១០. ទន្តបោនសិក្ខាបទវណ្ណនា

២៦៣. ទសមសិក្ខាបទេ – ចតូសុ បច្ចយេសុ អន្តមសោ ទន្តកដ្ឋម្បិ សព្ពំ បំសុកូលមេវ អស្សាតិ សព្ពបំសុកូលិកោ. សោ កិរ សុសានេ ឆឌ្ឌិតភាជនមេវ បត្តំ កត្វា តត្ថ ឆឌ្ឌិតចោឡកេហេវ ចីវរំ កត្វា តត្ថ ឆឌ្ឌិតមញ្ចបីឋកានិយេវ គហេត្វា បរិភុញ្ជតិ. អយ្យវោសាដិតកានីតិ ឯត្ថ អយ្យា វុច្ចន្តិ កាលង្កតា បិតិបិតាមហា. វោសាដិតកានិ វុច្ចន្តិ តេសំ អត្ថាយ សុសានាទីសុ ឆឌ្ឌិតកានិ ខាទនីយភោជនីយានិ; មនុស្សា កិរ កាលង្កតេ ញាតកេ ឧទ្ទិស្ស យំ តេសំ សជីវកាលេ បិយំ ហោតិ, តំ ឯតេសុ សុសានាទីសុ បិណ្ឌំ បិណ្ឌំ កត្វា ‘‘ញាតកា នោ បរិភុញ្ជន្តូតិ ឋបេន្តិ. សោ ភិក្ខុ តំ គហេត្វា ភុញ្ជតិ, អញ្ញំ បណីតម្បិ ទិយ្យមានំ ន ឥច្ឆតិ. តេន វុត្តំ – ‘‘សុសានេបិ រុក្ខមូលេបិ ឧម្មារេបិ អយ្យវោសាដិតកានិ សាមំ គហេត្វា បរិភុញ្ជតី’’តិ. ថេរោតិ ថិរោ ឃនពទ្ធោ. វឋរោតិ ថូលោ; ថូលោ ច ឃនសរីរោ ចាយំ ភិក្ខូតិ វុត្តំ ហោតិ. មនុស្សមំសំ មញ្ញេ ខាទតីតិ មនុស្សមំសំ ខាទតីតិ នំ សល្លក្ខេម; មនុស្សមំសំ ខាទន្តា ហិ ឦទិសា ភវន្តីតិ អយំ តេសំ អធិប្បាយោ.

២៦៤. ឧទកទន្តបោនេ កុក្កុច្ចាយន្តីតិ ឯត្ថ តេ ភិក្ខូ ‘‘អទិន្នំ មុខទ្វារំ អាហារំ អាហរេយ្យា’’តិ បទស្ស សម្មា អត្ថំ អសល្លក្ខេត្វា កុក្កុច្ចាយិសុំ, ភគវា បន យថាឧប្បន្នស្ស វត្ថុស្ស វសេន បិតា វិយ ទារកេ តេ ភិក្ខូ សញ្ញាបេន្តោ អនុបញ្ញត្តិំ ឋបេសិ.

២៦៥. អទិន្នន្តិ កាយេន វា កាយបដិពទ្ធេន វា គណ្ហន្តស្ស កាយកាយបដិពទ្ធនិស្សគ្គិយានំ អញ្ញតរវសេន ន ទិន្នំ. ឯតទេវ ហិ សន្ធាយ បទភាជនេ ‘‘អទិន្នំ នាម អប្បដិគ្គហិតកំ វុច្ចតី’’តិ វុត្តំ. ទុតិយបារាជិកេ បន ‘‘អទិន្នំ នាម បរបរិគ្គហិតកំ វុច្ចតី’’តិ វុត្តំ. ទិន្នន្តិ ឥទំ បន តស្សេវ អទិន្នស្ស បដិបក្ខវសេន លក្ខណទស្សនត្ថំ ឧទ្ធដំ. និទ្ទេសេ ចស្ស ‘‘កាយេន វា កាយបដិពទ្ធេន វា និស្សគ្គិយេន វា ទេន្តេ’’តិ ឯវំ អញ្ញស្មិំ ទទមានេ ‘‘ហត្ថបាសេ ឋិតោ កាយេន វា កាយបដិពទ្ធេន វា បដិគ្គណ្ហាតីតិ តំ ឯវំ ទិយ្យមានំ អន្តមសោ រថរេណុម្បិ សចេ បុព្ពេ វុត្តលក្ខណេ ហត្ថបាសេ ឋិតោ កាយេន វា កាយបដិពទ្ធេន វា បដិគ្គណ្ហាតិ, ឯតំ ឯវំ បដិគ្គហិតំ ទិន្នំ នាម វុច្ចតិ. ន ‘‘ឥទំ គណ្ហ, ឥទំ តវ ហោតូ’’តិអាទិវចនេន និស្សដ្ឋំ.

តត្ថ កាយេនាតិ ហត្ថាទីសុ យេន កេនចិ សរីរាវយវេន; អន្តមសោ បាទង្គុលិយាបិ ទិយ្យមានំ កាយេន ទិន្នំ នាម ហោតិ, បដិគ្គហណេបិ ឯសេវ នយោ. យេន កេនចិ ហិ សរីរាវយវេន គហិតំ កាយេន គហិតមេវ ហោតិ. សចេបិ នត្ថុករណិយា ទិយ្យមានំ នាសាបុដេន អកល្លកោ វា មុខេន បដិគ្គណ្ហាតិ. អាភោគមត្តមេវ ហិ ឯត្ថ បមាណន្តិ អយំ នយោ មហាបច្ចរិយំ វុត្តោ. កាយបដិពទ្ធេនាតិ កដច្ឆុអាទីសុ យេន កេនចិ ឧបករណេន ទិន្នំ កាយបដិពទ្ធេន ទិន្នំ នាម ហោតិ. បដិគ្គហណេបិ ឯសេវ នយោ. យេន កេនចិ សរីរបដិពទ្ធេន បត្តថាលកាទិនា គហិតំ កាយបដិពទ្ធេន គហិតមេវ ហោតិ. និស្សគ្គិយេនាតិ កាយតោ ច កាយបដិពទ្ធតោ ច មោចេត្វា ហត្ថបាសេ ឋិតស្ស កាយេន វា កាយបដិពទ្ធេន វា បាតិយមានម្បិ និស្សគ្គិយេន បយោគេន ទិន្នំ នាម ហោតិ. អយំ តាវ បាឡិវណ្ណនា.

អយំ បនេត្ថ បាឡិមុត្តកវិនិច្ឆយោ – បញ្ចង្គេហិ បដិគ្គហណំ រុហតិ – ថាមមជ្ឈិមស្ស បុរិសស្ស ឧច្ចារណមត្តំ ហោតិ, ហត្ថបាសោ បញ្ញាយតិ, អភិហារោ បញ្ញាយតិ, ទេវោ វា មនុស្សោ វា តិរច្ឆានគតោ វា កាយេន វា កាយបដិពទ្ធេន វា និស្សគ្គិយេន វា ទេតិ, តំ ចេ ភិក្ខុ កាយេន វា កាយបដិពទ្ធេន វា បដិគ្គណ្ហាតិ. ឯវំ បញ្ចហង្គេហិ បដិគ្គហណំ រុហតិ.

