៨. សន្និធិការកសិក្ខាបទវណ្ណនា

២៥២. អដ្ឋមសិក្ខាបទេ – ពេលដ្ឋសីសោ នាម ជដិលសហស្សព្ភន្តរោ មហាថេរោ. អរញ្ញេ វិហរតីតិ ជេតវនស្ស អវិទូរេ បធានឃរេ ឯកស្មិំ អាវាសេ វសតិ. សុក្ខកុរន្តិ អសូបព្យញ្ជនំ ឱទនំ. សោ កិរ អន្តោគាមេ ភុញ្ជិត្វា បច្ឆា បិណ្ឌាយ ចរិត្វា តាទិសំ ឱទនំ អាហរតិ, តញ្ច ខោ អប្បិច្ឆតាយ, ន បច្ចយគិទ្ធតាយ. ថេរោ កិរ សត្តាហំ និរោធសមាបត្តិយា វីតិនាមេត្វា សមាបត្តិតោ វុដ្ឋាយ តំ បិណ្ឌបាតំ ឧទកេន តេមេត្វា ភុញ្ជតិ, តតោ បុន សត្តាហំ សមាបត្តិយា និសីទតិ. ឯវំ ទ្វេបិ តីណិបិ ចត្តារិបិ សត្តាហានិ វីតិនាមេត្វា គាមំ បិណ្ឌាយ បវិសតិ. តេន វុត្តំ – ‘‘ចិរេន គាមំ បិណ្ឌាយ បវិសតី’’តិ.

២៥៣. ការោ ករណំ កិរិយាតិ អត្ថតោ ឯកំ, សន្និធិការោ អស្សាតិ សន្និធិការំ; សន្និធិការមេវ សន្និធិការកំ. បដិគ្គហេត្វា ឯករត្តំ វីតិនាមិតស្សេតំ អធិវចនំ. តេនេវស្ស បទភាជនេ វុត្តំ – ‘‘សន្និធិការកំ នាម អជ្ជ បដិគ្គហិតំ អបរជ្ជូ’’តិ.

បដិគ្គណ្ហាតិ អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ ឯវំ សន្និធិកតំ យំកិញ្ចិ យាវកាលិកំ វា យាមកាលិកំ វា អជ្ឈោហរិតុកាមតាយ គណ្ហន្តស្ស បដិគ្គហណេ តាវ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អជ្ឈោហរតោ បន ឯកមេកស្មិំ អជ្ឈោហារេ បាចិត្តិយំ. សចេបិ បត្តោ ទុទ្ធោតោ ហោតិ, យំ អង្គុលិយា ឃំសន្តស្ស លេខា បញ្ញាយតិ, គណ្ឋិកបត្តស្ស វា គណ្ឋិកន្តរេ ស្នេហោ បវិដ្ឋោ ហោតិ, សោ ឧណ្ហេ ឱតាបេន្តស្ស បគ្ឃរតិ, ឧណ្ហយាគុយា វា គហិតាយ សន្ទិស្សតិ, តាទិសេ បត្តេបិ បុនទិវសេ ភុញ្ជន្តស្ស បាចិត្តិយំ. តស្មា បត្តំ ធោវិត្វា បុន តត្ថ អច្ឆោទកំ វា អាសិញ្ចិត្វា អង្គុលិយា វា ឃំសិត្វា និស្នេហភាវោ ជានិតព្ពោ. សចេ ហិ ឧទកេ វា ស្នេហភាវោ បត្តេ វា អង្គុលិលេខា បញ្ញាយតិ, ទុទ្ធោតោ ហោតិ. តេលវណ្ណបត្តេ បន អង្គុលិលេខា បញ្ញាយតិ, សា អព្ពោហារិកា. យំ ភិក្ខូ និរបេក្ខា សាមណេរានំ បរិច្ចជន្តិ, តញ្ចេ សាមណេរា និទហិត្វា ទេន្តិ, សព្ពំ វដ្ដតិ. សយំ បដិគ្គហេត្វា អបរិច្ចត្តមេវ ហិ ទុតិយទិវសេ ន វដ្ដតិ. តតោ ហិ ឯកសិត្ថម្បិ អជ្ឈោហរតោ បាចិត្តិយមេវ.

