៤. ចតុត្ថបារាជិកសិក្ខាបទវណ្ណនា

៦៧៥. ចតុត្ថេ – អវស្សុតាតិ លោកស្សាទមិត្តសន្ថវវសេន កាយសំសគ្គរាគេន អវស្សុតា. ទុតិយបទេបិ ឯសេវ នយោ. បុរិសបុគ្គលស្ស ហត្ថគ្គហណំ វាតិអាទីសុ បន យំ បុរិសបុគ្គលេន ហត្ថេ គហណំ កតំ, តំ បុរិសបុគ្គលស្ស ហត្ថគ្គហណន្តិ វុត្តំ. ឯសេវ នយោ សង្ឃាដិកណ្ណគ្គហណេបិ. ហត្ថគ្គហណន្តិ ឯត្ថ ច ហត្ថគ្គហណញ្ច អញ្ញម្បិ អបារាជិកក្ខេត្តេ គហណញ្ច ឯកជ្ឈំ កត្វា ហត្ថគ្គហណន្តិ វុត្តន្តិ វេទិតព្ពំ. តេនេវស្ស បទភាជនេ ‘‘ហត្ថគ្គហណំ វា សាទិយេយ្យាតិ ហត្ថោ នាម កប្បរំ ឧបាទាយ យាវ អគ្គនខា, ឯតស្ស អសទ្ធម្មស្ស បដិសេវនត្ថាយ ឧព្ភក្ខកំ អធោជាណុមណ្ឌលំ គហណំ សាទិយតិ, អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្សា’’តិ វុត្តំ. ឯត្ថ ច អសទ្ធម្មោតិ កាយសំសគ្គោ វេទិតព្ពោ, ន មេថុនធម្មោ. ន ហិ មេថុនស្ស សាមន្តា ថុល្លច្ចយំ ហោតិ. ‘‘វិញ្ញូ បដិពលោ កាយសំសគ្គំ សមាបជ្ជិតុន្តិ វចនម្បិ ចេត្ថ សាធកំ.

‘‘តិស្សិត្ថិយោ មេថុនំ តំ ន សេវេ,

តយោ បុរិសេ តយោ ច អនរិយបណ្ឌកេ;

ន ចាចរេ មេថុនំ ព្យញ្ជនស្មិំ,

ឆេជ្ជា សិយា មេថុនធម្មបច្ចយា;

បញ្ហា មេសា កុសលេហិ ចិន្តិតា’’តិ. (បរិ. ៤៨១);

ឥមាយ បរិវារេ វុត្តាយ សេទមោចកគាថាយ វិរុជ្ឈតីតិ ចេ? ន; មេថុនធម្មស្ស បុព្ពភាគត្តា. បរិវារេយេវ ហិ ‘‘មេថុនធម្មស្ស បុព្ពភាគោ ជានិតព្ពោ’’តិ ‘‘វណ្ណាវណ្ណោ កាយសំសគ្គោ ទុដ្ឋុល្លវាចា អត្តកាមបារិចរិយាគមនុប្បាទន’’ន្តិ ឯវំ សុក្កវិស្សដ្ឋិអាទីនិ បញ្ច សិក្ខាបទានិ មេថុនធម្មស្ស បុព្ពភាគោតិ វុត្តានិ. តស្មា កាយសំសគ្គោ មេថុនធម្មស្ស បុព្ពភាគត្តា បច្ចយោ ហោតិ. ឥតិ ឆេជ្ជា សិយា មេថុនធម្មបច្ចយាតិ ឯត្ថ ឥមិនា បរិយាយេន អត្ថោ វេទិតព្ពោ. ឯតេនុបាយេន សព្ពបទេសុ វិនិច្ឆយោ វេទិតព្ពោ. អបិច ‘‘សង្កេតំ វា គច្ឆេយ្យា’’តិ ឯតស្ស បទភាជនេ ‘‘ឥត្ថន្នាមំ អាគច្ឆា’’តិ. ឯវំនាមកំ ឋានំ អាគច្ឆាតិ អត្ថោ.

៦៧៦. អដ្ឋមំ វត្ថុំ បរិបូរេន្តី អស្សមណី ហោតីតិ អនុលោមតោ វា បដិលោមតោ វា ឯកន្តរិកាយ វា យេន តេន នយេន អដ្ឋមំ វត្ថុំ បរិបូរេន្តីយេវ អស្សមណី ហោតិ. យា បន ឯកំ វា វត្ថុំ សត្ត វា វត្ថូនិ សតក្ខត្តុម្បិ បូរេតិ, នេវ អស្សមណី ហោតិ. អាបន្នា អាបត្តិយោ ទេសេត្វា មុច្ចតិ. អបិចេត្ថ គណនូបិកា អាបត្តិ វេទិតព្ពា. វុត្តញ្ហេតំ ‘‘អត្ថាបត្តិ ទេសិតា គណនូបិកា, អត្ថាបត្តិ ទេសិតា ន គណនូបិកា’’តិ. តត្រាយំ វិនិច្ឆយោ – ឥទានិ នាបជ្ជិស្សាមីតិ ធុរនិក្ខេបំ កត្វា ទេសិតា គណនូបិកា ទេសិតគណនំ ឧបេតិ បារាជិកស្ស អង្គំ ន ហោតិ. តស្មា យា ឯកំ អាបន្នា ធុរនិក្ខេបំ កត្វា ទេសេត្វា បុន កិលេសវសេន អាបជ្ជតិ, បុន ទេសេតិ, ឯវំ អដ្ឋ វត្ថូនិ បូរេន្តីបិ បារាជិកា ន ហោតិ. យា បន អាបជ្ជិត្វា បុនបិ អញ្ញំ វត្ថុំ អាបជ្ជិស្សាមីតិ សឧស្សាហាវ ទេសេតិ, តស្សា សា អាបត្តិ នគណនូបិកា, ទេសិតាបិ អទេសិតា ហោតិ, ទេសិតគណនំ ន គច្ឆតិ, បារាជិកស្សេវ អង្គំ ហោតិ. អដ្ឋមេ វត្ថុម្ហិ បរិបុណ្ណមត្តេ បារាជិកា ហោតិ. សេសំ ឧត្តានមេវាតិ.

ធុរនិក្ខេបសមុដ្ឋានំ – កាយវាចាចិត្តតោ សមុដ្ឋាតិ, កិរិយំ, សញ្ញាវិមោក្ខំ, សចិត្តកំ, លោកវជ្ជំ, កាយកម្មំ, វចីកម្មំ, អកុសលចិត្តំ, ទ្វិវេទនន្តិ.

ចតុត្ថបារាជិកំ.

ឧទ្ទិដ្ឋា ខោ អយ្យាយោ អដ្ឋ បារាជិកា ធម្មាតិ ភិក្ខូ អារព្ភ បញ្ញត្តា សាធារណា ចត្តារោ ឥមេ ច ចត្តារោតិ ឯវំ បាតិមោក្ខុទ្ទេសមគ្គេន ឧទ្ទិដ្ឋា ខោ អយ្យាយោ អដ្ឋ បារាជិកា ធម្មាតិ ឯវមេត្ថ អត្ថោ ទដ្ឋព្ពោ. សេសំ មហាវិភង្គេ វុត្តនយមេវាតិ.

សមន្តបាសាទិកាយ វិនយសំវណ្ណនាយ ភិក្ខុនីវិភង្គេ

បារាជិកកណ្ឌវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

បារាជិកកណ្ឌំ និដ្ឋិតំ.