៦. សេរិណីបេតិវត្ថុវណ្ណនា

នគ្គា ទុព្ពណ្ណរូបាសីតិ ឥទំ សត្ថរិ ជេតវនេ វិហរន្តេ សេរិណីបេតិំ អារព្ភ វុត្តំ. កុរុរដ្ឋេ កិរ ហត្ថិនិបុរេ សេរិណី នាម ឯកា រូបូបជីវិនី អហោសិ. តត្ថ ច ឧបោសថករណត្ថាយ តតោ តតោ ភិក្ខូ សន្និបតិំសុ. បុន មហាភិក្ខុសន្និបាតោ អហោសិ. តំ ទិស្វា មនុស្សា តិលតណ្ឌុលាទិំ សប្បិនវនីតមធុអាទិញ្ច ពហុំ ទានូបករណំ សជ្ជេត្វា មហាទានំ បវត្តេសុំ. តេន ច សមយេន សា គណិកា អស្សទ្ធា អប្បសន្នា មច្ឆេរមលបរិយុដ្ឋិតចិត្តា តេហិ មនុស្សេហិ ‘‘ឯហិ តាវ ឥទំ ទានំ អនុមោទាហី’’តិ ឧស្សាហិតាបិ ‘‘កិំ តេន មុណ្ឌកានំ សមណានំ ទិន្នេនា’’តិ អប្បសាទមេវ នេសំ សម្បវេទេសិ, កុតោ អប្បមត្តកស្ស បរិច្ចាគោ.

សា អបរេន សមយេន កាលំ កត្វា អញ្ញតរស្ស បច្ចន្តនគរស្ស បរិខាបិដ្ឋេ បេតី ហុត្វា និព្ពត្តិ. អថ ហត្ថិនិបុរវាសី អញ្ញតរោ ឧបាសកោ វណិជ្ជាយ តំ នគរំ គន្ត្វា រត្តិយា បច្ចូសសមយេ បរិខាបិដ្ឋំ គតោ តាទិសេន បយោជនេន. សា តត្ថ តំ ទិស្វា សញ្ជានិត្វា នគ្គា អដ្ឋិត្តចមត្តាវសេសសរីរា អតិវិយ ពីភច្ឆទស្សនា អវិទូរេ ឋត្វា អត្តានំ ទស្សេសិ. សោ តំ ទិស្វា –

៤៦៤. ‘‘នគ្គា ទុព្ពណ្ណរូបាសិ, កិសា ធមនិសន្ថតា;

ឧប្ផាសុលិកេ កិសិកេ, កា នុ ត្វំ ឥធ តិដ្ឋសី’’តិ. –

គាថាយ បុច្ឆិ. សាបិស្ស –

៤៦៥. ‘‘អហំ ភទន្តេ បេតីម្ហិ, ទុគ្គតា យមលោកិកា;

បាបកម្មំ ករិត្វាន, បេតលោកំ ឥតោ គតា’’តិ. –

គាថាយ អត្តានំ បកាសេសិ. បុន តេន –

៤៦៦. ‘‘កិំ នុ កាយេន វាចាយ, មនសា ទុក្កដំ កតំ;

កិស្សកម្មវិបាកេន, បេតលោកំ ឥតោ គតា’’តិ. –

គាថាយ កតកម្មំ បុច្ឆិតា –

៤៦៧. ‘‘អនាវដេសុ តិត្ថេសុ, វិចិនិំ អឌ្ឍមាសកំ;

សន្តេសុ ទេយ្យធម្មេសុ, ទីបំ នាកាសិមត្តនោ.

៤៦៨. ‘‘នទិំ ឧបេមិ តសិតា, រិត្តកា បរិវត្តតិ;

ឆាយំ ឧបេមិ ឧណ្ហេសុ, អាតបោ បរិវត្តតិ.

៤៦៩. ‘‘អគ្គិវណ្ណោ ច មេ វាតោ, ឌហន្តោ ឧបវាយតិ;

ឯតញ្ច ភន្តេ អរហាមិ, អញ្ញញ្ច បាបកំ តតោ.

