៤. បដិបទាទោសបញ្ហោ

៤. ‘‘ភន្តេ នាគសេន, យទា ពោធិសត្តោ ទុក្ករការិកំ អកាសិ, នេតាទិសោ អញ្ញត្រ អារម្ភោ អហោសិ និក្កមោ កិលេសយុទ្ធំ មច្ចុសេនំ វិធមនំ អាហារបរិគ្គហោ ទុក្ករការិកា, ឯវរូបេ បរក្កមេ កិញ្ចិ អស្សាទំ អលភិត្វា តមេវ ចិត្តំ បរិហាបេត្វា ឯវមវោច ‘ន ខោ បនាហំ ឥមាយ កដុកាយ ទុក្ករការិកាយ អធិគច្ឆាមិ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ អលមរិយញាណទស្សនវិសេសំ, សិយា នុ ខោ អញ្ញោ មគ្គោ ពោធាយា’តិ, តតោ និព្ពិន្ទិត្វា អញ្ញេន មគេន សព្ពញ្ញុតំ បត្តោ, បុន តាយ បដិបទាយ សាវកេ អនុសាសតិ សមាទបេតិ.

‘‘‘អារម្ភថ និក្ខមថ, យុញ្ជថ ពុទ្ធសាសនេ;

ធុនាថ មច្ចុនោ សេនំ, នឡាគារំវ កុញ្ជរោ’តិ [សំ. និ. ១.១៨៥].

‘‘កេន ន ខោ, ភន្តេ នាគសេន, ការណេន តថាគតោ យាយ បដិបទាយ អត្តនា និព្ពិន្នោ វិរត្តរូបោ, តត្ថ សាវកេ អនុសាសតិ សមាទបេតី’’តិ?

‘‘តទាបិ, មហារាជ, ឯតរហិបិ សា យេវ បដិបទា, តំ យេវ បដិបទំ បដិបជ្ជិត្វា ពោធិសត្តោ សព្ពញ្ញុតំ បត្តោ. អបិ ច, មហារាជ, ពោធិសត្តោ អតិវីរិយំ ករោន្តោ និរវសេសតោ អាហារំ ឧបរុន្ធិ. តស្ស អាហារូបរោធេន ចិត្តទុព្ពល្យំ ឧប្បជ្ជិ. សោ តេន ទុព្ពល្យេន នាសក្ខិ សព្ពញ្ញុតំ បាបុណិតុំ, សោ មត្តមត្តំ កពឡីការាហារំ សេវន្តោ តាយេវ បដិបទាយ នចិរស្សេវ សព្ពញ្ញុតំ បាបុណិ. សោ យេវ, មហារាជ, បដិបទា សព្ពេសំ តថាគតានំ សព្ពញ្ញុតញាណប្បដិលាភាយ.

‘‘យថា, មហារាជ, សព្ពេសំ សត្តានំ អាហារោ ឧបត្ថម្ភោ, អាហារូបនិស្សិតា សព្ពេ សត្តា សុខំ អនុភវន្តិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, សា យេវ បដិបទា សព្ពេសំ តថាគតានំ សព្ពញ្ញុតញាណប្បដិលាភាយ, នេសោ, មហារាជ, ទោសោ អារម្ភស្ស, ន និក្កមស្ស, ន កិលេសយុទ្ធស្ស, យេន តថាគតោ តស្មិំ សមយេ ន បាបុណិ សព្ពញ្ញុតញាណំ, អថ ខោ អាហារូបរោធស្សេវេសោ ទោសោ, សទា បដិយត្តា យេវេសា បដិបទា.

‘‘យថា, មហារាជ, បុរិសោ អទ្ធានំ អតិវេគេន គច្ឆេយ្យ, តេន សោ បក្ខហតោ វា ភវេយ្យ បីឋសប្បី វា អសញ្ចរោ បថវិតលេ. អបិ នុ ខោ, មហារាជ, មហាបថវិយា ទោសោ អត្ថិ, យេន សោ បុរិសោ បក្ខហតោ អហោសី’’តិ? ‘‘ន ហិ, ភន្តេ; សទា បដិយត្តា, ភន្តេ, មហាបថវី, កុតោ តស្សា ទោសោ? វាយាមស្សេវេសោ ទោសោ, យេន សោ បុរិសោ បក្ខហតោ អហោសី’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, នេសោ ទោសោ អារម្ភស្ស, ន និក្កមស្ស, ន កិលេសយុទ្ធស្ស, យេន តថាគតោ តស្មិំ សមយេ ន បាបុណិ សព្ពញ្ញុតញាណំ, អថ ខោ អាហារូបរោធស្សេវេសោ ទោសោ សទា បដិយត្តា យេវេសា បដិបទា.

‘‘យថា វា បន, មហារាជ, បុរិសោ កិលិដ្ឋំ សាដកំ និវាសេយ្យ, ន សោ តំ ធោវាបេយ្យ, នេសោ ទោសោ ឧទកស្ស, សទា បដិយត្តំ ឧទកំ. បុរិសស្សេវេសោ ទោសោ. ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, នេសោ ទោសោ អារម្ភស្ស, ន និក្កមស្ស, ន កិលេសយុទ្ធស្ស, យេន តថាគតោ តស្មិំ សមយេ ន បាបុណិ សព្ពញ្ញុតញាណំ, អថ ខោ អាហារូបរោធស្សេវេសោ ទោសោ, សទា បដិយត្តា យេវេសា បដិបទា, តស្មា តថាគតោ តាយេវ បដិបទាយ សាវកេ អនុសាសតិ សមាទបេតិ, ឯវំ ខោ, មហារាជ, សទា បដិយត្តា អនវជ្ជា សា បដិបទា’’តិ. ‘‘សាធុ, ភន្តេ នាគសេន, ឯវមេតំ តថា សម្បដិច្ឆាមី’’តិ.

បដិបទាទោសបញ្ហោ ចតុត្ថោ.