២. សាណវាសិត្ថេរបេតវត្ថុវណ្ណនា

កុណ្ឌិនាគរិយោ ថេរោតិ ឥទំ សត្ថរិ វេឡុវនេ វិហរន្តេ អាយស្មតោ សាណវាសិត្ថេរស្ស ញាតិបេតេ អារព្ភ វុត្តំ. អតីតេ កិរ ពារាណសិយំ កិតវស្ស នាម រញ្ញោ បុត្តោ ឧយ្យានកីឡំ កីឡិត្វា និវត្តន្តោ សុនេត្តំ នាម បច្ចេកពុទ្ធំ បិណ្ឌាយ ចរិត្វា នគរតោ និក្ខមន្តំ ទិស្វា ឥស្សរិយមទមត្តោ ហុត្វា ‘‘កថញ្ហិ នាម មយ្ហំ អញ្ជលិំ អកត្វា អយំ មុណ្ឌកោ គច្ឆតី’’តិ បទុដ្ឋចិត្តោ ហត្ថិក្ខន្ធតោ ឱតរិត្វា ‘‘កច្ចិ តេ បិណ្ឌបាតោ លទ្ធោ’’តិ អាលបន្តោ ហត្ថតោ បត្តំ គហេត្វា បថវិយំ បាតេត្វា ភិន្ទិ. អថ នំ សព្ពត្ថ តាទិភាវប្បត្តិយា និព្ពិការំ ករុណាវិប្ផារសោមនស្សនិបាតបសន្នចិត្តមេវ ឱលោកេន្តំ អដ្ឋានាឃាតេន ទូសិតចិត្តោ ‘‘កិំ មំ កិតវស្ស រញ្ញោ បុត្តំ ន ជានាសិ, ត្វំ ឱលោកយន្តោ មយ្ហំ កិំ ករិស្សសី’’តិ វត្វា អវហសន្តោ បក្កាមិ. បក្កន្តមត្តស្សេវ ចស្ស នរកគ្គិទាហបដិភាគោ ពលវសរីរទាហោ ឧប្បជ្ជិ. សោ តេន មហាសន្តាបេនាភិភូតកាយោ អតិពាឡ្ហំ ទុក្ខវេទនាភិតុន្នោ កាលំ កត្វា អវីចីមហានិរយេ និព្ពត្តិ.

សោ តត្ថ ទក្ខិណបស្សេន វាមបស្សេន ឧត្តានោ អវកុជ្ជោតិ ពហូហិ បការេហិ បរិវត្តិត្វា ចតុរាសីតិ វស្សសហស្សានិ បច្ចិត្វា តតោ ចុតោ បេតេសុ អបិរិមិតកាលំ ខុប្បិបាសាទិទុក្ខំ អនុភវិត្វា តតោ ចុតោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កុណ្ឌិនគរស្ស សមីបេ កេវដ្ដគាមេ និព្ពត្តិ. តស្ស ជាតិស្សរញាណំ ឧប្បជ្ជិ, តេន សោ បុព្ពេ អត្តនា អនុភូតបុព្ពំ ទុក្ខំ អនុស្សរន្តោ វយប្បត្តោបិ បាបភយេន ញាតកេហិបិ សទ្ធិំ មច្ឆពន្ធនត្ថំ ន គច្ឆតិ. តេសុ គច្ឆន្តេសុ មច្ឆេ ឃាតេតុំ អនិច្ឆន្តោ និលីយតិ, គតោ ច ជាលំ ភិន្ទតិ, ជីវន្តេ វា មច្ឆេ គហេត្វា ឧទកេ វិស្សជ្ជេតិ, តស្ស តំ កិរិយំ អរោចន្តា ញាតកា គេហតោ តំ នីហរិំសុ. ឯកោ បនស្ស ភាតា សិនេហពទ្ធហទយោ អហោសិ.