៤៧០. ‘‘គន្ត្វាន ហត្ថិនិំ បុរំ, វជ្ជេសិ មយ្ហ មាតរំ;

‘ធីតា ច តេ មយា ទិដ្ឋា, ទុគ្គតា យមលោកិកា;

បាបកម្មំ ករិត្វាន, បេតលោកំ ឥតោ គតា’.

៤៧១. ‘‘អត្ថិ មេ ឯត្ថ និក្ខិត្តំ, អនក្ខាតញ្ច តំ មយា;

ចត្តារិ សតសហស្សានិ, បល្លង្កស្ស ច ហេដ្ឋតោ.

៤៧២. ‘‘តតោ មេ ទានំ ទទតុ, តស្សា ច ហោតុ ជីវិកា;

ទានំ ទត្វា ច មេ មាតា, ទក្ខិណំ អនុទិច្ឆតុ;

តទាហំ សុខិតា ហេស្សំ, សព្ពកាមសមិទ្ធិនី’’តិ. –

ឥមាហិ ឆហិ គាថាហិ អត្តនា កតកម្មញ្ចេវ បុន តេន អត្តនោ កាតព្ពំ អត្ថញ្ច អាចិក្ខិ.

៤៦៧. តត្ថ អនាវដេសុ តិត្ថេសូតិ កេនចិ អនិវារិតេសុ នទីតឡាកាទីនំ តិត្ថបទេសេសុ, យត្ថ មនុស្សា ន្ហាយន្តិ, ឧទកកិច្ចំ ករោន្តិ, តាទិសេសុ ឋានេសុ. វិចិនិំ អឌ្ឍមាសកន្តិ ‘‘មនុស្សេហិ ឋបេត្វា វិស្សរិតំ អបិនាមេត្ថ កិញ្ចិ លភេយ្យ’’ន្តិ លោភាភិភូតា អឌ្ឍមាសកមត្តម្បិ វិចិនិំ គវេសិំ. អថ វា អនាវដេសុ តិត្ថេសូតិ ឧបសង្កមនេន កេនចិ អនិវារិតេសុ សត្តានំ បយោគាសយសុទ្ធិយា ការណភាវេន តិត្ថភូតេសុ សមណព្រាហ្មណេសុ វិជ្ជមានេសុ. វិចិនិំ អឌ្ឍមាសកន្តិ មច្ឆេរមលបរិយុដ្ឋិតចិត្តា កស្សចិ កិញ្ចិ អទេន្តី អឌ្ឍមាសកម្បិ វិសេសេន ចិនិំ, ន សញ្ចិនិំ បុញ្ញំ. តេនាហ ‘‘សន្តេសុ ទេយ្យធម្មេសុ, ទីបំ នាកាសិមត្តនោ’’តិ.

៤៦៨. តសិតាតិ បិបាសិតា. រិត្តកាតិ កាកបេយ្យា សន្ទមានាបិ នទី មម បាបកម្មេន ឧទកេន រិត្តា តុច្ឆា វាលិកមត្តា ហុត្វា បរិវត្តតិ. ឧណ្ហេសូតិ ឧណ្ហសមយេសុ. អាតបោ បរិវត្តតីតិ ឆាយាដ្ឋានំ មយិ ឧបគតាយ អាតបោ សម្បជ្ជតិ.

៤៦៩-៧០. អគ្គិវណ្ណោតិ សម្ផស្សេន អគ្គិសទិសោ. តេន វុត្តំ ‘‘ឌហន្តោ ឧបវាយតី’’តិ. ឯតញ្ច, ភន្តេ, អរហាមីតិ, ភន្តេតិ តំ ឧបាសកំ គរុការេន វទតិ. ភន្តេ, ឯតញ្ច យថាវុត្តំ បិបាសាទិទុក្ខំ, អញ្ញញ្ច តតោ បាបកំ ទារុណំ ទុក្ខំ អនុភវិតុំ អរហាមិ តជ្ជស្ស បាបស្ស កតត្តាតិ អធិប្បាយោ. វជ្ជេសីតិ វទេយ្យាសិ.