តត្ថ ឋិតនិសិន្ននិបន្នានំ បវារណសិក្ខាបទេ វុត្តនយេនេវ ហត្ថបាសោ វេទិតព្ពោ. សចេ បន ទាយកបដិគ្គាហកេសុ ឯកោ អាកាសេ ហោតិ, ឯកោ ភូមិយំ, ភូមដ្ឋស្ស ច សីសេន អាកាសដ្ឋស្ស ច ឋបេត្វា ទាតុំ វា គហេតុំ វា បសារិតហត្ថំ, យំ អាសន្នតរំ អង្គំ, តស្ស ឱរិមន្តេន ហត្ថបាសប្បមាណំ បរិច្ឆិន្ទិតព្ពំ. សចេបិ ឯកោ កូបេ ហោតិ, ឯកោ កូបតដេ, ឯកោ វា បន រុក្ខេ, ឯកោ បថវិយំ, វុត្តនយេនេវ ហត្ថបាសប្បមាណំ បរិច្ឆិន្ទិតព្ពំ. ឯវរូបេ ហត្ថបាសេ ឋត្វា សចេបិ បក្ខី មុខតុណ្ឌកេន វា ហត្ថី វា សោណ្ឌាយ គហេត្វា បុប្ផំ វា ផលំ វា ទេតិ, បដិគ្គហណំ រុហតិ. សចេ បន អទ្ធដ្ឋមរតនស្សាបិ ហត្ថិនោ ខន្ធេ និសិន្នោ, តេន សោណ្ឌាយ ទិយ្យមានំ គណ្ហាតិ, វដ្ដតិយេវ.

ឯកោ ពហូនិ ភត្តព្យញ្ជនភាជនានិ សីសេ កត្វា ភិក្ខុស្ស សន្តិកំ អាគន្ត្វា ឋិតកោវ គណ្ហថាតិ វទតិ, ន តាវ អភិហារោ បញ្ញាយតិ, តស្មា ន គហេតព្ពំ. សចេ បន ឦសកម្បិ ឱនមតិ, ភិក្ខុនា ហត្ថំ បសារេត្វា ហេដ្ឋិមភាជនំ ឯកទេសេនាបិ សម្បដិច្ឆិតព្ពំ. ឯត្តាវតា សព្ពភាជនានិ បដិគ្គហិតានិ ហោន្តិ, តតោ បដ្ឋាយ ឱរោបេត្វា វា ឧគ្ឃាដេត្វា វា យំ ឥច្ឆតិ, តំ គហេត្វា ភុញ្ជិតុំ វដ្ដតិ. សភត្តបច្ឆិអាទិម្ហិ បន ឯកភាជនេ វត្តព្ពមេវ នត្ថិ, កាជេន ភត្តំ ហរន្តោបិ សចេ កាជំ ឱនាមេត្វា ទេតិ, វដ្ដតិ. តិំសហត្ថោ វេណុ ហោតិ, ឯកស្មិំ អន្តេ គុឡកុម្ភោ ពទ្ធោ, ឯកស្មិំ សប្បិកុម្ភោ, តញ្ចេ បដិគ្គណ្ហាតិ, សព្ពំ បដិគ្គហិតមេវ. ឧច្ឆុយន្តទោណិតោ បគ្ឃរន្តមេវ រសំ គណ្ហថាតិ វទតិ, អភិហារោ ន បញ្ញាយតីតិ ន គហេតព្ពោ. សចេ បន កសដំ ឆឌ្ឌេត្វា ហត្ថេន ឧស្សិញ្ចិត្វា ឧស្សិញ្ចិត្វា ទេតិ, វដ្ដតិ.

ពហូ បត្តា មញ្ចេ វា បីឋេ វា កដសារកេ វា ទោណិយំ វា ផលកេ វា ឋបិតា ហោន្តិ, យត្ថ ឋិតស្ស ទាយកោ ហត្ថបាសេ ហោតិ, តត្ថ ឋត្វា បដិគ្គហណសញ្ញាយ មញ្ចាទីនិ អង្គុលិយាបិ ផុសិត្វា ឋិតេន វា និសិន្នេន វា និបន្នេន វា យំ តេសុ បត្តេសុ ទិយ្យតិ, តំ សព្ពំ បដិគ្គហិតំ ហោតិ. សចេបិ បដិគ្គហេស្សាមីតិ មញ្ចាទីនិ អារុហិត្វា និសីទតិ, វដ្ដតិយេវ. សចេ បន មញ្ចាទីនិ ហត្ថេន គហេត្វា មញ្ចេ និសីទតិ, វត្តព្ពមេវ នត្ថិ.

បថវិយំ បន សចេបិ កុច្ឆិយា កុច្ឆិំ អាហច្ច ឋិតា ហោន្តិ, យំ យំ អង្គុលិយា វា សូចិយា វា ផុសិត្វា និសិន្នោ ហោតិ, តត្ថ តត្ថ ទិយ្យមានមេវ បដិគ្គហិតំ ហោតិ. ‘‘យត្ថ កត្ថចិ មហាកដសារហត្ថត្ថរណាទីសុ ឋបិតបត្តេ បដិគ្គហណំ ន រុហតី’’តិ វុត្តំ, តំ ហត្ថបាសាតិក្កមំ សន្ធាយ វុត្តន្តិ វេទិតព្ពំ. ហត្ថបាសេ បន សតិ យត្ថ កត្ថចិ វដ្ដតិ អញ្ញត្រ តត្ថជាតកា.

តត្ថជាតកេ បន បទុមិនិបណ្ណេ វា កិំសុកបណ្ណាទិម្ហិ វា ន វដ្ដតិ. ន ហិ តំ កាយបដិពទ្ធសង្ខ្យំ គច្ឆតិ. យថា ច តត្ថជាតកេ; ឯវំ ខាណុកេ ពន្ធិត្វា ឋបិតមញ្ចាទិម្ហិ អសំហារិមេ ផលកេ វា បាសាណេ វា ន រុហតិយេវ, តេបិ ហិ តត្ថជាតកសង្ខេបុបគា ហោន្តិ. ភូមិយំ អត្ថតេសុ សុខុមេសុ តិន្តិណិកាទិបណ្ណេសុបិ បដិគ្គហណំ ន រុហតិ, ន ហិ តានិ សន្ធារេតុំ សមត្ថានីតិ. មហន្តេសុ បន បទុមិនិបណ្ណាទីសុ រុហតិ. សចេ ហត្ថបាសំ អតិក្កម្ម ឋិតោ ទីឃទណ្ឌកេន ឧឡុង្កេន ទេតិ, អាគន្ត្វា ទេហីតិ វត្តព្ពោ. វចនំ អសុត្វា វា អនាទិយិត្វា វា បត្តេ អាកិរតិយេវ, បុន បដិគ្គហេតព្ពំ. ទូរេ ឋត្វា ភត្តបិណ្ឌំ ខិបន្តេបិ ឯសេវ នយោ.