តេន ច សមយេន អាយស្មា អានន្ទោ កុណ្ឌិនគរំ ឧបនិស្សាយ សាណបព្ពតេ វិហរតិ. អថ សោ កេវដ្ដបុត្តោ ញាតកេហិ បរិច្ចត្តោ ហុត្វា ឥតោ ចិតោ ច បរិព្ភមន្តោ តំ បទេសំ បត្តោ ភោជនវេលាយ ថេរស្ស សន្តិកំ ឧបសង្កមិ. ថេរោ តំ បុច្ឆិត្វា ភោជនេន អត្ថិកភាវំ ញត្វា តស្ស ភត្តំ ទត្វា កតភត្តកិច្ចោ សព្ពំ តំ បវត្តិំ ញត្វា ធម្មកថាយ បសន្នមានសំ ញត្វា ‘‘បព្ពជិស្សសិ, អាវុសោ’’តិ? ‘‘អាម, ភន្តេ, បព្ពជិស្សាមី’’តិ. ថេរោ តំ បព្ពាជេត្វា តេន សទ្ធិំ ភគវតោ សន្តិកំ អគមាសិ. អថ នំ សត្ថា អាហ – ‘‘អានន្ទ, ឥមំ សាមណេរំ អនុកម្បេយ្យាសី’’តិ. សោ ច អកតកុសលត្តា អប្បលាភោ អហោសិ. អថ នំ សត្ថា អនុគ្គណ្ហន្តោ ភិក្ខូនំ បរិភោគត្ថាយ បានីយឃដានំ បរិបូរណេ និយោជេសិ. តំ ទិស្វា ឧបាសកា តស្ស ពហូនិ និច្ចភត្តានិ បដ្ឋបេសុំ.

សោ អបរេន សមយេន លទ្ធូបសម្បទោ អរហត្តំ បត្វា ថេរោ ហុត្វា ទ្វាទសហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ សាណបព្ពតេ វសិ. តស្ស បន ញាតកា បញ្ចសតមត្តា អនុបចិតកុសលកម្មា ឧបចិតមច្ឆេរាទិបាបធម្មា កាលំ កត្វា បេតេសុ និព្ពត្តិំសុ. តស្ស បន មាតាបិតរោ ‘‘ឯស អម្ហេហិ បុព្ពេ គេហតោ និក្កឌ្ឍិតោ’’តិ សារជ្ជមានា តំ អនុបសង្កមិត្វា តស្មិំ ពទ្ធសិនេហំ ភាតិកំ បេសេសុំ. សោ ថេរស្ស គាមំ បិណ្ឌាយ បវិដ្ឋសមយេ ទក្ខិណជាណុមណ្ឌលំ បថវិយំ បតិដ្ឋាបេត្វា កតញ្ជលី អត្តានំ ទស្សេត្វា ‘‘មាតា បិតា ច តេ, ភន្តេ’’តិអាទិគាថា អវោច. កុណ្ឌិនាគរិយោ ថេរោតិអាទយោ បន អាទិតោ បញ្ច គាថា តាសំ សម្ពន្ធទស្សនត្ថំ ធម្មសង្គាហកេហិ ឋបិតា.

៤០៨. ‘‘កុណ្ឌិនាគរិយោ ថេរោ, សាណវាសិនិវាសិកោ;

បោដ្ឋបាទោតិ នាមេន, សមណោ ភាវិតិន្ទ្រិយោ.

៤០៩. ‘‘តស្ស មាតា បិតា ភាតា, ទុគ្គតា យមលោកិកា;

បាបកម្មំ ករិត្វាន, បេតលោកំ ឥតោ គតា.

៤១០. ‘‘តេ ទុគ្គតា សូចិកដ្ដា, កិលន្តា នគ្គិនោ កិសា;

ឧត្តសន្តា មហត្តាសា, ន ទស្សេន្តិ កុរូរិនោ.

៤១១. ‘‘តស្ស ភាតា វិតរិត្វា, នគ្គោ ឯកបថេកកោ;

ចតុកុណ្ឌិកោ ភវិត្វាន, ថេរស្ស ទស្សយីតុមំ.

