១. កាយបិយាយនបញ្ហោ

១. រាជា អាហ ‘‘ភន្តេ នាគសេន, បិយោ បព្ពជិតានំ កាយោ’’តិ? ‘‘ន ខោ, មហារាជ, បិយោ បព្ពជិតានំ កាយោ’’តិ. ‘‘អថ កិស្ស នុ ខោ, ភន្តេ, កេលាយថ មមាយថា’’តិ? ‘‘កិំ បន តេ, មហារាជ, កទាចិ ករហចិ សង្គាមគតស្ស កណ្ឌប្បហារោ ហោតី’’តិ? ‘‘អាម, ភន្តេ, ហោតី’’តិ. ‘‘កិំនុ ខោ, មហារាជ, សោ វណោ អាលេបេន ច អាលិម្បីយតិ តេលេន ច មក្ខីយតិ សុខុមេន ច ចោឡបដ្ដេន បលិវេឋីយតី’’តិ? ‘‘អាម, ភន្តេ, អាលេបេន ច អាលិម្បីយតិ តេលេន ច មក្ខីយតិ សុខុមេន ច ចោឡបដ្ដេន បលិវេឋីយតី’’តិ. ‘‘កិំនុ ខោ, មហារាជ, បិយោ តេ វណោ, តេន អាលេបេន ច អាលិម្បីយតិ តេលេន ច មក្ខីយតិ សុខុមេន ច ចោឡបដ្ដេន បលិវេឋីយតី’’តិ? ‘‘ន មេ, ភន្តេ, បិយោ វណោ, អបិ ច មំសស្ស រុហនត្ថាយ អាលេបេន ច អាលិម្បីយតិ តេលេន ច មក្ខីយតិ សុខុមេន ច ចោឡបដ្ដេន បលិវេឋីយតី’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, អប្បិយោ បព្ពជិតានំ កាយោ, អថ ច បព្ពជិតា អនជ្ឈោសិតា កាយំ បរិហរន្តិ ព្រហ្មចរិយានុគ្គហាយ. អបិ ច ខោ, មហារាជ, វណូបមោ កាយោ វុត្តោ ភគវតា, តេន បព្ពជិតា វណមិវ កាយំ បរិហរន្តិ អនជ្ឈោសិតា. ភាសិតម្បេតំ មហារាជ ភគវតា –

‘‘‘អល្លចម្មបដិច្ឆន្នោ, នវទ្វារោ មហាវណោ;

សមន្តតោ បគ្ឃរតិ, អសុចិបូតិគន្ធិយោ’’’តិ.

‘‘កល្លោសិ, ភន្តេ នាគសេនា’’តិ.

កាយបិយាយនបញ្ហោ បឋមោ.