សចេ បត្តត្ថវិកតោ នីហរិយមានេ បត្តេ រជនចុណ្ណានិ ហោន្តិ, សតិ ឧទកេ ធោវិតព្ពោ, អសតិ រជនចុណ្ណំ បុច្ឆិត្វា បដិគ្គហេត្វា វា បិណ្ឌាយ ចរិតព្ពំ. សចេ បិណ្ឌាយ ចរន្តស្ស រជំ បតតិ, បដិគ្គហេត្វា ភិក្ខា គណ្ហិតព្ពា. អប្បដិគ្គហេត្វា គណ្ហតោ វិនយទុក្កដំ. តំ បន បុន បដិគ្គហេត្វា ភុញ្ជតោ អនាបត្តិ. សចេ បន ‘‘បដិគ្គហេត្វា ទេថា’’តិ វុត្តេ វចនំ អសុត្វា វា អនាទិយិត្វា វា ភិក្ខំ ទេន្តិយេវ, វិនយទុក្កដំ នត្ថិ, បុន បដិគ្គហេត្វា អញ្ញា ភិក្ខា គហេតព្ពា.

សចេ មហាវាតោ តតោ តតោ រជំ បាតេតិ, ន សក្កា ហោតិ ភិក្ខំ គហេតុំ, ‘‘អនុបសម្បន្នស្ស ទស្សាមី’’តិ សុទ្ធចិត្តេន អាភោគំ កត្វា គណ្ហិតុំ វដ្ដតិ. ឯវំ បិណ្ឌាយ ចរិត្វា វិហារំ វា អាសនសាលំ វា គន្ត្វា តំ អនុបសម្បន្នស្ស ទត្វា បុន តេន ទិន្នំ វា តស្ស វិស្សាសេន វា បដិគ្គហេត្វា ភុញ្ជិតុំ វដ្ដតិ.

សចេ ភិក្ខាចារេ សរជំ បត្តំ ភិក្ខុស្ស ទេតិ, សោ វត្តព្ពោ – ‘‘ឥមំ បដិគ្គហេត្វា ភិក្ខំ វា គណ្ហេយ្យាសិ, បរិភុញ្ជេយ្យាសិ វា’’តិ តេន តថា កាតព្ពំ. សចេ រជំ ឧបរិ ឧប្បិលវតិ, កញ្ជិកំ បវាហេត្វា សេសំ ភុញ្ជិតព្ពំ. សចេ អន្តោ បវិដ្ឋំ ហោតិ, បដិគ្គហេតព្ពំ. អនុបសម្បន្នេ អសតិ ហត្ថតោ អមោចេន្តេន, យត្ថ អនុបសម្បន្នោ អត្ថិ តត្ថ នេត្វា បដិគ្គហេតព្ពំ. សុក្ខភត្តេ បតិតរជំ អបនេត្វា ភុញ្ជិតុំ វដ្ដតិ. សចេ អតិសុខុមំ ហោតិ, ឧបរិភត្តេន សទ្ធិំ អបនេតព្ពំ, បដិគ្គហេត្វា វា ភុញ្ជិតព្ពំ. យាគុំ វា សូបំ វា បុរតោ ឋបេត្វា អាលុលេន្តានំ ភាជនតោ ផុសិតានិ ឧគ្គន្ត្វា បត្តេ បតន្តិ, បត្តោ បដិគ្គហេតព្ពោ.

ឧឡុង្កេន អាហរិត្វា ទេន្តានំ បឋមតរំ ឧឡុង្កតោ ថេវា បត្តេ បតន្តិ, សុបតិតា, អភិហដត្តា ទោសោ នត្ថិ. សចេបិ ចរុកេន ភត្តេ អាកិរិយមានេ ចរុកតោ មសិ វា ឆារិកា វា បតតិ, អភិហដត្តា នេវត្ថិ ទោសោ. អនន្តរស្ស ភិក្ខុនោ ទិយ្យមានំ បត្តតោ ឧប្បតិត្វា ឥតរស្ស បត្តេ បតតិ, សុបតិតំ. បដិគ្គហិតមេវ ហិ តំ ហោតិ.

សចេ ជជ្ឈរិសាខាទិំ ផាលេត្វា ឯកស្ស ភិក្ខុនោ ទេន្តានំ សាខតោ ផុសិតានិ អញ្ញស្ស បត្តេ បតន្តិ, បត្តោ បដិគ្គហេតព្ពោ. យស្ស បត្តស្ស ឧបរិ ផាលេន្តិ, តស្ស បត្តេ បតិតេសុ ទាតុកាមតាយ អភិហដត្តា ទោសោ នត្ថិ. បាយាសស្ស បូរេត្វា បត្តំ ទេន្តិ, ឧណ្ហត្តា ហេដ្ឋា គហេតុំ ន សក្កោតិ, មុខវដ្ដិយាបិ គហេតុំ វដ្ដតិ. សចេ តថាបិ ន សក្កោតិ, អាធារកេន គណ្ហិតព្ពោ.

អាសនសាលាយ បត្តំ គហេត្វា និសិន្នោ ភិក្ខុ និទ្ទំ ឱក្កន្តោ ហោតិ, នេវ អាហរិយមានំ ន ទិយ្យមានំ ជានាតិ, អប្បដិគ្គហិតំ ហោតិ. សចេ បន អាភោគំ កត្វា និសិន្នោ ហោតិ, វដ្ដតិ. សចេបិ សោ ហត្ថេន អាធារកំ មុញ្ចិត្វា បាទេន បេល្លេត្វា និទ្ទាយតិ, វដ្ដតិយេវ. បាទេន អាធារកំ អក្កមិត្វា បដិគ្គណ្ហន្តស្ស បន ជាគរន្តស្សបិ អនាទរបដិគ្គហណំ ហោតិ, តស្មា ន កាតព្ពំ. កេចិ ឯវំ អាធារកេន បដិគ្គហណំ កាយបដិពទ្ធបដិពទ្ធេន បដិគ្គហណំ នាម ហោតិ, តស្មា ន វដ្ដតីតិ វទន្តិ. តំ តេសំ វចនមត្តមេវ. អត្ថតោ បន សព្ពម្បេតំ កាយបដិពទ្ធមេវ ហោតិ. កាយសំសគ្គេបិ ចេស នយោ ទស្សិតោវ. យម្បិ ភិក្ខុស្ស ទិយ្យមានំ បតតិ, តម្បិ សាមំ គហេត្វា បរិភុញ្ជិតុំ វដ្ដតិ. តត្រិទំ សុត្តំ –

‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, យំ ទិយ្យមានំ បតតិ, តំ សាមំ គហេត្វា បរិភុញ្ជិតុំ បរិច្ចត្តំ តំ, ភិក្ខវេ, ទាយកេហី’’តិ (ចូឡវ. ២៧៣).

