១. ចិត្តលតាវិមានវណ្ណនា

យថា វនំ ចិត្តលតំ បភាសតីតិ ចិត្តលតាវិមានំ. តស្ស កា ឧប្បត្តិ? ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ. តេន សមយេន សាវត្ថិយំ អញ្ញតរោ ឧបាសកោ ទលិទ្ទោ អប្បភោគោ បរេសំ កម្មំ កត្វា ជីវតិ. សោ សទ្ធោ បសន្នោ ជិណ្ណេ វុឌ្ឍេ មាតាបិតរោ បោសេន្តោ ‘‘ឥត្ថិយោ នាម បតិកុលេ ឋិតា ឥស្សរិយំ ករោន្តិ, សស្សុសសុរានំ មនាបចារិនិយោ ទុល្លភា’’តិ មាតាបិតូនំ ចិត្តទុក្ខំ បរិហរន្តោ ទារបរិគ្គហំ អកត្វា សយមេវ នេ ឧបដ្ឋហតិ, សីលានិ រក្ខតិ, ឧបោសថំ ឧបវសតិ, យថាវិភវំ ទានានិ ទេតិ. សោ អបរភាគេ កាលំ កត្វា តាវតិំសេសុ ទ្វាទសយោជនិកេ វិមានេ និព្ពត្តិ. តំ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ហេដ្ឋា វុត្តនយេន គន្ត្វា កតកម្មំ ឥមាហិ គាថាហិ បដិបុច្ឆិ –

១១១៤. ‘‘យថា វនំ ចិត្តលតំ បភាសតិ, ឧយ្យានសេដ្ឋំ តិទសានមុត្តមំ;

តថូបមំ តុយ្ហមិទំ វិមានំ, ឱភាសយំ តិដ្ឋតិ អន្តលិក្ខេ.

១១១៥. ‘‘ទេវិទ្ធិបត្តោសិ មហានុភាវោ…បេ…

វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ.

១១១៦. ‘‘សោ ទេវបុត្តោ អត្តមនោ…បេ… យស្ស កម្មស្សិទំ ផលំ’’.

១១១៧. ‘‘អហំ មនុស្សេសុ មនុស្សភូតោ, ទលិទ្ទោ អតាណោ កបណោ កម្មករោ អហោសិំ;

ជិណ្ណេ ច មាតាបិតរោ អភារិំ, បិយា ច មេ សីលវន្តោ អហេសុំ;

អន្នញ្ច បានញ្ច បសន្នចិត្តោ, សក្កច្ច ទានំ វិបុលំ អទាសិំ.

១១១៨. ‘‘តេន មេតាទិសោ វណ្ណោ…បេ…វណ្ណោ ច មេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ. –

សោបិ តស្ស ព្យាកាសិ. សេសំ វុត្តនយមេវ.

ចិត្តលតាវិមានវណ្ណនា និដ្ឋិតា.