសរណគតតាយបិ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ, បធានាសយនិកេតវាសិតាយបិ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ, ជិនសាសនធរ [ជិនសាសនធន (សី. បី.)] បរិយេសនតោបិ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ, បវរធម្មទេសនតោបិ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ, ធម្មទីបគតិបរាយណតាយបិ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ, ‘អគ្គោ ពុទ្ធោ’តិ ឯកន្តឧជុទិដ្ឋិតាយបិ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ, ឧបោសថសមាទានតោបិ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ. ឥមេហិ ខោ, មហារាជ, ទសហិ ការណេហិ ឧត្តរិំ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ.

‘‘សុវិបន្នោបិ ហិ, មហារាជ, សមណទុស្សីលោ ទាយកានំ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ. យថា, មហារាជ, ឧទកំ សុពហលម្បិ កលលកទ្ទមរជោជល្លំ អបនេតិ; ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, សុវិបន្នោបិ សមណទុស្សីលោ ទាយកានំ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ.

‘‘យថា វា បន, មហារាជ, ឧណ្ហោទកំ សុកុធិតម្បិ [សុកឋិតម្បិ (សី. បី), សុខុឋិតម្បិ (ស្យា.)] ជ្ជលន្តំ មហន្តំ អគ្គិក្ខន្ធំ និព្ពាបេតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, សុវិបន្នោបិ សមណទុស្សីលោ ទាយកានំ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ.

‘‘យថា វា បន, មហារាជ, ភោជនំ វិរសម្បិ ខុទាទុព្ពល្យំ អបនេតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, សុវិបន្នោបិ សមណទុស្សីលោ ទាយកានំ ទក្ខិណំ វិសោធេតិ.

‘‘ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, តថាគតេន ទេវាតិទេវេន មជ្ឈិមនិកាយវរលញ្ឆកេ ទក្ខិណវិភង្គេ វេយ្យាករណេ –

‘‘‘យោ សីលវា ទុស្សីលេសុ ទទាតិ ទានំ, ធម្មេន លទ្ធំ សុបសន្នចិត្តោ;

អភិសទ្ទហំ កម្មផលំ ឧឡារំ, សា ទក្ខិណា ទាយកតោ វិសុជ្ឈតី’’’តិ [ម. និ. ៣.៣៨២].

‘‘អច្ឆរិយំ, ភន្តេ នាគសេន, អព្ភុតំ, ភន្តេ នាគសេន, តាវតកំ មយំ បញ្ហំ អបុច្ឆិម្ហ, តំ ត្វំ ឱបម្មេហិ ការណេហិ វិភាវេន្តោ អមតមធុរំ សវនូបគំ អកាសិ. យថា នាម, ភន្តេ, សូទោ វា សូទន្តេវាសី វា តាវតកំ មំសំ លភិត្វា នានាវិធេហិ សម្ភារេហិ សម្បាទេត្វា រាជូបភោគំ ករោតិ; ឯវមេវ ខោ, ភន្តេ នាគសេន, តាវតកំ មយំ បញ្ហំ អបុច្ឆិម្ហ, តំ ត្វំ ឱបម្មេហិ ការណេហិ វិភាវេត្វា អមតមធុរំ សវនូបគំ អកាសី’’តិ.

ទុស្សីលបញ្ហោ អដ្ឋមោ.