២. បុរិមកោដិបញ្ហោ

២. រាជា អាហ ‘‘ភន្តេ នាគសេន, យំ បនេតំ ព្រូសិ ‘បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតី’តិ, តស្ស ឱបម្មំ ករោហី’’តិ. ‘‘យថា, មហារាជ, បុរិសោ បរិត្តំ [បរិបក្កំ (ក.)] ពីជំ បថវិយំ និក្ខិបេយ្យ, តតោ អង្កុរោ ឧដ្ឋហិត្វា អនុបុព្ពេន វុឌ្ឍិំ វិរូឡ្ហិំ វេបុល្លំ អាបជ្ជិត្វា ផលំ ទទេយ្យ. តតោ ពីជំ គហេត្វា បុន រោបេយ្យ, តតោបិ អង្កុរោ ឧដ្ឋហិត្វា អនុបុព្ពេន វុឌ្ឍិំ វិរូឡ្ហិំ វេបុល្លំ អាបជ្ជិត្វា ផលំ ទទេយ្យ. ឯវមេតិស្សា សន្តតិយា អត្ថិ អន្តោ’’តិ? ‘‘នត្ថិ ភន្តេ’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, អទ្ធានស្សាបិ បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតី’’តិ.

‘‘ភិយ្យោ ឱបម្មំ ករោហី’’តិ. ‘‘យថា, មហារាជ, កុក្កុដិយា អណ្ឌំ ភវេយ្យ, អណ្ឌតោ កុក្កុដី កុក្កុដិយា អណ្ឌន្តិ. ឯវមេតិស្សា សន្តតិយា អត្ថិ អន្តោ’’តិ? ‘‘នត្ថិ ភន្តេ’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, អទ្ធានស្សាបិ បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតី’’តិ.

‘‘ភិយ្យោ ឱបម្មំ ករោហី’’តិ. ថេរោ បថវិយា ចក្កំ លិខិត្វា មិលិន្ទំ រាជានំ ឯតទវោច ‘‘អត្ថិ, មហារាជ, ឥមស្ស ចក្កស្ស អន្តោ’’តិ? ‘‘នត្ថិ ភន្តេ’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, ឥមានិ ចក្កានិ វុត្តានិ ភគវតា ‘ចក្ខុញ្ច បដិច្ច រូបេ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុវិញ្ញាណំ, តិណ្ណំ សង្គតិ ផស្សោ, ផស្សបច្ចយា វេទនា, វេទនាបច្ចយា តណ្ហា, តណ្ហាបច្ចយា ឧបាទានំ, ឧបាទានបច្ចយា កម្មំ, កម្មតោ បុន ចក្ខុំ ជាយតី’តិ. ឯវមេតិស្សា សន្តតិយា អត្ថិ អន្តោ’’តិ? ‘‘នត្ថិ ភន្តេ’’តិ.

‘‘‘សោតញ្ច បដិច្ច សទ្ទេ ច…បេ… មនញ្ច បដិច្ច ធម្មេ ច ឧប្បជ្ជតិ មនោវិញ្ញាណំ, តិណ្ណំ សង្គតិ ផស្សោ, ផស្សបច្ចយា វេទនា, វេទនាបច្ចយា តណ្ហា, តណ្ហាបច្ចយា ឧបាទានំ, ឧបាទានបច្ចយា កម្មំ, កម្មតោ បុន មនោ ជាយតី’តិ. ឯវមេតិស្សា សន្តតិយា អត្ថិ អន្តោ’’តិ? ‘‘នត្ថិ ភន្តេ’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, អទ្ធានស្សាបិ បុរិមា កោដិ ន បញ្ញាយតី’’តិ.

‘‘កល្លោសិ, ភន្តេ នាគសេនា’’តិ.

បុរិមកោដិបញ្ហោ ទុតិយោ.