ឥទញ្ច បន សុត្តំ នេយ្យត្ថំ. តស្មា ឯវមេត្ថ អធិប្បាយោ វេទិតព្ពោ – យំ ទិយ្យមានំ ទាយកស្ស ហត្ថតោ បរិគឡិត្វា សុទ្ធាយ វា ភូមិយា បទុមិនិបណ្ណវត្ថកដសារកាទីសុ វា បតតិ, តំ សាមំ គហេត្វា បរិភុញ្ជិតុំ វដ្ដតិ. យំ បន សរជាយ ភូមិយា បតតិ, តំ រជំ បុញ្ឆិត្វា វា ធោវិត្វា វា បដិគ្គហេត្វា វា បរិភុញ្ជិតព្ពំ. សចេ បន បវដ្ដន្តំ អញ្ញស្ស ភិក្ខុនោ សន្តិកំ គច្ឆតិ, តេន អាហរាបេតុម្បិ វដ្ដតិ. សចេ តំ ភិក្ខុំ វទតិ ‘‘ត្វំយេវ ខាទា’’តិ តស្សាបិ ខាទិតុំ វដ្ដតិ. អនាណត្តេន បន តេន ន គហេតព្ពំ. អនាណត្តេនាបិ ‘‘ឥតរស្ស ទស្សាមី’’តិ គហេតុំ វដ្ដតីតិ កុរុន្ទិយំ វុត្តំ. កស្មា បនេតំ ឥតរស្ស ភិក្ខុនោ គហេតុំ ន វដ្ដតីតិ? ភគវតា អននុញ្ញាតត្តា. ភគវតា ហិ ‘‘សាមំ គហេត្វា បរិភុញ្ជិតុ’’ន្តិ វទន្តេន យស្សេវ តំ ទិយ្យមានំ បតតិ, តស្ស អប្បដិគ្គហិតកម្បិ តំ គហេត្វា បរិភោគោ អនុញ្ញាតោ. ‘‘បរិច្ចត្តំ តំ ភិក្ខវេ ទាយកេហី’’តិ វចនេន បនេត្ថ បរសន្តកាភាវោ ទីបិតោ. តស្មា អញ្ញស្ស សាមំ គហេត្វា បរិភុញ្ជិតុំ ន វដ្ដតិ, តស្ស បន អាណត្តិយា វដ្ដតីតិ អយំ កិរេត្ថ អធិប្បាយោ.

យស្មា ច តំ អប្បដិគ្គហិតកត្តា អនុញ្ញាតំ, តស្មា យថាឋិតំយេវ អនាមសិត្វា កេនចិ បិទហិត្វា ឋបិតំ ទុតិយទិវសេបិ បរិភុញ្ចិតុំ វដ្ដតិ, សន្និធិបច្ចយា អនាបត្តិ. បដិគ្គហេត្វា បន បរិភុញ្ជិតព្ពំ. តំទិវសំយេវ ហិ តស្ស សាមំ គហេត្វា បរិភោគោ អនុញ្ញាតោ, ន តតោ បរន្តិ អយម្បិ កិរេត្ថ អធិប្បាយោ.

ឥទានិ អព្ពោហារិកនយោ វុច្ចតិ – ភុញ្ជន្តានញ្ហិ ទន្តា ខិយ្យន្តិ, នខា ខិយ្យន្តិ, បត្តស្ស វណ្ណោ ខិយ្យតិ, សព្ពំ អព្ពោហារិកំ. យម្បិ សត្ថកេន ឧច្ឆុអាទីសុ ផាលិតេសុ មលំ បញ្ញាយតិ, ឯតំ នវសមុដ្ឋិតំ នាម បដិគ្គហេត្វា បរិភុញ្ជិតព្ពំ. សត្ថកំ ធោវិត្វា ផាលិតេសុ មលំ ន បញ្ញាយតិ, លោហគន្ធមត្តំ ហោតិ, តំ អព្ពោហារិកំ. យម្បិ សត្ថកំ គហេត្វា បរិហរន្តិ, តេន ផាលិតេបិ ឯសេវ នយោ. ន ហិ តំ បរិភោគត្ថាយ បរិហរន្តីតិ. មូលភេសជ្ជាទីនិ បិសន្តានំ វា កោដ្ដេន្តានំ វា និសទនិសទបោតកឧទុក្ខលមុសលាទីនិ ខិយ្យន្តិ, បរិហរណកវាសិំ តាបេត្វា ភេសជ្ជត្ថាយ តក្កេ វា ខីរេ វា បក្ខិបន្តិ, តត្ថ នីលិកា បញ្ញាយតិ. សត្ថកេ វុត្តសទិសោវ វិនិច្ឆយោ. អាមកតក្កាទីសុ បន សយំ ន បក្ខិបិតព្ពា. បក្ខិបតិ ចេ, សាមបាកតោ ន មុច្ចតិ.

ទេវេ វស្សន្តេ បិណ្ឌាយ ចរន្តស្ស សរីរតោ វា ចីវរតោ វា កិលិដ្ឋឧទកំ បត្តេ បតតិ, តំ បដិគ្គហេតព្ពំ. រុក្ខមូលាទីសុ ភុញ្ជន្តស្ស បតិតេបិ ឯសេវ នយោ. សចេ បន សត្តាហំ វស្សន្តេ ទេវេ សុទ្ធំ ឧទកំ ហោតិ, អព្ភោកាសតោ វា បតតិ, វដ្ដតិ. សាមណេរស្ស ឱទនំ ទេន្តេន តស្ស បត្តគតំ អច្ឆុបន្តេនេវ ទាតព្ពោ. បត្តោ វាស្ស បដិគ្គហេតព្ពោ. អប្បដិគ្គហិតេ ឱទនំ ឆុបិត្វា បុន អត្តនោ បត្តេ ឱទនំ គណ្ហន្តស្ស ឧគ្គហិតកោ ហោតិ.

សចេ បន ទាតុកាមោ ហុត្វា ‘‘អាហរ សាមណេរ បត្តំ, ឱទនំ គណ្ហា’’តិ វទតិ, ឥតរោ ច ‘‘អលំ មយ្ហ’’ន្តិ បដិក្ខិបតិ, បុន តវេវេតំ មយា បរិច្ចត្ត’’ន្តិ ច វុត្តេបិ ‘‘ន មយ្ហំ ឯតេនត្ថោ’’តិ វទតិ. សតក្ខត្តុម្បិ បរិច្ចជតុ, យាវ អត្តនោ ហត្ថគតំ បដិគ្គហិតមេវ ហោតិ.