អកប្បិយមំសេសុ មនុស្សមំសេ ថុល្លច្ចយេន សទ្វិំ បាចិត្តិយំ, អវសេសេសុ ទុក្កដេន សទ្ធិំ. យាមកាលិកំ សតិ បច្ចយេ អជ្ឈោហរតោ បាចិត្តិយំ. អាហារត្ថាយ អជ្ឈោហរតោ ទុក្កដេន សទ្ធិំ បាចិត្តិយំ. សចេ បវារិតោ ហុត្វា អនតិរិត្តកតំ អជ្ឈោហរតិ, បកតិអាមិសេ ទ្វេ បាចិត្តិយានិ, មនុស្សមំសេ ថុល្លច្ចយេន សទ្ធិំ ទ្វេ, សេសអកប្បិយមំសេ ទុក្កដេន សទ្ធិំ, យាមកាលិកំ សតិ បច្ចយេ សាមិសេន មុខេន អជ្ឈោហរតោ ទ្វេ, និរាមិសេន ឯកមេវ. អាហារត្ថាយ អជ្ឈោហរតោ វិកប្បទ្វយេបិ ទុក្កដំ វឌ្ឍតិ. សចេ វិកាលេ អជ្ឈោហរតិ, បកតិភោជនេ សន្និធិបច្ចយា ច វិកាលភោជនបច្ចយា ច ទ្វេ បាចិត្តិយានិ, អកប្បិយមំសេសុ ថុល្លច្ចយញ្ច ទុក្កដញ្ច វឌ្ឍតិ. យាមកាលិកេសុ វិកាលបច្ចយា អនាបត្តិ, អនតិរិត្តបច្ចយា បន វិកាលេ សព្ពវិកប្បេសុ អនាបត្តិ.

២៥៥. សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ អាហារត្ថាយាតិ អាហារត្ថាយ បដិគ្គណ្ហតោ បដិគ្គហណបច្ចយា តាវ ទុក្កដំ, អជ្ឈោហរតោ បន សចេ និរាមិសំ ហោតិ, អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ ទុក្កដំ. អថ អាមិសសំសដ្ឋំ បដិគ្គហេត្វា ឋបិតំ ហោតិ, យថាវត្ថុកំ បាចិត្តិយមេវ.

២៥៦. អនាបត្តិ យាវកាលិកន្តិអាទិម្ហិ វិកាលភោជនសិក្ខាបទេ និទ្ទិដ្ឋំ ខាទនីយភោជនីយំ យាវ មជ្ឈន្តិកសង្ខាតោ កាលោ, តាវ ភុញ្ជិតព្ពតោ យាវកាលិកំ. សទ្ធិំ អនុលោមបានេហិ អដ្ឋវិធំ បានំ យាវ រត្តិយា បច្ឆិមយាមសង្ខាតោ យាមោ, តាវ បរិភុញ្ជិតព្ពតោ យាមោ កាលោ អស្សាតិ យាមកាលិកំ. សប្បិអាទិ បញ្ចវិធំ ភេសជ្ជំ សត្តាហំ និធេតព្ពតោ សត្តាហោ កាលោ អស្សាតិ សត្តាហកាលិកំ. ឋបេត្វា ឧទកំ អវសេសំ សព្ពម្បិ យាវជីវំ បរិហរិត្វា សតិ បច្ចយេ បរិភុញ្ជិតព្ពតោ យាវជីវកន្តិ វុច្ចតិ.

តត្ថ អរុណោទយេវ បដិគ្គហិតំ យាវកាលិកំ សតក្ខត្តុម្បិ និទហិត្វា យាវកាលោ នាតិក្កមតិ តាវ, យាមកាលិកំ ឯកំ អហោរត្តំ, សត្តាហកាលិកំ សត្តរត្តំ, ឥតរំ សតិ បច្ចយេ, យាវជីវម្បិ បរិភុញ្ជន្តស្ស អនាបត្តិ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ. អដ្ឋកថាសុ បន ឥមស្មិំ ឋានេ បានកថា កប្បិយានុលោមកថា ‘‘កប្បតិ នុ ខោ យាវកាលិកេន យាមកាលិក’’ន្តិអាទិកថា ច កប្បិយភូមិកថា ច វិត្ថារិតា, តំ មយំ អាគតដ្ឋានេយេវ កថយិស្សាម.

ឯឡកលោមសមុដ្ឋានំ – កាយតោ ច កាយចិត្តតោ ច សមុដ្ឋាតិ, កិរិយំ, នោសញ្ញាវិមោក្ខំ, អចិត្តកំ, បណ្ណត្តិវជ្ជំ, កាយកម្មំ, តិចិត្តំ, តិវេទនន្តិ.

សន្និធិការកសិក្ខាបទំ អដ្ឋមំ.