៨. អនេកវណ្ណវិមានវណ្ណនា

អនេកវណ្ណំ ទរសោកនាសនន្តិ អនេកវណ្ណវិមានំ. តស្ស កា ឧប្បត្តិ? ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ. តេន សមយេន អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ហេដ្ឋា វុត្តនយេន ទេវចារិកំ ចរន្តោ តាវតិំសភវនំ អគមាសិ. អថ នំ អនេកវណ្ណោ ទេវបុត្តោ ទិស្វា សញ្ជាតគារវពហុមានោ ឧបសង្កមិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គយ្ហ អដ្ឋាសិ. ថេរោ –

១១៩៩. ‘‘អនេកវណ្ណំ ទរសោកនាសនំ, វិមានមារុយ្ហ អនេកចិត្តំ;

បរិវារិតោ អច្ឆរាសង្គណេន, សុនិម្មិតោ ភូតបតីវ មោទសិ.

១២០០. ‘‘សមស្សមោ នត្ថិ កុតោ បនុត្តរោ, យសេន បុញ្ញេន ច ឥទ្ធិយា ច;

សព្ពេ ច ទេវា តិទសគណា សមេច្ច, តំ តំ នមស្សន្តិ សសិំវ ទេវា;

ឥមា ច តេ អច្ឆរាយោ សមន្តតោ, នច្ចន្តិ គាយន្តិ បមោទយន្តិ.

១២០១. ‘‘ទេវិទ្ធិបត្តោសិ មហានុភាវោ,

មនុស្សភូតោ កិមកាសិ បុញ្ញំ;

កេនាសិ ឯវំ ជលិតានុភាវោ,

វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ. –

អធិគតសម្បត្តិកិត្តនមុខេន កតកម្មំ បុច្ឆិ. តំ ទស្សេតុំ –

១២០២. ‘‘សោ ទេវបុត្តោ អត្តមនោ…បេ…យស្ស កម្មស្សិទំ ផល’’ន្តិ. –

វុត្តំ. សោបិ –

១២០៣. ‘‘អហំ ភទន្តេ អហុវាសិ បុព្ពេ, សុមេធនាមស្ស ជិនស្ស សាវកោ;

បុថុជ្ជនោ អននុពោធោហមស្មិ, សោ សត្ត វស្សានិ បរិព្ពជិស្សហំ.

១២០៤. ‘‘សោហំ សុមេធស្ស ជិនស្ស សត្ថុនោ, បរិនិព្ពុតស្សោឃតិណ្ណស្ស តាទិនោ;

រតនុច្ចយំ ហេមជាលេន ឆន្នំ, វន្ទិត្វា ថូបស្មិំ មនំ បសាទយិំ.

១២០៥. ‘‘ន មាសិ ទានំ ន ច មត្ថិ ទាតុំ, បរេ ច ខោ តត្ថ សមាទបេសិំ;

បូជេថ នំ បូជនីយស្ស ធាតុំ, ឯវំ កិរ សគ្គមិតោ គមិស្សថ.

១២០៦. ‘‘តទេវ កម្មំ កុសលំ កតំ មយា,

សុខញ្ច ទិព្ពំ អនុភោមិ អត្តនា;

មោទាមហំ តិទសគណស្ស មជ្ឈេ,

ន តស្ស បុញ្ញស្ស ខយម្បិ អជ្ឈគ’’ន្តិ. – កថេសិ;

