៥. បព្ពតូបមសុត្តវណ្ណនា

១៣៦. បញ្ចមេ មុទ្ធាវសិត្តានន្តិ ខត្តិយាភិសេកេន មុទ្ធនិ អវសិត្តានំ កតាភិសេកានំ. កាមគេធបរិយុដ្ឋិតានន្តិ កាមេសុ គេធេន បរិយុដ្ឋិតានំ អភិភូតានំ. ជនបទត្ថាវរិយប្បត្តានន្តិ ជនបទេ ថិរភាវប្បត្តានំ. រាជករណីយានីតិ រាជកម្មានិ រាជូហិ កត្តព្ពកិច្ចានិ. តេសុ ខ្វាហន្តិ តេសុ អហំ. ឧសុក្កមាបន្នោតិ ព្យាបារំ អាបន្នោ. ឯស កិរ រាជា ទិវសស្ស តិក្ខត្តុំ ភគវតោ ឧបដ្ឋានំ គច្ឆតិ, អន្តរាគមនានិ ពហូនិបិ ហោន្តិ. តស្ស និពទ្ធំ គច្ឆតោ ពលកាយោ មហាបិ ហោតិ អប្បោបិ. អថេកទិវសំ បញ្ចសតា ចោរា ចិន្តយិំសុ – ‘‘អយំ រាជា អវេលាយ អប្បេន ពលេន សមណស្ស គោតមស្ស ឧបដ្ឋានំ គច្ឆតិ, អន្តរាមគ្គេ នំ គហេត្វា រជ្ជំ គណ្ហិស្សាមា’’តិ. តេ អន្ធវនេ និលីយិំសុ. រាជានោ ច នាម មហាបុញ្ញា ហោន្តិ. អថ តេសំយេវ អព្ភន្តរតោ ឯកោ បុរិសោ និក្ខមិត្វា រញ្ញោ អារោចេសិ. រាជា មហន្តំ ពលកាយំ អាទាយ អន្ធវនំ បរិវារេត្វា តេ សព្ពេ គហេត្វា អន្ធវនតោ យាវ នគរទ្វារា មគ្គស្ស ឧភោសុ បស្សេសុ យថា អញ្ញមញ្ញំ ចក្ខុនា ចក្ខុំ ឧបនិពន្ធិត្វា ឱលោកេន្តិ, ឯវំ អាសន្នានិ សូលានិ រោបាបេត្វា សូលេសុ ឧត្តាសេសិ. ឥទំ សន្ធាយ ឯវមាហ.

អថ សត្ថា ចិន្តេសិ – ‘‘សចាហំ វក្ខាមិ, ‘មហារាជ, មាទិសេ នាម សម្មាសម្ពុទ្ធេ ធុរវិហារេ វសន្តេ តយា ឯវរូបំ ទារុណំ កម្មំ កតំ, អយុត្តំ តេ កត’ន្តិ, អថាយំ រាជា មង្កុ ហុត្វា សន្ថម្ភិតុំ ន សក្កុណេយ្យ, បរិយាយេន ធម្មំ កថេន្តស្សេវ មេ សល្លក្ខេស្សតី’’តិ ធម្មទេសនំ អារភន្តោ តំ កិំ មញ្ញសីតិអាទិមាហ. តត្ថ សទ្ធាយិកោតិ សទ្ធាតព្ពោ, យស្ស ត្វំ វចនំ សទ្ទហសីតិ អត្ថោ. បច្ចយិកោតិ តស្សេវ វេវចនំ, យស្ស វចនំ បត្តិយាយសីតិ អត្ថោ. អព្ភសមន្តិ អាកាសសមំ. និប្បោថេន្តោ អាគច្ឆតីតិ បថវិតលតោ យាវ អកនិដ្ឋព្រហ្មលោកា សព្ពេ សត្តេ សណ្ហករណីយំ តិណចុណ្ណំ វិយ ករោន្តោ បិសន្តោ អាគច្ឆតិ.

អញ្ញត្រ ធម្មចរិយាយាតិ ឋបេត្វា ធម្មចរិយំ អញ្ញំ កាតព្ពំ នត្ថិ, ទសកុសលកម្មបថសង្ខាតា ធម្មចរិយាវ កត្តព្ពា, ភន្តេតិ – សមចរិយាទីនិ តស្សេវ វេវចនានិ. អារោចេមីតិ អាចិក្ខាមិ. បដិវេទយាមីតិ ជានាបេមិ. អធិវត្តតីតិ អជ្ឈោត្ថរតិ. ហត្ថិយុទ្ធានីតិ នាឡាគិរិសទិសេ ហេមកប្បនេ នាគេ អភិរុយ្ហ យុជ្ឈិតព្ពយុទ្ធានិ. គតីតិ និប្ផត្តិ. វិសយោតិ ឱកាសោ, សមត្ថភាវោ វា. ន ហិ សក្កា តេហិ ជរាមរណំ បដិពាហិតុំ. មន្តិនោ មហាមត្តាតិ មន្តសម្បន្នា មហោសធវិធុរបណ្ឌិតាទិសទិសា មហាអមច្ចា. ភូមិគតន្តិ មហាលោហកុម្ភិយោ បូរេត្វា ភូមិយំ ឋបិតំ. វេហាសដ្ឋន្តិ ចម្មបសិព្ពកេ បូរេត្វា តុលាសង្ឃាដាទីសុ លគ្គេត្វា ចេវ និយ្យុហាទីសុ ច បូរេត្វា ឋបិតំ. ឧបលាបេតុន្តិ អញ្ញមញ្ញំ ភិន្ទិតុំ. យថា ទ្វេ ជនា ឯកេន មគ្គេន ន គច្ឆន្តិ ឯវំ កាតុំ.

នភំ អាហច្ចាតិ អាកាសំ បូរេត្វា. ឯវំ ជរា ច មច្ចុ ចាតិ ឥធ ទ្វេយេវ បព្ពតា គហិតា, រាជោវាទេ បន ‘‘ជរា អាគច្ឆតិ សព្ពយោព្ពនំ វិលុម្បមានា’’តិ ឯវំ ជរា មរណំ ព្យាធិ វិបត្តីតិ ចត្តារោបេតេ អាគតាវ. តស្មាតិ យស្មា ហត្ថិយុទ្ធាទីហិ ជរាមរណំ ជិនិតុំ ន សក្កា, តស្មា. សទ្ធំ និវេសយេតិ សទ្ធំ និវេសេយ្យ, បតិដ្ឋាបេយ្យាតិ. បញ្ចមំ.

តតិយោ វគ្គោ.

ឥតិ សារត្ថប្បកាសិនិយា

សំយុត្តនិកាយ-អដ្ឋកថាយ

កោសលសំយុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.