១៤. ភោគសំហរណបេតិវត្ថុវណ្ណនា

មយំ ភោគេ សំហរិម្ហាតិ ឥទំ ភោគសំហរណបេតិវត្ថុ. តស្ស កា ឧប្បត្តិ? ភគវតិ វេឡុវនេ វិហរន្តេ រាជគហេ កិរ ចតស្សោ ឥត្ថិយោ មានកូដាទិវសេន សប្បិមធុតេលធញ្ញាទីហិ វោហារំ កត្វា អយោនិសោ ភោគេ សំហរិត្វា ជីវន្តិ. តា កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា ពហិនគរេ បរិខាបិដ្ឋេ បេតិយោ ហុត្វា និព្ពត្តិំសុ. តា រត្តិយំ ទុក្ខាភិភូតា –

៨០១. ‘‘មយំ ភោគេ សំហរិម្ហា, សមេន វិសមេន ច;

តេ អញ្ញេ បរិភុញ្ជន្តិ, មយំ ទុក្ខស្ស ភាគិនី’’តិ. –

វិប្បលបន្តិយោ ភេរវេន មហាសទ្ទេន វិរវិំសុ. មនុស្សា តំ សុត្វា ភីតតសិតា វិភាតាយ រត្តិយា ពុទ្ធប្បមុខស្ស ភិក្ខុសង្ឃស្ស មហាទានំ សជ្ជេត្វា សត្ថារំ ភិក្ខុសង្ឃញ្ច និមន្តេត្វា បណីតេន ខាទនីយេន ភោជនីយេន បរិវិសិត្វា ភគវន្តំ ភុត្តាវិំ ឱនីតបត្តបាណិំ ឧបនិសីទិត្វា តំ បវត្តិំ និវេទេសុំ. ភគវា ‘‘ឧបាសកា តេន វោ សទ្ទេន កោចិ អន្តរាយោ នត្ថិ, ចតស្សោ បន បេតិយោ ទុក្ខាភិភូតា អត្តនា ទុក្កដំ កម្មំ កថេត្វា បរិទេវនវសេន វិស្សរេន វិរវន្តិយោ –

‘‘មយំ ភោគេ សំហរិម្ហា, សមេន វិសមេន ច;

តេ អញ្ញេ បរិភុញ្ជន្តិ, មយំ ទុក្ខស្ស ភាគិនី’’តិ. –

ឥមំ គាថមាហំសូតិ អវោច.

តត្ថ ភោគេតិ បរិភុញ្ជិតព្ពដ្ឋេន ‘‘ភោគា’’តិ លទ្ធនាមេ វត្ថាភរណាទិកេ វិត្តូបករណវិសេសេ. សំហរិម្ហាតិ មច្ឆេរមលេន បរិយាទិន្នចិត្តា កស្សចិ កិញ្ចិ អទត្វា សញ្ចិនិម្ហ. សមេន វិសមេន ចាតិ ញាយេន ច អញ្ញាយេន ច, ញាយបតិរូបកេន វា អញ្ញាយេន តេ ភោគេ អម្ហេហិ សំហរិតេ ឥទានិ អញ្ញេ បរិភុញ្ជន្តិ. មយំ ទុក្ខស្ស ភាគិនីតិ មយំ បន កស្សចិបិ សុចរិតស្ស អកតត្តា ទុច្ចរិតស្ស ច កតត្តា ឯតរហិ បេតយោនិបរិយាបន្នស្ស មហតោ ទុក្ខស្ស ភាគិនិយោ ភវាម, មហាទុក្ខំ អនុភវាមាតិ អត្ថោ.

ឯវំ ភគវា តាហិ បេតីហិ វុត្តំ គាថំ វត្វា តាសំ បវត្តិំ កថេត្វា តំ អដ្ឋុប្បត្តិំ កត្វា សម្បត្តបរិសាយ ធម្មំ ទេសេត្វា ឧបរិ សច្ចានិ បកាសេសិ, សច្ចបរិយោសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសូតិ.

ភោគសំហរណបេតិវត្ថុវណ្ណនា និដ្ឋិតា.