ឥតោ កិរ តិំសកប្បសហស្សេ សុមេធោ នាម សម្មាសម្ពុទ្ធោ លោកេ ឧប្បជ្ជិត្វា សទេវកំ លោកំ ឯកោភាសំ កត្វា កតពុទ្ធកិច្ចោ បរិនិព្ពុតោ, មនុស្សេហិ ច ភគវតោ ធាតុំ គហេត្វា រតនចេតិយេ កតេ អញ្ញតរោ បុរិសោ សត្ថុ សាសនេ បព្ពជិត្វា សត្ត វស្សានិ ព្រហ្មចរិយំ ចរិត្វា អនវដ្ឋិតចិត្តតាយ កុក្កុច្ចកោ ហុត្វា ឧប្បព្ពជិ. ឧប្បព្ពជិតោ ច សំវេគពហុលតាយ ធម្មច្ឆន្ទវន្តតាយ ច ចេតិយង្គណេ សម្មជ្ជនបរិភណ្ឌាទីនិ ករោន្តោ និច្ចសីលឧបោសថសីលានិ រក្ខន្តោ ធម្មំ សុណន្តោ អញ្ញេ ច បុញ្ញកិរិយាយ សមាទបេន្តោ វិចរិ. សោ អាយុបរិយោសានេ កាលកតោ តាវតិំសេសុ និព្ពត្តិ. សោ បុញ្ញកម្មស្ស ឧឡារភាវេន មហេសក្ខោ មហានុភាវោ សក្កាទីហិ ទេវតាហិ សក្កតបូជិតោ ហុត្វា តត្ថ យាវតាយុកំ ឋត្វា តតោ ចុតោ អបរាបរំ ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ តស្សេវ កម្មស្ស វិបាកាវសេសេន តាវតិំសភវនេ និព្ពត្តិ, ‘‘អនេកវណ្ណោ’’តិ នំ ទេវតា សញ្ជានិំសុ. តំ សន្ធាយ វុត្តំ ‘‘អថ នំ អនេកវណ្ណោ ទេវបុត្តោ…បេ… ន តស្ស បុញ្ញស្ស ខយម្បិ អជ្ឈគន្តិ កថេសី’’តិ.

១១៩៩. តត្ថ អនេកវណ្ណន្តិ នីលបីតាទិវសេន វិវិធវណ្ណតាយ អនន្តរវិមានាទីនំ វិវិធសណ្ឋានតាយ ច នានាវិធវណ្ណំ. ទរសោកនាសនន្តិ សីតលភាវេន ទរថបរិឡាហានំ វិនោទនតោ មនុញ្ញតាយ ទស្សនីយតាយ ច សោកស្ស អនោកាសតោ ទរសោកនាសនំ. អនេកចិត្តន្តិ នានាវិធចិត្តរូបំ. សុនិម្មិតោ ភូតបតីវាតិ តាវតិំសកាយិកោបិ ឧឡារទិព្ពភោគតាយ សុនិម្មិតទេវរាជា វិយ មោទសិ តុស្សសិ អភិរមសិ.

១២០០. សមស្សមោតិ សមោ ឯវ ហុត្វា សមោ, និព្ពរិយាយេន សទិសោ តេ តុយ្ហំ នត្ថិ, កុតោ បន កេន ការណេន ឧត្តរិ អធិកោ កោ នាម សិយា. កេន បន សមតា ឧត្តរិតរតា ចាតិ អាហ ‘‘យសេន បុញ្ញេន ច ឥទ្ធិយា ចា’’តិ. តត្ថ យសេនាតិ បរិវារេន. ឥទ្ធិយាតិ អានុភាវេន. យសេនាតិ វា ឥស្សរិយេន, ឥទ្ធិយាតិ ទេវិទ្ធិយា. យសេនាតិ វា វិភវសម្បត្តិយា, ឥទ្ធិយាតិ យថិច្ឆិ តស្ស កាមគុណស្ស ឥជ្ឈនេន. យសេនាតិ វា កិត្តិឃោសេន, ឥទ្ធិយាតិ សមិទ្ធិយា. បុញ្ញេនាតិ តត្ថ តត្ថ វុត្តាវសិដ្ឋបុញ្ញផលេន, បុញ្ញកម្មេនេវ វា.