សចេ បន អាធារកេ ឋិតំ និរបេក្ខោ ‘‘គណ្ហា’’តិ វទតិ, បុន បដិគ្គហេតព្ពំ. សាបេក្ខោ អាធារកេ បត្តំ ឋបេត្វា ‘‘ឯត្តោ បូវំ វា ភត្តំ វា គណ្ហា’’តិ សាមណេរំ វទតិ, សាមណេរោ ហត្ថំ ធោវិត្វា សចេបិ សតក្ខត្តុំ គហេត្វា អត្តនោ បត្តគតំ អផុសន្តោវ អត្តនោ បត្តេ បក្ខិបតិ, បុន បដិគ្គហណកិច្ចំ នត្ថិ. យទិ បន អត្តនោ បត្តគតំ ផុសិត្វា តតោ គណ្ហាតិ, សាមណេរសន្តកេន សំសដ្ឋំ ហោតិ, បុន បដិគ្គហេតព្ពំ. កេចិ បន ‘‘សចេបិ គយ្ហមានំ ឆិជ្ជិត្វា តត្ថ បតតិ, បុន បដិគ្គហេតព្ព’’ន្តិ វទន្តិ. តំ ‘‘ឯកំ ភត្តបិណ្ឌំ គណ្ហ, ឯកំ បូវំ គណ្ហ, ឥមស្ស គុឡបិណ្ឌស្ស ឯត្តកំ បទេសំ គណ្ហា’’តិ ឯវំ បរិច្ឆិន្ទិត្វា វុត្តេ វេទិតព្ពំ. ឥធ បន បរិច្ឆេទោ នត្ថិ. តស្មា យំ សាមណេរស្ស បត្តេ បតតិ, តទេវ បដិគ្គហណំ វិជហតិ. ហត្ថគតំ បន យាវ សាមណេរោ វា ‘‘អល’’ន្តិ ន ឱរមតិ, ភិក្ខុ វា ន វារេតិ, តាវ ភិក្ខុស្សេវ សន្តកំ, តស្មា បដិគ្គហណំ ន វិជហតិ.

សចេ អត្តនោ វា ភិក្ខូនំ វា យាគុបចនកភាជនេ កេសញ្ចិ អត្ថាយ ឱទនំ បក្ខិបតិ, ‘‘សាមណេរ, ភាជនស្ស ឧបរិ ហត្ថំ ករោហី’’តិ វត្វា តស្ស ហត្ថេ បក្ខិបិតព្ពំ, តស្ស ហត្ថតោ ភាជនេ បតិតញ្ហិ ទុតិយទិវសេ ភាជនស្ស អកប្បិយភាវំ ន ករោតិ, បរិច្ចត្តត្តា. សចេ ឯវំ អកត្វា បក្ខិបតិ, បត្តមិវ ភាជនំ និរាមិសំ កត្វា បរិភុញ្ជិតព្ពំ. ទាយកា យាគុកុដំ ឋបេត្វា គតា, តំ ទហរសាមណេរោ បដិគ្គណ្ហាបេតុំ ន សក្កោតិ, ភិក្ខុ បត្តំ ឧបនាមេតិ, សាមណេរោ កុដស្ស គីវំ បត្តស្ស មុខវដ្ដិយំ ឋបេត្វា អាវជ្ជេតិ, បត្តគតា យាគុ បដិគ្គហិតាវ ហោតិ. អថ វា ភិក្ខុ ភូមិយំ ហត្ថំ ឋបេតិ, សាមណេរោ បវដ្ដេត្វា តត្ថ អារោបេតិ, វដ្ដតិ. បូវបច្ឆិភត្តបច្ឆិឧច្ឆុភារាទីសុបិ ឯសេវ នយោ.

សចេ បដិគ្គហណូបគំ ភារំ ទ្វេ តយោ សាមណេរា ទេន្តិ, ឯកេន វា ពលវតា ឧក្ខិត្តំ ទ្វេ តយោ ភិក្ខូ គណ្ហន្តិ, វដ្ដតិ. មញ្ចស្ស វា បីឋស្ស វា បាទេ តេលឃដំ វា ផាណិតឃដំ វា នវនីតឃដំ វា លគ្គេន្តិ, ភិក្ខុស្ស មញ្ចេបិ បីឋេបិ និសីទិតុំ វដ្ដតិ. ឧគ្គហិតកំ នាម ន ហោតិ.

នាគទន្តកេ វា អង្កុសកេ វា ទ្វេ តេលឃដា លគ្គិតា ហោន្តិ, ឧបរិ បដិគ្គហិតកោ ហេដ្ឋា អប្បដិគ្គហិតកោ, ឧបរិមំ គហេតុំ វដ្ដតិ. ហេដ្ឋា បដិគ្គហិតកោ ឧបរិ អប្បដិគ្គហិតកោ, ឧបរិមំ គហេត្វា ឥតរំ គណ្ហតោ ឧបរិមោ ឧគ្គហិតកោ ហោតិ. ហេដ្ឋាមញ្ចេ អប្បដិគ្គហិតកំ តេលថាលកំ ហោតិ, តំ ចេ សម្មជ្ជន្តោ សម្មុញ្ជនិយា ឃដ្ដេតិ, ឧគ្គហិតកំ ន ហោតិ. បដិគ្គហិតកំ គណ្ហិស្សាមីតិ អប្បដិគ្គហិតកំ គហេត្វា ញត្វា បុន ឋបេតិ, ឧគ្គហិតកំ ន ហោតិ. ពហិ នីហរិត្វា សញ្ជានាតិ, ពហិ អដ្ឋបេត្វា ហរិត្វា តត្ថេវ ឋបេតព្ពំ, នត្ថិ ទោសោ. សចេ បន បុព្ពេ វិវរិត្វា ឋបិតំ ន បិទហិតព្ពំ; យថា បុព្ពេ ឋិតំ តថេវ ឋបេតព្ពំ. សចេ ពហិ ឋបេតិ, បុន ន ឆុបិតព្ពំ.

ហេដ្ឋាបាសាទំ ឱរោហន្តោ និស្សេណិមជ្ឈេ សញ្ជានាតិ, អនោកាសត្តា ឧទ្ធំ វា អធោ វា ហរិត្វា ឋបេតព្ពំ. បដិគ្គហិតកេ តេលាទិម្ហិ កណ្ណកំ ឧដ្ឋេតិ, សិង្គិវេរាទិម្ហិ ឃនចុណ្ណំ, តំសមុដ្ឋានមេវ នាមេតំ, បុន បដិគ្គហណកិច្ចំ នត្ថិ.

តាលំ វា នាឡិកេរំ វា អារុឡ្ហោ យោត្តេន ផលបិណ្ឌិំ ឱតារេត្វា ឧបរិ ឋិតោវ គណ្ហថាតិ វទតិ, ន គហេតព្ពំ. សចេ អញ្ញោ ភូមិយំ ឋិតោ យោត្តបាសកេ គហេត្វា ឧក្ខិបិត្វា ទេតិ, វដ្ដតិ. សផលំ មហាសាខំ កប្បិយំ ការេត្វា បដិគ្គណ្ហាតិ, ផលានិ បដិគ្គហិតានេវ ហោន្តិ, យថាសុខំ បរិភុញ្ជិតុំ វដ្ដតិ.

