១. តបោកម្មសុត្តវណ្ណនា

១៣៧. មារសំយុត្តស្ស បឋមេ ឧរុវេលាយំ វិហរតីតិ បដិវិទ្ធសព្ពញ្ញុតញ្ញាណោ ឧរុវេលគាមំ ឧបនិស្សាយ វិហរតិ. បឋមាភិសម្ពុទ្ធោតិ អភិសម្ពុទ្ធោ ហុត្វា បឋមំ អន្តោសត្តាហស្មិំយេវ. ទុក្ករការិកាយាតិ ឆព្ពស្សានិ កតាយ ទុក្ករការិកាយ. មារោ បាបិមាតិ អត្តនោ វិសយំ អតិក្កមិតុំ បដិបន្នេ សត្តេ មារេតីតិ មារោ. បាបេ និយោជេតិ, សយំ វា បាបេ និយុត្តោតិ បាបិមា. អញ្ញានិបិស្ស កណ្ហោ, អធិបតិ, វសវត្តី, អន្តកោ, នមុចិ, បមត្តពន្ធូតិអាទីនិ ពហូនិ នាមានិ, ឥធ បន នាមទ្វយមេវ គហិតំ. ឧបសង្កមីតិ – ‘‘អយំ សមណោ គោតមោ ‘មុត្តោស្មី’តិ មញ្ញតិ, អមុត្តភាវមស្ស កថេស្សាមី’’តិ ចិន្តេត្វា ឧបសង្កមិ.

តបោកម្មា អបក្កម្មាតិ តបោកម្មតោ អបក្កមិត្វា. អបរទ្ធោតិ ‘‘ទូរេ ត្វំ សុទ្ធិមគ្គា’’តិ វទតិ. អមរំ តបន្តិ អមរតបំ អមរភាវត្ថាយ កតំ លូខតបំ, អត្តកិលមថានុយោគោ. សព្ពានត្ថាវហំ ហោតីតិ, ‘‘សព្ពំ តបំ មយ្ហំ អត្ថាវហំ ន ភវតី’’តិ ញត្វា. ផិយារិត្តំវ ធម្មនីតិ អរញ្ញេ ថលេ ផិយារិត្តំ វិយ. ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – យថា អរញ្ញេ ថលេ នាវំ ឋបេត្វា ភណ្ឌស្ស បូរេត្វា មហាជនា អភិរូហិត្វា ផិយារិត្តំ គហេត្វា សំកឌ្ឍេយ្យុំ ចេវ ឧប្បីលេយ្យុំ ច, សោ មហាជនស្ស វាយាមោ ឯកង្គុលទ្វង្គុលមត្តម្បិ នាវាយ គមនំ អសាធេន្តោ និរត្ថកោ ភវេយ្យ ន អនត្ថាវហោ, ឯវមេវ អហំ ‘សព្ពំ អមរំ តបំ អនត្ថាវហំ ហោតី’តិ ញត្វា វិស្សជ្ជេសិន្តិ.

ឥទានិ តំ អមរំ តបំ បហាយ យេន មគ្គេន ពុទ្ធោ ជាតោ, តំ ទស្សេន្តោ សីលន្តិអាទិមាហ. តត្ថ សីលន្តិ វចនេន សម្មាវាចាកម្មន្តាជីវា គហិតា, សមាធិនា សម្មាវាយាមសតិសមាធយោ, បញ្ញាយ សម្មាទិដ្ឋិសង្កប្បា. មគ្គំ ពោធាយ ភាវយន្តិ ឥមំ អដ្ឋង្គិកមេវ អរិយមគ្គំ ពោធត្ថាយ ភាវយន្តោ. ឯត្ថ ច ពោធាយាតិ មគ្គត្ថាយ. យថា ហិ យាគុត្ថាយ យាគុមេវ បចន្តិ, បូវត្ថាយ បូវមេវ បចន្តិ, ន អញ្ញំ កិញ្ចិ ករោន្តិ, ឯវំ មគ្គមេវ មគ្គត្ថាយ ភាវេតិ. តេនាហ ‘‘មគ្គំ ពោធាយ ភាវយ’’ន្តិ. បរមំ សុទ្ធិន្តិ អរហត្តំ. និហតោតិ ត្វំ មយា និហតោ បរាជិតោ. បឋមំ.