៧. មិគលុទ្ទកបេតវត្ថុវណ្ណនា

នរនារិបុរក្ខតោ យុវាតិ ឥទំ ភគវតិ វេឡុវនេ វិហរន្តេ មិគលុទ្ទកបេតំ អារព្ភ វុត្តំ. រាជគហេ កិរ អញ្ញតរោ លុទ្ទកោ រត្តិន្ទិវំ មិគេ វធិត្វា ជីវិកំ កប្បេសិ. តស្សេកោ ឧបាសកោ មិត្តោ អហោសិ, សោ តំ សព្ពកាលំ បាបតោ និវត្តេតុំ អសក្កោន្តោ ‘‘ឯហិ, សម្ម, រត្តិយំ បាណាតិបាតា វិរមាហី’’តិ រត្តិយំ បុញ្ញេ សមាទបេសិ. សោ រត្តិយំ វិរមិត្វា ទិវា ឯវ បាណាតិបាតំ ករោតិ.

សោ អបរេន សមយេន កាលំ កត្វា រាជគហសមីបេ វេមានិកបេតោ ហុត្វា និព្ពត្តោ, ទិវសភាគំ មហាទុក្ខំ អនុភវិត្វា រត្តិយំ បញ្ចហិ កាមគុណេហិ សមប្បិតា សមង្គីភូតោ បរិចារេសិ. តំ ទិស្វា អាយស្មា នារទោ –

៤៧៨. ‘‘នរនារិបុរក្ខតោ យុវា, រជនីយេហិ កាមគុណេហិ សោភសិ;

ទិវសំ អនុភោសិ ការណំ, កិមកាសិ បុរិមាយ ជាតិយា’’តិ. –

ឥមាយ គាថាយ បដិបុច្ឆិ. តត្ថ នរនារិបុរក្ខតោតិ បរិចារកភូតេហិ ទេវបុត្តេហិ ទេវធីតាហិ ច បុរក្ខតោ បយិរុបាសិតោ. យុវាតិ តរុណោ. រជនីយេហីតិ កមនីយេហិ រាគុប្បត្តិហេតុភូតេហិ. កាមគុណេហីតិ កាមកោដ្ឋាសេហិ. សោភសីតិ សមង្គិភាវេន វិរោចសិ រត្តិយន្តិ អធិប្បាយោ. តេនាហ ‘‘ទិវសំ អនុភោសិ ការណ’’ន្តិ, ទិវសភាគេ បន នានប្បការំ ការណំ ឃាតនំ បច្ចនុភវសិ. រជនីតិ វា រត្តីសុ. យេហីតិ និបាតមត្តំ. កិមកាសិ បុរិមាយ ជាតិយាតិ ឯវំ សុខទុក្ខសំវត្តនិយំ កិំ នាម កម្មំ ឥតោ បុរិមាយ ជាតិយា ត្វំ អកត្ថ, តំ កថេហីតិ អត្ថោ.

តំ សុត្វា បេតោ ថេរស្ស អត្តនា កតកម្មំ អាចិក្ខន្តោ –

៤៧៩. ‘‘អហំ រាជគហេ រម្មេ, រមណីយេ គិរិព្ពជេ;

មិគលុទ្ទោ បុរេ អាសិំ, លោហិតបាណិ ទារុណោ.

៤៨០. ‘‘អវិរោធករេសុ បាណិសុ, បុថុសត្តេសុ បទុដ្ឋមានសោ;

វិចរិំ អតិទារុណោ សទា, បរហិំសាយ រតោ អសញ្ញតោ.

៤៨១. ‘‘តស្ស មេ សហាយោ សុហទយោ, សទ្ធោ អាសិ ឧបាសកោ;

សោបិ មំ អនុកម្បន្តោ, និវារេសិ បុនប្បុនំ.

៤៨២. ‘‘‘មាកាសិ បាបកំ កម្មំ, មា តាត ទុគ្គតិំ អគា;

សចេ ឥច្ឆសិ បេច្ច សុខំ, វិរម បាណវធា អសំយមា.

៤៨៣. ‘‘តស្សាហំ វចនំ សុត្វា, សុខកាមស្ស ហិតានុកម្បិនោ;

នាកាសិំ សកលានុសាសនិំ, ចិរបាបាភិរតោ អពុទ្ធិមា.

៤៨៤. ‘‘សោ មំ បុន ភូរិសុមេធសោ, អនុកម្បាយ សំយមេ និវេសយិ;

សចេ ទិវា ហនសិ បាណិនោ, អថ តេ រត្តិំ ភវតុ សំយមោ.

៤៨៥. ‘‘ស្វាហំ ទិវា ហនិត្វា បាណិនោ, វិរតោ រត្តិមហោសិ សញ្ញតោ;

រត្តាហំ បរិចារេមិ, ទិវា ខជ្ជាមិ ទុគ្គតោ.