អន្តោវតិយំ ឋត្វា វតិំ ឆិន្ទិត្វា ឧច្ឆុំ វា តិម្ពរូសកំ វា ទេន្តិ, ហត្ថបាសេ សតិ វដ្ដតិ. វតិទណ្ឌកេសុ អប្បហរិត្វា និគ្គតំ គណ្ហន្តស្ស វដ្ដតិ. បហរិត្វា និគ្គតេ អដ្ឋកថាសុ ទោសោ ន ទស្សិតោ. មយំ បន យំ ឋានំ បហដំ, តតោ សយំបតិតមេវ ហោតីតិ តក្កយាម. តស្មិម្បិ អដ្ឋត្វា គច្ឆន្តេ យុជ្ជតិ, សុង្កឃាតតោ បវដ្ដេត្វា ពហិបតិតភណ្ឌំ វិយ. វតិំ វា បាការំ វា លង្ឃាបេត្វា ទេន្តិ, សចេ បន ន បុថុលោ បាការោ, អន្តោបាការេ ច ពហិបាការេ ច ឋិតស្ស ហត្ថបាសោ បហោតិ, ហត្ថសតម្បិ ឧទ្ធំ គន្ត្វា សម្បត្តំ គហេតុំ វដ្ដតិ.

ភិក្ខុ គិលានំ សាមណេរំ ខន្ធេន វហតិ, សោ ផលាផលំ ទិស្វា គហេត្វា ខន្ធេ និសិន្នោវ ទេតិ, វដ្ដតិ. អបរោ ភិក្ខុំ វហន្តោ ខន្ធេ និសិន្នស្ស ភិក្ខុនោ ទេតិ, វដ្ដតិយេវ.

ភិក្ខុ ផលិនិំ សាខំ ឆាយត្ថាយ គហេត្វា គច្ឆតិ, ផលានិ ខាទិតុំ ចិត្តេ ឧប្បន្នេ បដិគ្គហាបេត្វា ខាទិតុំ វដ្ដតិ. មច្ឆិកវារណត្ថំ កប្បិយំ ការេត្វា បដិគ្គណ្ហាតិ, ខាទិតុកាមោ ចេ ហោតិ, មូលបដិគ្គហណមេវ វដ្ដតិ, ខាទន្តស្ស នត្ថិ ទោសោ.

ភិក្ខុ បដិគ្គហណារហំ ភណ្ឌំ មនុស្សានំ យានេ ឋបេត្វា មគ្គំ គច្ឆតិ, យានំ កទ្ទមេ លគ្គតិ, ទហរោ ចក្កំ គហេត្វា ឧក្ខិបតិ, វដ្ដតិ, ឧគ្គហិតកំ នាម ន ហោតិ. នាវាយ ឋបេត្វា នាវំ អរិត្តេន វា បាជេតិ, ហត្ថេន វា កឌ្ឍតិ, វដ្ដតិ. ឧឡុម្បេបិ ឯសេវ នយោ. ចាដិយំ កុណ្ឌកេ វា ឋបេត្វាបិ តំ អនុបសម្បន្នេន គាហាបេត្វា អនុបសម្បន្នំ ពាហាយំ គហេត្វា តរិតុំ វដ្ដតិ. តស្មិម្បិ អសតិ អនុបសម្បន្នំ គាហាបេត្វា តំ ពាហាយំ គហេត្វា តរិតុំ វដ្ដតិ.

ឧបាសកា គមិកភិក្ខូនំ បាថេយ្យតណ្ឌុលេ ទេន្តិ. សាមណេរា ភិក្ខូនំ តណ្ឌុលេ គហេត្វា អត្តនោ តណ្ឌុលេ គហេតុំ ន សក្កោន្តិ, ភិក្ខូ តេសំ តណ្ឌុលេ គណ្ហន្តិ. សាមណេរា អត្តនា គហិតតណ្ឌុលេសុ ខីណេសុ ឥតរេហិ តណ្ឌុលេហិ យាគុំ បចិត្វា សព្ពេសំ បត្តានិ បដិបាដិយា ឋបេត្វា យាគុំ អាកិរន្តិ. បណ្ឌិតោ សាមណេរោ អត្តនោ បត្តំ គហេត្វា ថេរស្ស ទេតិ, ថេរស្ស បត្តំ អនុថេរស្សាតិ ឯវំ សព្ពានិ បរិវត្តេតិ, សព្ពេហិ សាមណេរស្ស សន្តកំ ភុត្តំ ហោតិ, វដ្ដតិ.

សចេបិ សាមណេរោ អបណ្ឌិតោ ហោតិ, អត្តនោ បត្តេ យាគុំ សយមេវ បាតុំ អារភតិ, ‘‘អាវុសោ តុយ្ហំ យាគុំ មយ្ហំ ទេហី’’តិ ឯវំ ថេរេហិ បដិបាដិយា យាចិត្វាបិ បិវិតុំ វដ្ដតិ, សព្ពេហិ សាមណេរស្ស សន្តកមេវ ភុត្តំ ហោតិ, នេវ ឧគ្គហិតបច្ចយា ន សន្និធិបច្ចយា វជ្ជំ ផុសន្តិ. ឯត្ថ បន មាតាបិតូនំ តេលាទីនិ ឆាយាទីនំ អត្ថាយ សាខាទីនិ ច ហរន្តានំ ឥមេសញ្ច វិសេសោ ន ទិស្សតិ. តស្មា ការណំ ឧបបរិក្ខិតព្ពំ.

សាមណេរោ ភត្តំ បចិតុកាមោ តណ្ឌុលេ ធោវិត្វា និច្ចាលេតុំ ន សក្កោតិ. ភិក្ខុនា តណ្ឌុលេ ច ភាជនញ្ច បដិគ្គហេត្វា តណ្ឌុលេ ធោវិត្វា និច្ចាលេត្វា ភាជនំ ឧទ្ធនំ អារោបេតព្ពំ, អគ្គិ ន កាតព្ពោ, បក្កកាលេ វិវរិត្វា បក្កភាវោ ជានិតព្ពោ. សចេ ទុប្បក្កំ ហោតិ, បាកត្ថាយ បិទហិតុំ ន វដ្ដតិ. រជស្ស វា ឆារិកាយ វា អបតនត្ថាយ វដ្ដតិ, បក្កកាលេ អារោបេតុម្បិ ភុញ្ជិតុម្បិ វដ្ដតិ, បុន បដិគ្គហណកិច្ចំ នត្ថិ.

សាមណេរោ បដិពលោ បចិតុំ, ខណោ បនស្ស នត្ថិ, កត្ថចិ គន្តុកាមោ. ភិក្ខុនា សតណ្ឌុលោទកភាជនំ បដិគ្គហេត្វា ឧទ្ធនំ អារោបេត្វា អគ្គិំ ជាលេត្វា គច្ឆាហីតិ វត្តព្ពោ. តតោ បរំ បុរិមនយេនេវ សព្ពំ កាតុំ វដ្ដតិ.

ភិក្ខុ យាគុអត្ថាយ សុទ្ធំ ភាជនំ អារោបេត្វា ឧទកំ តាបេតិ, វដ្ដតិ. តត្តេ ឧទកេ សាមណេរោ តណ្ឌុលេ បក្ខិបតិ, តតោ បដ្ឋាយ ភិក្ខុនា អគ្គិ ន កាតព្ពោ. បក្កយាគុំ បដិគ្គហេត្វា បាតុំ វដ្ដតិ.

