២. ធម្មបាលត្ថេរគាថាវណ្ណនា

យោ ហវេ ទហរោ ភិក្ខូតិ អាយស្មតោ ធម្មបាលត្ថេរស្ស គាថា. កា ឧប្បត្តិ? អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ អត្ថទស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ កុលគេហេ និព្ពត្តិត្វា វិញ្ញុតំ បត្តោ កេនចិទេវ ករណីយេន វនន្តំ ឧបគតោ សត្ថារំ ទិស្វា បសន្នមានសោ បិលក្ខផលមទាសិ. សោ តេន បុញ្ញកម្មេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ សត្ថរិ បរិនិព្ពុតេ អវន្តិរដ្ឋេ ព្រាហ្មណកុលេ និព្ពត្តិត្វា ធម្មបាលោតិ លទ្ធនាមោ វយប្បត្តោ តក្កសិលំ គន្ត្វា សិប្បំ ឧគ្គហេត្វា បដិនិវត្តេន្តោ អន្តរាមគ្គេ ឯកស្មិំ វិហារេ អញ្ញតរំ ថេរំ ទិស្វា តស្ស សន្តិកេ ធម្មំ សុត្វា បដិលទ្ធសទ្ធោ បព្ពជិត្វា វិបស្សនំ វឌ្ឍេត្វា ឆឡភិញ្ញោ អហោសិ. តេន វុត្តំ អបទានេ (អប. ថេរ ១.៣៩.២១-២៥) –

‘‘វនន្តរេ ពុទ្ធំ ទិស្វា, អត្ថទស្សិំ មហាយសំ;

បសន្នចិត្តោ សុមនោ, បិលក្ខស្សាទទិំ ផលំ.

‘‘អដ្ឋារសេ កប្បសតេ, យំ ផលមទទិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ផលទានស្សិទំ ផលំ.

‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសន’’ន្តិ.

ឆឡភិញ្ញោ បន ហុត្វា សមាបត្តិសុខេន វីតិនាមេន្តោ ឯកទិវសំ តស្មិំ វិហារេ ទ្វេ សាមណេរេ រុក្ខគ្គេ បុប្ផានិ ឱចិនន្តេ អារូឡ្ហសាខាយ ភគ្គាយ បតន្តេ ទិស្វា ថេរោ ឥទ្ធានុភាវេន ហត្ថេន គហេត្វា អរោគេយេវ ភូមិយំ ឋបេត្វា តេសំ សាមណេរានំ ធម្មំ ទេសេន្តោ –

២០៣. ‘‘យោ ហវេ ទហរោ ភិក្ខុ, យុញ្ជតិ ពុទ្ធសាសនេ;

ជាគរោ ស ហិ សុត្តេសុ, អមោឃំ តស្ស ជីវិតំ.

២០៤. ‘‘តស្មា សទ្ធញ្ច សីលញ្ច, បសាទំ ធម្មទស្សនំ;

អនុយុញ្ជេថ មេធាវី, សរំ ពុទ្ធាន សាសន’’ន្តិ. – ឥមា ទ្វេ គាថា អភាសិ;

តត្ថ យោតិ អនិយមវចនំ. ហវេតិ ទឡ្ហត្ថេ និបាតោ. ទហរោតិ តរុណោ. ភិក្ខតីតិ ភិក្ខុ. យុញ្ជតីតិ ឃដតិ វាយមតិ. ជាគរោតិ ជាគរណធម្មសមន្នាគតោ. សុត្តេសូតិ សុបន្តេសុ. ឥទំ វុត្តំ ហោតិ យោ ភិក្ខុ ទហរោវ សមានោ តរុណោ ‘‘តថាហំ បច្ឆា វុឌ្ឍកាលេ ជានិស្សាមី’’តិ អចិន្តេត្វា ពុទ្ធានំ សាសនេ អប្បមាទបដិបត្តិយំ យុញ្ជតិ សមថវិបស្សនាភាវនាយ យោគំ ករោតិ, សោ សុត្តេសុ អវិជ្ជានិទ្ទាយ សុត្តេសុ បមត្តេសុ សទ្ធាទិជាគរធម្មសមន្នាគមេន ជាគរោ, តតោ ឯវ អត្តហិតបរហិតបារិបូរិយា អមោឃំ អវញ្ឈំ តស្ស ជីវិតំ, យស្មា ច ឯតទេវំ, តស្មា សទ្ធញ្ច ‘‘អត្ថិ កម្មំ អត្ថិ កម្មវិបាកោ’’តិអាទិនយប្បវត្តំ កម្មផលសទ្ធញ្ច, សទ្ធូបនិពន្ធត្តា សីលស្ស តទុបនិស្សយំ ចតុបារិសុទ្ធិសីលញ្ច, ‘‘សម្មាសម្ពុទ្ធោ ភគវា, ស្វាខាតោ ធម្មោ, សុប្បដិបន្នោ សង្ឃោ’’តិ ឯវំ បវត្តរតនត្តយប្បសាទញ្ច, វិបស្សនាបញ្ញាសហិតាយ មគ្គបញ្ញាយ បរិញ្ញាទិវសេន ចតុសច្ចធម្មទស្សនញ្ច មេធាវី ធម្មោជបញ្ញាយ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ពុទ្ធានំ សាសនំ ឱវាទំ អនុសិដ្ឋិំ អនុស្សរន្តោ អាទិត្តម្បិ អត្តនោ សីសំ អជ្ឈុបេក្ខិត្វា អនុយុញ្ជេថ, តត្ថ អនុយោគំ អាតប្បំ ករេយ្យាតិ អត្ថោ.

ធម្មបាលត្ថេរគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.