៤១២. ‘‘ថេរោ ចាមនសិកត្វា, តុណ្ហីភូតោ អតិក្កមិ;

សោ ច វិញ្ញាបយី ថេរំ, ‘ភាតា បេតគតោ អហំ’.

៤១៣. ‘‘មាតា បិតា ច តេ ភន្តេ, ទុគ្គតា យមលោកិកា;

បាបកម្មំ ករិត្វាន, បេតលោកំ ឥតោ គតា.

៤១៤. ‘‘តេន ទុគ្គតា សូចិកដ្ដា, កិលន្តា នគ្គិនោ កិសា;

ឧត្តសន្តា មហត្តាសា, ន ទស្សេន្តិ កុរូរិនោ.

៤១៥. ‘‘អនុកម្បស្សុ ការុណិកោ, ទត្វា អន្វាទិសាហិ នោ;

តវ ទិន្នេន ទានេន, យាបេស្សន្តិ កុរូរិនោ’’តិ.

៤០៨-៩. តត្ថ កុណ្ឌិនាគរិយោ ថេរោតិ ឯវំនាមកេ នគរេ ជាតសំវឌ្ឍត្ថេរោ, ‘‘កុណ្ឌិកនគរោ ថេរោ’’តិបិ បាឋោ, សោ ឯវត្ថោ. សាណវាសិនិវាសិកោតិ សាណបព្ពតវាសី. បោដ្ឋបាទោតិ នាមេនាតិ នាមេន បោដ្ឋបាទោ នាម. សមណោតិ សមិតបាបោ. ភាវិតិន្ទ្រិយោតិ អរិយមគ្គភាវនាយ ភាវិតសទ្ធាទិឥន្ទ្រិយោ, អរហាតិ អត្ថោ. តស្សាតិ តស្ស សាណវាសិត្ថេរស្ស. ទុគ្គតាតិ ទុគ្គតិគតា.

៤១០. សូចិកដ្ដាតិ បូតិនា លូខគត្តា អដ្ដកា, សូចិកាតិ លទ្ធនាមាយ ខុប្បិបាសាយ អដ្ដា បីឡិតា. ‘‘សូចិកណ្ឋា’’តិ កេចិ បឋន្តិ, សូចិឆិទ្ទសទិសមុខទ្វារាតិ អត្ថោ. កិលន្តាតិ កិលន្តកាយចិត្តា. នគ្គិនោតិ នគ្គរូបា និច្ចោឡា. កិសាតិ អដ្ឋិត្តចមត្តសរីរតាយ កិសទេហា. ឧត្តសន្តាតិ ‘‘អយំ សមណោ អម្ហាកំ បុត្តោ’’តិ ឱត្តប្បេន ឧត្រាសំ អាបជ្ជន្តា. មហត្តាសាតិ អត្តនា បុព្ពេ កតកម្មំ បដិច្ច សញ្ជាតមហាភយា. ន ទស្សេន្តីតិ អត្តានំ ន ទស្សេន្តិ, សម្មុខីភាវំ ន គច្ឆន្តិ. កុរូរិនោតិ ទារុណកម្មន្តា.

៤១១. តស្ស ភាតាតិ សាណវាសិត្ថេរស្ស ភាតា. វិតរិត្វាតិ វិតិណ្ណោ ហុត្វា, ឱត្តប្បសន្តាសភយាតិ អត្ថោ. វិតុរិត្វាតិ វា បាឋោ, តុរិតោ ហុត្វា, តរមានរូបោ ហុត្វាតិ វុត្តំ ហោតិ. ឯកបថេតិ ឯកបទិកមគ្គេ. ឯកកោតិ ឯកិកោ អទុតិយោ. ចតុកុណ្ឌិកោ ភវិត្វានាតិ ចតូហិ អង្គេហិ កុណ្ឌេតិ អត្តភាវំ បវត្តេតីតិ ចតុកុណ្ឌិកោ, ទ្វីហិ ជាណូហិ ទ្វីហិ ហត្ថេហិ គច្ឆន្តោ តិដ្ឋន្តោ ច, ឯវំភូតោ ហុត្វាតិ អត្ថោ. សោ ហិ ឯវំ បុរតោ កោបីនបដិច្ឆាទនា ហោតីតិ តថា អកាសិ. ថេរស្ស ទស្សយីតុមន្តិ ថេរស្ស អត្តានំ ឧទ្ទិសយិ ទស្សេសិ.