សាមណេរោ យាគុំ បចតិ, ហត្ថកុក្កុច្ចកោ ភិក្ខុ កីឡន្តោ ភាជនំ អាមសតិ, បិធានំ អាមសតិ, ឧគ្គតំ ផេណំ ឆិន្ទិត្វា ហរតិ, តស្សេវ បាតុំ ន វដ្ដតិ, ទុរុបចិណ្ណំ នាម ហោតិ. សចេ បន ទព្ពិំ វា ឧឡុង្កំ វា គហេត្វា អនុក្ខិបន្តោ អាលុឡេតិ, សព្ពេសំ ន វដ្ដតិ, សាមបាកញ្ចេវ ហោតិ ទុរុបចិណ្ណញ្ច. សចេ ឧក្ខិបតិ, ឧគ្គហិតកម្បិ ហោតិ.

ភិក្ខុនា បិណ្ឌាយ ចរិត្វា អាធារកេ បត្តោ ឋបិតោ ហោតិ, តត្រ ចេ អញ្ញោ លោលភិក្ខុ កីឡន្តោ បត្តំ អាមសតិ, បត្តបិធានំ អាមសតិ, តស្សេវ តតោ លទ្ធំ ភត្តំ ន វដ្ដតិ. សចេ បន បត្តំ ឧក្ខិបិត្វា ឋបេតិ, សព្ពេសំ ន វដ្ដតិ. តត្ថជាតកផលានិ សាខាយ វា វល្លិយា វា គហេត្វា ចាលេតិ, តស្សេវ តតោ លទ្ធំ ផលំ ន វដ្ដតិ, ទុរុបចិណ្ណទុក្កដញ្ច អាបជ្ជតិ. ផលរុក្ខំ បន អបស្សយិតុំ វា តត្ថ កណ្ឌកេ វា ពន្ធិតុំ វដ្ដតិ, ទុរុបចិណ្ណំ ន ហោតីតិ មហាបច្ចរិយំ វុត្តំ.

អរញ្ញេ បតិតំ បន អម្ពផលាទិំ ទិស្វា សាមណេរស្ស ទស្សាមីតិ អាហរិត្វា ទាតុំ វដ្ដតិ. សីហវិឃាសាទិំ ទិស្វាបិ សាមណេរស្ស ទស្សាមីតិ បដិគ្គហេត្វា វា អប្បដិគ្គហេត្វា វា អាហរិត្វា ទាតុំ វដ្ដតិ. សចេ បន សក្កោតិ វិតក្កំ សោធេតុំ, តតោ លទ្ធំ ខាទិតុម្បិ វដ្ដតិ, នេវ អាមកមំសបដិគ្គហណបច្ចយា ន ឧគ្គហិតកបច្ចយា វជ្ជំ ផុសតិ.

មាតាបិតូនំ អត្ថាយ តេលាទីនិ គហេត្វា គច្ឆតោ អន្តរាមគ្គេ ព្យាធិ ឧប្បជ្ជតិ, តតោ យំ ឥច្ឆតិ, តំ បដិគ្គហេត្វា បរិភុញ្ជិតុំ វដ្ដតិ. សចេ បន មូលេបិ បដិគ្គហិតំ ហោតិ, បុន បដិគ្គហណកិច្ចំ នត្ថិ. មាតាបិតូនំ តណ្ឌុលេ អាហរិត្វា ទេតិ, តេ តតោយេវ យាគុអាទីនិ សម្បាទេត្វា តស្ស ទេន្តិ, វដ្ដតិ សន្និធិបច្ចយា វា ឧគ្គហិតកបច្ចយា វា ទោសោ នត្ថិ.

ភិក្ខុ បិទហិត្វា ឧទកំ តាបេតិ, យាវ បរិក្ខយា បរិភុញ្ជិតុំ វដ្ដតិ. សចេ បនេត្ថ ឆារិកា បតតិ, បដិគ្គហេតព្ពំ. ទីឃសណ្ឌាសេន ថាលកំ គហេត្វា តេលំ បចន្តស្ស ឆារិកា បតតិ, ហត្ថេន អមុញ្ចន្តេនេវ បចិត្វា ឱតារេត្វា បដិគ្គហេតព្ពំ. សចេ អង្គារាបិ ទារូនិ វា បដិគ្គហេត្វា ឋបិតានិ, មូលបដិគ្គហណមេវ វដ្ដតិ.

ភិក្ខុ ឧច្ឆុំ ខាទតិ, សាមណេរោ ‘‘មយ្ហម្បិ ទេថា’’តិ វទតិ. ‘‘ឥតោ ឆិន្ទិត្វា គណ្ហា’’តិ វុត្តោ គណ្ហាតិ, អវសេសេ បុន បដិគ្គហណកិច្ចំ នត្ថិ. គុឡបិណ្ឌកំ ខាទន្តស្សាបិ ឯសេវ នយោ. វុត្តោកាសតោ ឆិន្ទិត្វា គហិតាវសេសញ្ហិ អជហិតបដិគ្គហណមេវ ហោតិ.

ភិក្ខុ គុឡំ ភាជេន្តោ បដិគ្គហេត្វា កោដ្ឋាសេ ករោតិ, ភិក្ខូបិ សាមណេរាបិ អាគន្ត្វា ឯកគហណេនេវ ឯកមេកំ កោដ្ឋាសំ គណ្ហន្តិ, គហិតាវសេសំ បដិគ្គហិតមេវ ហោតិ. សចេ លោលសាមណេរោ គណ្ហិត្វា គណ្ហិត្វា បុន ឋបេតិ, តស្ស គហិតាវសេសំ អប្បដិគ្គហិតកំ ហោតិ.

ភិក្ខុ ធូមវដ្ដិំ បដិគ្គហេត្វា ធូមំ បិវតិ, មុខញ្ច កណ្ឋោ ច មនោសិលាយ លិត្តោ វិយ ហោតិ, យាវកាលិកំ ភុញ្ជិតុំ វដ្ដតិ, យាវកាលិកេន យាវជីវិកសំសគ្គេ ទោសោ នត្ថិ.

បត្តំ វា រជនំ វា បចន្តស្ស កណ្ណនាសមុខច្ឆិទ្ទេហិ ធូមោ បវិសតិ, ព្យាធិបច្ចយា បុប្ផំ វា ផលំ វា ឧបសិង្ឃតិ, អព្ពោហារិកត្តា វដ្ដតិ. ភត្តុគ្គារោ តាលុំ អាហច្ច អន្តោយេវ បវិសតិ, អវិសយត្តា វដ្ដតិ. មុខំ បវិដ្ឋំ បន អជ្ឈោហរតោ វិកាលេ អាបត្តិ. ទន្តន្តរេ លគ្គស្ស អាមិសស្ស រសោ បវិសតិ, អាបត្តិយេវ. សចេ សុខុមំ អាមិសំ ហោតិ, រសោ ន បញ្ញាយតិ, អព្ពោហារិកបក្ខំ ភជតិ.

