៤. បដិសន្ទហនបុគ្គលវេទិយនបញ្ហោ

៤. រាជា អាហ ‘‘ភន្តេ នាគសេន, យោ ន បដិសន្ទហតិ, វេទេតិ សោ កិញ្ចិ ទុក្ខំ វេទន’’ន្តិ? ថេរោ អាហ ‘‘កិញ្ចិ វេទេតិ, កិញ្ចិ ន វេទេតី’’តិ. ‘‘កិំ វេទេតិ, កិំ ន វេទេតី’’តិ? ‘‘កាយិកំ, មហារាជ, វេទនំ វេទេតិ, ចេតសិកំ វេទនំ ន វេទេតី’’តិ. ‘‘កថំ, ភន្តេ, កាយិកំ វេទនំ វេទេតិ, កថំ ចេតសិកំ វេទនំ ន វេទេតី’’តិ? ‘‘យោ ហេតុ យោ បច្ចយោ កាយិកាយ ទុក្ខវេទនាយ ឧប្បត្តិយា, តស្ស ហេតុស្ស តស្ស បច្ចយស្ស អនុបរមា កាយិកំ ទុក្ខវេទនំ វេទេតិ, យោ ហេតុ យោ បច្ចយោ ចេតសិកាយ ទុក្ខវេទនាយ ឧប្បត្តិយា, តស្ស ហេតុស្ស តស្ស បច្ចយស្ស ឧបរមា ចេតសិកំ ទុក្ខវេទនំ ន វេទេតិ. ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, ភគវតា – ‘សោ ឯកំ វេទនំ វេទេតិ កាយិកំ ន ចេតសិក’’’ន្តិ.

‘‘ភន្តេ នាគសេន, យោ ទុក្ខំ វេទនំ វេទេតិ, កស្មា សោ ន បរិនិព្ពាយតី’’តិ? ‘‘នត្ថិ, មហារាជ, អរហតោ អនុនយោ វា បដិឃោ វា, ន ច អរហន្តោ អបក្កំ បាតេន្តិ បរិបាកំ អាគមេន្តិ បណ្ឌិតា. ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, ថេរេន សារិបុត្តេន ធម្មសេនាបតិនា –

‘‘‘នាភិនន្ទាមិ មរណំ, នាភិនន្ទាមិ ជីវិតំ;

កាលញ្ច បដិកង្ខាមិ, និព្ពិសំ ភតកោ យថា.

‘‘‘នាភិនន្ទាមិ មរណំ, នាភិនន្ទាមិ ជីវិតំ;

កាលញ្ច បដិកង្ខាមិ, សម្បជានោ បតិស្សតោ’’’តិ.

‘‘កល្លោសិ, ភន្តេ នាគសេនា’’តិ [បស្ស ថេរគា. ៦៥៤].

បដិសន្ទហនបុគ្គលវេទិយនបញ្ហោ ចតុត្ថោ.