‘‘សព្ពេ ច ទេវា’’តិ សាមញ្ញតោ គហិតមត្ថំ ‘‘តិទសគណា’’តិ ឥមិនា វិសេសេត្វា វុត្តំ. ឯកច្ចស្ស បច្ចេកំ និបច្ចការំ ករោន្តាបិ បមុទិតា ន ករោន្តិ, ន ឯវមេតស្ស. ឯតស្ស បន បមុទិតាបិ ករោន្តិយេវាតិ ទស្សេតុំ ‘‘សមេច្ចា’’តិ វុត្តំ. តំ តន្តិ តំ ត្វំ. សសិំវ ទេវាតិ យថា នាម សុក្កបក្ខបាដិបទិយំ ទិស្សមានំ សសិំ ចន្ទំ មនុស្សា ទេវា ច អាទរជាតា នមស្សន្តិ, ឯវំ តំ សព្ពេបិ តិទសគណា នមស្សន្តីតិ អត្ថោ.

១២០៣. ភទន្តេតិ ថេរំ គារវពហុមានេន សមុទាចរតិ. អហុវាសិន្តិ អហោសិំ. បុព្ពេតិ បុរិមជាតិយំ. សុមេធនាមស្ស ជិនស្ស សាវកោតិ សុមេធោតិ ឯវំ បាកដនាមស្ស សម្មាសម្ពុទ្ទស្ស សាសនេ បព្ពជិតភាវេន សាវកោ. បុថូជ្ជនោតិ អនរិយោ. តត្ថាបិ សច្ចានំ អនុពោធមត្តស្សាបិ អភាវេន អននុពោធោ. សោ សត្ត វស្សានិ បរិព្ពជិស្សហន្តិ សោ អហំ សត្ត សំវច្ឆរានិ បព្ពជ្ជាគុណមត្តេន វិចរិំ, ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ នាធិគច្ឆិន្តិ អធិប្បាយោ.

១២០៤. រតនុច្ចយន្តិ មណិកនកាទិរតនេហិ ឧច្ចិតំ ឧស្សិតរតនចេតិយំ. ហេមជាលេន ឆន្នន្តិ សមន្តតោ ឧបរិ ច កញ្ចនជាលេន បដិច្ឆាទិតំ. វន្ទិត្វាតិ បញ្ចបតិដ្ឋិតេន តត្ថ តត្ថ បណាមំ កត្វា. ថូបស្មិំ មនំ បសាទយិន្តិ ‘‘សព្ពញ្ញុគុណាធិដ្ឋានាយ វត ធាតុយា អយំ ថូបោ’’តិ ថូបស្មិំ ចិត្តំ បសាទេសិំ.

១២០៥. ន មាសិ ទានន្តិ មេ មយា កតំ ទានំ នាសិ នាហោសិ. កស្មា បន? ន ច មេត្ថិ ទាតុន្តិ មេ មម បរិគ្គហភូតំ ទានំ ទាតុំ ន អត្ថិ, ន កិញ្ចិ ទេយ្យវត្ថុ វិជ្ជតិ, បរេ ច ខោ សត្តេ តត្ថ ទានេ សមាទបេសិំ. ‘‘បរេសញ្ច តត្ថ សមាទបេសិ’’ន្តិ ច បឋន្តិ, តត្ថ បរេសន្តិ ឧបយោគត្ថេ សាមិវចនំ ទដ្ឋព្ពំ. បូជេថ នន្តិអាទិ សមាទបនាការទស្សនំ, តំ ធាតុន្តិ យោជនា. ឯវំ កិរាតិ កិរ-សទ្ទោ អនុស្សវត្ថោ.

១២០៦. ន តស្ស បុញ្ញស្ស ខយម្បិ អជ្ឈគន្តិ តស្ស តទា សុមេធំ ភគវន្តំ ឧទ្ទិស្ស កតស្ស បុញ្ញកម្មស្ស បរិក្ខយំ នាធិគច្ឆិំ, តស្សេវ កម្មស្ស វិបាកាវសេសំ បច្ចនុភោមីតិ ទស្សេតិ. យំ បនេត្ថ ន វុត្តំ, តំ ហេដ្ឋា វុត្តនយត្តា សុវិញ្ញេយ្យមេវាតិ ទដ្ឋព្ពំ.

អនេកវណ្ណវិមានវណ្ណនា និដ្ឋិតា.