១១. បាដលិបុត្តបេតវត្ថុវណ្ណនា

ទិដ្ឋា តយា និរយា តិរច្ឆានយោនីតិ ឥទំ សត្ថរិ ជេតវនេ វិហរន្តេ អញ្ញតរំ វិមានបេតំ អារព្ភ វុត្តំ. សាវត្ថិវាសិនោ កិរ បាដលិបុត្តវាសិនោ ច ពហូ វាណិជា នាវាយ សុវណ្ណភូមិំ អគមិំសុ. តត្ថេកោ ឧបាសកោ អាពាធិកោ មាតុគាមេ បដិពទ្ធចិត្តោ កាលមកាសិ. សោ កតកុសលោបិ ទេវលោកំ អនុបបជ្ជិត្វា ឥត្ថិយា បដិពទ្ធចិត្តតាយ សមុទ្ទមជ្ឈេ វិមានបេតោ ហុត្វា និព្ពត្តិ. យស្សំ បន សោ បដិពទ្ធចិត្តោ, សា ឥត្ថី សុវណ្ណភូមិគាមិនិំ នាវំ អភិរុយ្ហ គច្ឆតិ. អថ ខោ សោ បេតោ តំ ឥត្ថិំ គហេតុកាមោ នាវាយ គមនំ ឧបរុន្ធិ. អថ វាណិជា ‘‘កេន នុ ខោ ការណេន អយំ នាវា ន គច្ឆតី’’តិ វីមំសន្តា កាឡកណ្ណិសលាកំ វិចារេសុំ. អមនុស្សិទ្ធិយា យាវតតិយំ តស្សា ឯវ ឥត្ថិយា បាបុណិ, យស្សំ សោ បដិពទ្ធចិត្តោ. តំ ទិស្វា វាណិជា វេឡុកលាបំ សមុទ្ទេ ឱតារេត្វា តស្ស ឧបរិ តំ ឥត្ថិំ ឱតារេសុំ. ឥត្ថិយា ឱតារិតមត្តាយ នាវា វេគេន សុវណ្ណភូមិំ អភិមុខា បាយាសិ. អមនុស្សោ តំ ឥត្ថិំ អត្តនោ វិមានំ អារោបេត្វា តាយ សទ្ធិំ អភិរមិ.

សា ឯកំ សំវច្ឆរំ អតិក្កមិត្វា និព្ពិន្នរូបា តំ បេតំ យាចន្តី អាហ – ‘‘អហំ ឥធ វសន្តី មយ្ហំ សម្បរាយិកំ អត្ថំ កាតុំ ន លភាមិ, សាធុ, មារិស, មំ បាដលិបុត្តមេវ នេហី’’តិ. សោ តាយ យាចិតោ –

៧៩៣. ‘‘ទិដ្ឋា តយា និរយា តិរច្ឆានយោនិ, បេតា អសុរា អថវាបិ មានុសា ទេវា;

សយមទ្ទស កម្មវិបាកមត្តនោ, នេស្សាមិ តំ បាដលិបុត្តមក្ខតំ;

តត្ថ គន្ត្វា កុសលំ ករោហិ កម្ម’’ន្តិ. –

គាថមាហ. តត្ថ ទិដ្ឋា តយា និរយាតិ ឯកច្ចេ បច្ចេកនិរយាបិ តយា ទិដ្ឋា. តិរច្ឆានយោនីតិ មហានុភាវា នាគសុបណ្ណាទិតិរច្ឆានាបិ ទិដ្ឋា តយាតិ យោជនា. បេតាតិ ខុប្បិបាសាទិភេទា បេតា. អសុរាតិ កាលកញ្ចិកាទិភេទា អសុរា. ទេវាតិ ឯកច្ចេ ចាតុមហារាជិកា ទេវា. សោ កិរ អត្តនោ អានុភាវេន អន្តរន្តរា តំ គហេត្វា បច្ចេកនិរយាទិកេ ទស្សេន្តោ វិចរតិ, តេន ឯវមាហ. សយមទ្ទស កម្មវិបាកមត្តនោតិ និរយាទិកេ វិសេសតោ គន្ត្វា បស្សន្តី សយមេវ អត្តនា កតកម្មានំ វិបាកំ បច្ចក្ខតោ អទ្ទស អទក្ខិ. នេស្សាមិ តំ បាដលិបុត្តមក្ខតន្តិ ឥទានាហំ តំ អក្ខតំ កេនចិ អបរិក្ខតំ មនុស្សរូបេនេវ បាដលិបុត្តំ នយិស្សាមិ. ត្វំ បន តត្ថ គន្ត្វា កុសលំ ករោហិ កម្មំ, កម្មវិបាកស្ស បច្ចក្ខតោ ទិដ្ឋត្តា យុត្តបយុត្តា បុញ្ញនិរតា ហោហីតិ អត្ថោ.

អថ សា ឥត្ថី តស្ស វចនំ សុត្វា អត្តមនា –

៧៩៤. ‘‘អត្ថកាមោសិ មេ យក្ខ, ហិតកាមោសិ ទេវតេ;

ករោមិ តុយ្ហំ វចនំ, ត្វំសិ អាចរិយោ មម.

៧៩៥. ‘‘ទិដ្ឋា មយា និរយា តិរច្ឆានយោនិ, បេតា អសុរា អថវាបិ មានុសា ទេវា;

សយមទ្ទសំ កម្មវិបាកមត្តនោ, កាហាមិ បុញ្ញានិ អនប្បកានី’’តិ. –

គាថមាហ.

អថ សោ បេតោ តំ ឥត្ថិំ គហេត្វា អាកាសេន គន្ត្វា បាដលិបុត្តនគរស្ស មជ្ឈេ ឋបេត្វា បក្កាមិ. អថស្សា ញាតិមិត្តាទយោ តំ ទិស្វា ‘‘មយំ បុព្ពេ សមុទ្ទេ បក្ខិត្តា មតាតិ អស្សុម្ហ. សា អយំ ទិដ្ឋា វត, ភោ, សោត្ថិនា អាគតា’’តិ អភិនន្ទមានា សមាគន្ត្វា តស្សា បវត្តិំ បុច្ឆិំសុ. សា តេសំ អាទិតោ បដ្ឋាយ អត្តនា ទិដ្ឋំ អនុភូតញ្ច សព្ពំ កថេសិ. សាវត្ថិវាសិនោបិ ខោ តេ វាណិជា អនុក្កមេន សាវត្ថិំ ឧបគតកាលេ សត្ថុ សន្តិកំ ឧបសង្កមិត្វា វន្ទិត្វា ឯកមន្តំ និសិន្នា តំ បវត្តិំ ភគវតោ អារោចេសុំ. ភគវា តមត្ថំ អដ្ឋុប្បត្តិំ កត្វា ចតុន្នំ បរិសានំ ធម្មំ ទេសេសិ. តំ សុត្វា មហាជនោ សំវេគជាតោ ទានាទិកុសលធម្មនិរតោ អហោសីតិ.

បាដលិបុត្តបេតវត្ថុវណ្ណនា និដ្ឋិតា.