៤៧១-៧២. ឯត្ថ និក្ខិត្តំ, អនក្ខាតន្តិ ‘‘ឯត្តកំ ឯត្ថ និក្ខិត្ត’’ន្តិ អនាចិក្ខិតំ. ឥទានិ តស្ស បរិមាណំ ឋបិតដ្ឋានញ្ច ទស្សេន្តី ‘‘ចត្តារិ សតសហស្សានិ, បល្លង្កស្ស ច ហេដ្ឋតោ’’តិ អាហ. តត្ថ បល្លង្កស្សាតិ បុព្ពេ អត្តនោ សយនបល្លង្កស្ស. តតោតិ និហិតធនតោ ឯកទេសំ គហេត្វា មមំ ឧទ្ទិស្ស ទានំ ទេតុ. តស្សាតិ មយ្ហំ មាតុយា.

ឯវំ តាយ បេតិយា វុត្តេ សោ ឧបាសកោ តស្សា វចនំ សម្បដិច្ឆិត្វា តត្ថ អត្តនោ ករណីយំ តីរេត្វា ហត្ថិនិបុរំ គន្ត្វា តស្សា មាតុយា តមត្ថំ អារោចេសិ. តមត្ថំ ទស្សេតុំ –

៤៧៣. សាធូតិ សោ បដិស្សុត្វា, គន្ត្វាន ហត្ថិនិំ បុរំ;

អវោច តស្សា មាតរំ –

‘‘ធីតា ច តេ មយា ទិដ្ឋា, ទុគ្គតា យមលោកិកា;

បាបកម្មំ ករិត្វាន, បេតលោកំ ឥតោ គតា.

៤៧៤. ‘‘សា មំ តត្ថ សមាទបេសិ, វជ្ជេសិ មយ្ហ មាតរំ;

‘ធីតា ច តេ មយា ទិដ្ឋា, ទុគ្គតា យមលោកិកា;

បាបកម្មំ ករិត្វាន, បេតលោកំ ឥតោ គតា.

៤៧៥. ‘‘‘អត្ថិ ច មេ ឯត្ថ និក្ខិត្តំ, អនក្ខាតញ្ច តំ មយា;

ចត្តារិ សតសហស្សានិ, បល្លង្កស្ស ច ហេដ្ឋតោ.

៤៧៦. ‘‘‘តតោ មេ ទានំ ទទតុ, តស្សា ច ហោតុ ជីវិកា;

ទានំ ទត្វា ច មេ មាតា, ទក្ខិណំ អនុទិច្ឆតុ;

តទាហំ សុខិតា ហេស្សំ, សព្ពកាមសមិទ្ធិនី’.

៤៧៧. ‘‘តតោ ហិ សា ទានមទា, តស្សា ទក្ខិណមាទិសី;

បេតី ច សុខិតា អាសិ, តស្សា ចាសិ សុជីវិកា’’តិ. –

សង្គីតិការា អាហំសុ. តា សុវិញ្ញេយ្យាវ.

តំ សុត្វា តស្សា មាតា ភិក្ខុសង្ឃស្ស ទានំ ទត្វា តស្សា អាទិសិ. តេន សា បដិលទ្ធូបករណសម្បត្តិយំ ឋិតា មាតុ អត្តានំ ទស្សេត្វា តំ ការណំ អាចិក្ខិ, មាតា ភិក្ខូនំ អារោចេសិ, ភិក្ខូ តំ បវត្តិំ ភគវតោ អារោចេសុំ. ភគវា តមត្ថំ អដ្ឋុប្បត្តិំ កត្វា សម្បត្តបរិសាយ ធម្មំ ទេសេសិ. សា ទេសនា មហាជនស្ស សាត្ថិកា អហោសីតិ.

សេរិណីបេតិវត្ថុវណ្ណនា និដ្ឋិតា.