១១. ន្ហាតកមុនិត្ថេរគាថាវណ្ណនា

វាតរោគាភិនីតោតិអាទិកា អាយស្មតោ ន្ហាតកមុនិស្ស គាថា. កា ឧប្បត្តិ? អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ បុញ្ញានិ ឧបចិនិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ រាជគហេ ព្រាហ្មណកុលេ និព្ពត្តិត្វា វយប្បត្តោ វិជ្ជាដ្ឋានាទីសុ និប្ផត្តិំ គតោ ន្ហាតកលក្ខណយោគេន ន្ហាតកោតិ បញ្ញាយិត្ថ. សោ តាបសបព្ពជ្ជំ បព្ពជិត្វា រាជគហស្ស តិយោជនប្បមាណេ ឋានេ អរញ្ញាយតនេ នីវារេហិ យាបេន្តោ អគ្គិំ បរិចារយមានោ វសតិ. តស្ស សត្ថា ឃដេ វិយ បទីបំ ហទយព្ភន្តរេ បជ្ជលន្តំ អរហត្តូបនិស្សយំ ទិស្វា អស្សមបទំ អគមាសិ. សោ ភគវន្តំ ទិស្វា ហដ្ឋតុដ្ឋោ អត្តនោ ឧបកប្បននិយាមេន អាហារំ ឧបនេសិ. តំ ភគវា បរិភុញ្ជិ. ឯវំ តយោ ទិវសេ ទត្វា ចតុត្ថទិវសេ ‘‘ភគវា តុម្ហេ បរមសុខុមាលា, កថំ ឥមិនា អាហារេន យាបេថា’’តិ អាហ. តស្ស សត្ថា អរិយសន្តោសគុណំ បកាសេន្តោ ធម្មំ ទេសេសិ. តាបសោ តំ សុត្វា សោតាបន្នោ ហុត្វា បព្ពជិត្វា អរហត្តំ បាបុណិ. ភគវា តំ អរហត្តេ បតិដ្ឋបេត្វា គតោ. សោ បន តត្ថេវ វិហរន្តោ អបរភាគេ វាតាពាធេន ឧបទ្ទុតោ អហោសិ. សត្ថា តត្ថ គន្ត្វា បដិសន្ថារមុខេន តស្ស វិហារំ បុច្ឆន្តោ –

៤៣៥. ‘‘វាតរោគាភិនីតោ ត្វំ, វិហរំ កាននេ វនេ;

បវិទ្ធគោចរេ លូខេ, កថំ ភិក្ខុ ករិស្សសី’’តិ. – គាថមាហ; អថ ថេរោ –

៤៣៦. ‘‘បីតិសុខេន វិបុលេន, ផរិត្វាន សមុស្សយំ;

លូខម្បិ អភិសម្ភោន្តោ, វិហរិស្សាមិ កាននេ.

៤៣៧. ‘‘ភាវេន្តោ សត្ត ពោជ្ឈង្គេ, ឥន្ទ្រិយានិ ពលានិ ច;

ឈានសោខុម្មសម្បន្នោ, វិហរិស្សំ អនាសវោ.

៤៣៨. ‘‘វិប្បមុត្តំ កិលេសេហិ, សុទ្ធចិត្តំ អនាវិលំ;

អភិណ្ហំ បច្ចវេក្ខន្តោ, វិហរិស្សំ អនាសវោ.

៤៣៩. ‘‘អជ្ឈត្តញ្ច ពហិទ្ធា ច, យេ មេ វិជ្ជិំសុ អាសវា;

សព្ពេ អសេសា ឧច្ឆិន្នា, ន ច ឧប្បជ្ជរេ បុន.

៤៤០. ‘‘បញ្ចក្ខន្ធា បរិញ្ញាតា, តិដ្ឋន្តិ ឆិន្នមូលកា;

ទុក្ខក្ខយោ អនុប្បត្តោ, នត្ថិ ទានិ បុនព្ភវោ’’តិ. –

ឥមាហិ សេសគាថាហិ អត្តនោ វិហារំ សត្ថុ បវេទេសិ.

តត្ថ ឈានសោខុម្មសម្បន្នោតិ ឈានសុខុមភាវេន សមន្នាគតោ. ឈានសុខុមំ នាម អរូបជ្ឈានំ, តស្មា អដ្ឋសមាបត្តិលាភិម្ហីតិ វុត្តំ ហោតិ. តេន អត្តនោ ឧភតោភាគវិមុត្តិតំ ទស្សេតិ. អបរេ បនាហុ – ‘‘សោខុម្មន្តិ អគ្គមគ្គផលេសុ អធិបញ្ញាសិក្ខា អធិប្បេតា, តតោ ឈានគ្គហណេន អត្តនោ ឧភតោភាគវិមុត្តិតំ វិភាវេតី’’តិ. វិប្បមុត្តំ កិលេសេហីតិ បដិប្បស្សទ្ធិវិមុត្តិយា សព្ពកិលេសេហិ វិមុត្តំ, តតោ ឯវ សុទ្ធចិត្តំ, អនាវិលសង្កប្បតាយ អនាវិលំ, តីហិបិ បទេហិ អរហត្តផលចិត្តមេវ វទតិ. សេសំ ហេដ្ឋា វុត្តនយមេវ. ឥមមេវ ច ថេរស្ស អញ្ញាព្យាករណំ អហោសីតិ.

ន្ហាតកមុនិត្ថេរគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.