៤៨៦. ‘‘តស្ស កម្មស្ស កុសលស្ស, អនុភោមិ រត្តិំ អមានុសិំ;

ទិវា បដិហតាវ កុក្កុរា, ឧបធាវន្តិ សមន្តា ខាទិតុំ.

៤៨៧. ‘‘យេ ច តេ សតតានុយោគិនោ, ធុវំ បយុត្តា សុគតស្ស សាសនេ;

មញ្ញាមិ តេ អមតមេវ កេវលំ, អធិគច្ឆន្តិ បទំ អសង្ខត’’ន្តិ. –

ឥមា គាថា អភាសិ.

៤៧៩-៨០. តត្ថ លុទ្ទោតិ ទារុណោ. លោហិតបាណីតិ អភិណ្ហំ បាណឃាតេន លោហិតមក្ខិតបាណី. ទារុណោតិ ខរោ, សត្តានំ ហិំសនកោតិ អត្ថោ. អវិរោធករេសូតិ កេនចិ វិរោធំ អករោន្តេសុ មិគសកុណាទីសុ.

៤៨២-៨៣. អសំយមាតិ អសំវរា ទុស្សីល្យា. សកលានុសាសនិន្តិ សព្ពំ អនុសាសនិំ, សព្ពកាលំ បាណាតិបាតតោ បដិវិរតិន្តិ អត្ថោ. ចិរបាបាភិរតោតិ ចិរកាលំ បាបេ អភិរតោ.

៤៨៤. សំយមេតិ សុចរិតេ. និវេសយីហិ និវេសេសិ. សចេ ទិវា ហនសិ បាណិនោ, អថ តេ រត្តិំ ភវតុ សំយមោតិ និវេសិតាការទស្សនំ. សោ កិរ សល្លបាសសជ្ជនាទិនា រត្តិយម្បិ បាណវធំ អនុយុត្តោ អហោសិ.

៤៨៥. ទិវា ខជ្ជាមិ ទុគ្គតោតិ ឥទានិ ទុគ្គតិំ គតោ មហាទុក្ខប្បត្តោ ទិវសភាគេ ខាទិយាមិ. តស្ស កិរ ទិវា សុនខេហិ មិគានំ ខាទាបិតត្តា កម្មសរិក្ខកំ ផលំ ហោតិ, ទិវសភាគេ មហន្តា សុនខា ឧបធាវិត្វា អដ្ឋិសង្ឃាតមត្តាវសេសំ សរីរំ ករោន្តិ. រត្តិយា បន ឧបគតាយ តំ បាកតិកមេវ ហោតិ, ទិព្ពសម្បត្តិំ អនុភវតិ. តេន វុត្តំ –

៤៨៦. ‘‘តស្ស កម្មស្ស កុសលស្ស, អនុភោមិ រត្តិំ អមានុសិំ;

ទិវា បដិហតាវ កុក្កុរា, ឧបធាវន្តិ សមន្តា ខាទិតុ’’ន្តិ.

តត្ថ បដិហតាតិ បដិហតចិត្តា ពទ្ធាឃាតា វិយ ហុត្វា. សមន្តា ខាទិតុន្តិ មម សរីរំ សមន្តតោ ខាទិតុំ ឧបធាវន្តិ. ឥទញ្ច នេសំ អតិវិយ អត្តនោ ភយាវហំ ឧបគមនកាលំ គហេត្វា វុត្តំ. តេ បន ឧបធាវិត្វា អដ្ឋិមត្តាវសេសំ សរីរំ កត្វា គច្ឆន្តិ.

៤៨៧. យេ ច តេ សតតានុយោគិនោតិ ឱសានគាថាយ អយំ សង្ខេបត្ថោ – អហម្បិ នាម រត្តិយំ បាណវធមត្តតោ វិរតោ ឯវរូបំ សម្បត្តិំ អនុភវាមិ. យេ បន តេ បុរិសា សុគតស្ស ពុទ្ធស្ស ភគវតោ សាសនេ អធិសីលាទិកេ ធុវំ បយុត្តា ទឡ្ហំ បយុត្តា សតតំ សព្ពកាលំ អនុយោគវន្តា, តេ បុញ្ញវន្តោ កេវលំ លោកិយសុខេន អសម្មិស្សំ ‘‘អសង្ខតំ បទ’’ន្តិ លទ្ធនាមំ អមតមេវ អធិគច្ឆន្តិ មញ្ញេ, នត្ថិ តេសំ តទធិគមេ កោចិ វិពន្ធោតិ.

ឯវំ តេន បេតេន វុត្តេ ថេរោ តំ បវត្តិំ សត្ថុ អារោចេសិ. សត្ថា តមត្ថំ អដ្ឋុប្បត្តិំ កត្វា សម្បត្តបរិសាយ ធម្មំ ទេសេសិ. សព្ពម្បិ វុត្តនយមេវ.

មិគលុទ្ទកបេតវត្ថុវណ្ណនា និដ្ឋិតា.