ឧបកដ្ឋេ កាលេ និរុទកដ្ឋានេ ភត្តំ ភុញ្ជិត្វា កក្ខារេត្វា ទ្វេ តយោ ខេឡបិណ្ឌេ បាតេត្វា ឧទកដ្ឋានំ គន្ត្វា មុខំ វិក្ខាលេតព្ពំ. បដិគ្គហេត្វា ឋបិតសិង្គិវេរាទីនំ អង្កុរា និក្ខមន្តិ, បុន បដិគ្គហណកិច្ចំ នត្ថិ. លោណេ អសតិ សមុទ្ទោទកេន លោណកិច្ចំ កាតុំ វដ្ដតិ. បដិគ្គហេត្វា ឋបិតំ លោណោទកំ លោណំ ហោតិ, លោណំ វា ឧទកំ ហោតិ, រសោ វា ផាណិតំ ហោតិ, ផាណិតំ វា រសោ ហោតិ, មូលបដិគ្គហណមេវ វដ្ដតិ. ហិមករកា ឧទកគតិកា ឯវ. បរិហារិកេន កតកដ្ឋិនា ឧទកំ បសាទេន្តិ, តំ អព្ពោហារិកំ, អាមិសេន សទ្ធិំ វដ្ដតិ. អាមិសគតិកេហិ កបិត្ថផលាទីហិ បសាទិតំ បុរេភត្តមេវ វដ្ដតិ.

បោក្ខរណីអាទីសុ ឧទកំ ពហលំ ហោតិ, វដ្ដតិ. សចេ បន មុខេ ច ហត្ថេ ច លគ្គតិ, ន វដ្ដតិ, បដិគ្គហេត្វា បរិភុញ្ជិតព្ពំ. ខេត្តេសុ កសិតដ្ឋានេ ពហលំ ឧទកំ ហោតិ, បដិគ្គហេតព្ពំ. សចេ សន្ទិត្វា កន្ទរាទីនិ បវិសិត្វា នទិំ បូរេតិ, វដ្ដតិ. កកុធសោព្ភាទយោ ហោន្តិ, រុក្ខតោ បតិតេហិ បុប្ផេហិ សញ្ឆន្នោទកា, សចេ បុប្ផរសោ ន បញ្ញាយតិ, បដិគ្គហណកិច្ចំ នត្ថិ. បរិត្តំ ឧទកំ ហោតិ, រសោ បញ្ញាយតិ, បដិគ្គហេតព្ពំ. បព្ពតកន្ទរាទីសុ កាឡវណ្ណបណ្ណសញ្ឆន្នឧទកេបិ ឯសេវ នយោ.

បានីយឃដេ សរេណុកានិ វា សវណ្ដខីរានិ វា បុប្ផានិ បក្ខិត្តានិ ហោន្តិ, បដិគ្គហេតព្ពំ. បុប្ផានិ វា បដិគ្គហេត្វា បក្ខិបិតព្ពានិ. បាដលិចម្បកមល្លិកា បក្ខិត្តា ហោន្តិ, វាសមត្តំ តិដ្ឋតិ តំ អព្ពោហារិកំ, ទុតិយទិវសេបិ អាមិសេន សទ្ធិំ វដ្ដតិ. ភិក្ខុនា ឋបិតបុប្ផវាសិតកបានីយតោ សាមណេរោ បានីយំ គហេត្វា បីតាវសេសំ តត្ថេវ អាកិរតិ, បដិគ្គហេតព្ពំ. បទុមសរាទីសុ ឧទកំ សន្ថរិត្វា ឋិតំ បុប្ផរេណុំ ឃដេន វិក្ខម្ភេត្វា ឧទកំ គហេតុំ វដ្ដតិ. កប្បិយំ ការាបេត្វា បដិគ្គហេត្វា ឋបិតំ ទន្តកដ្ឋំ ហោតិ, សចេ តស្ស រសំ បិវិតុកាមោ, មូលបដិគ្គហណមេវ វដ្ដតិ. អប្បដិគ្គហេត្វា ឋបិតំ បដិគ្គហេតព្ពំ. អជានន្តស្ស រសេ បវិដ្ឋេបិ អាបត្តិយេវ. អចិត្តកញ្ហិ ឥទំ សិក្ខាបទំ.

មហាភូតេសុ កិំ វដ្ដតិ, កិំ ន វដ្ដតីតិ? ខីរំ តាវ វដ្ដតិ, កប្បិយមំសខីរំ វា អកប្បិយមំសខីរំ វា ហោតុ, បិវន្តស្ស អនាបត្តិ. អស្សុ ខេឡោ សិង្ឃាណិកា មុត្តំ ករីសំ សេម្ហំ ទន្តមលំ អក្ខិគូថកោ កណ្ណគូថកោ សរីរេ ឧដ្ឋិតលោណន្តិ ឥទំ សព្ពំ វដ្ដតិ. យំ បនេត្ថ ឋានតោ ចវិត្វា បត្តេ វា ហត្ថេ វា បតតិ, តំ បដិគ្គហេតព្ពំ. អង្គលគ្គំ បដិគ្គហិតកមេវ. ឧណ្ហំបាយាសំ ភុញ្ជន្តស្ស សេទោ អង្គុលិអនុសារេន ឯកាពទ្ធោវ ហុត្វា បាយាសេ សន្តិដ្ឋតិ, បិណ្ឌាយ វា ចរន្តស្ស ហត្ថតោ បត្តស្ស មុខវដ្ដិំតោ វា បត្តតលំ ឱរោហតិ, ឯត្ថ បដិគ្គហណកិច្ចំ នត្ថិ. ឈាមមហាភូតេសុ ឥទំ នាម ន វដ្ដតីតិ នត្ថិ, ទុជ្ឈាបិតំ បន ន វដ្ដតិ. សុជ្ឈាបិតំ មនុស្សដ្ឋិម្បិ ចុណ្ណំ កត្វា លេហេ ឧបនេតុំ វដ្ដតិ.

ចត្តារិ មហាវិកដានិ អសតិ កប្បិយការកេ សាមម្បិ គហេត្វា បរិភុញ្ជិតុំ វដ្ដតិ. ឯត្ថ ច ទុព្ពចោបិ អសមត្ថោបិ កប្បិយការកោ អសន្តបក្ខេយេវ តិដ្ឋតិ. ឆារិកាយ អសតិ សុក្ខទារុំ ឈាបេត្វា ឆារិកា គហេតព្ពា. សុក្ខទារុម្ហិ អសតិ អល្លទារុំ រុក្ខតោ ឆិន្ទិត្វាបិ កាតុំ វដ្ដតិ. ឥទំ បន ចតុព្ពិធម្បិ មហាវិកដំ កាលោទិស្សំ នាម សប្បទដ្ឋក្ខណេយេវ វដ្ដតិ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ.

ឯឡកលោមសមុដ្ឋានំ – កាយតោ ច កាយចិត្តតោ ច សមុដ្ឋាតិ, កិរិយំ, នោសញ្ញាវិមោក្ខំ, អចិត្តកំ, បណ្ណត្តិវជ្ជំ, កាយកម្មំ, តិចិត្តំ, តិវេទនន្តិ.

ទន្តបោនសិក្ខាបទំ ទសមំ.

សមត្តោ វណ្ណនាក្កមេន ភោជនវគ្គោ ចតុត្ថោ.