៤១២. អមនសិកត្វាតិ ‘‘អយំ នាម ឯសោ’’តិ ឯវំ មនសិ អករិត្វា អនាវជ្ជេត្វា. សោ ចាតិ សោ បេតោ. ភាតា បេតគតោ អហន្តិ ‘‘អហំ អតីតត្តភាវេ ភាតា, ឥទានិ បេតភូតោ ឥធាគតោ’’តិ វត្វា វិញ្ញាបយិ ថេរន្តិ យោជនា.

៤១៣-៥. យថា បន វិញ្ញាបយិ, តំ ទស្សេតុំ ‘‘មាតា បិតា ចា’’តិអាទិនា តិស្សោ គាថា វុត្តា. តត្ថ មាតា បិតា ច តេតិ តវ មាតា ច បិតា ច. អនុកម្បស្សូតិ អនុគ្គណ្ហ អនុទយំ ករោហិ. អន្វាទិសាហីតិ អាទិស. នោតិ អម្ហាកំ. តវ ទិន្នេនាតិ តយា ទិន្នេន.

តំ សុត្វា ថេរោ យថា បដិបជ្ជិ, តំ ទស្សេតុំ –

៤១៦. ‘‘ថេរោ ចរិត្វា បិណ្ឌាយ, ភិក្ខូ អញ្ញេ ច ទ្វាទស;

ឯកជ្ឈំ សន្និបតិំសុ, ភត្តវិស្សគ្គការណា.

៤១៧. ‘‘ថេរោ សព្ពេវ តេ អាហ, យថាលទ្ធំ ទទាថ មេ;

សង្ឃភត្តំ ករិស្សាមិ, អនុកម្បាយ ញាតិនំ.

៤១៨. ‘‘និយ្យាទយិំសុ ថេរស្ស, ថេរោ សង្ឃំ និមន្តយិ;

ទត្វា អន្វាទិសិ ថេរោ, មាតុ បិតុ ច ភាតុនោ;

‘ឥទំ មេ ញាតីនំ ហោតុ, សុខិតា ហោន្តុ ញាតយោ’.

៤១៩. ‘‘សមនន្តរានុទ្ទិដ្ឋេ, ភោជនំ ឧទបជ្ជថ;

សុចិំ បណីតំ សម្បន្នំ, អនេករសព្យញ្ជនំ.

៤២០. ‘‘តតោ ឧទ្ទស្សយី ភាតា, វណ្ណវា ពលវា សុខី;

បហូតំ ភោជនំ ភន្តេ, បស្ស នគ្គាម្ហសេ មយំ;

តថា ភន្តេ បរក្កម, យថា វត្ថំ លភាមសេ.

៤២១. ‘‘ថេរោ សង្ការកូដម្ហា, ឧច្ចិនិត្វាន នន្តកេ;

បិលោតិកំ បដំ កត្វា, សង្ឃេ ចាតុទ្ទិសេ អទា.

៤២២. ‘‘ទត្វា អន្វាទិសី ថេរោ, មាតុ បិតុ ច ភាតុនោ;

‘ឥទំ មេ ញាតីនំ ហោតុ, សុខិតា ហោន្តុ ញាតយោ’.

៤២៣. ‘‘សមនន្តរានុទ្ទិដ្ឋេ, វត្ថានិ ឧទបជ្ជិសុំ;

តតោ សុវត្ថវសនោ, ថេរស្ស ទស្សយីតុមំ.

៤២៤. ‘‘យាវតា នន្ទរាជស្ស, វិជិតស្មិំ បដិច្ឆទា;

តតោ ពហុតរា ភន្តេ, វត្ថានច្ឆាទនានិ នោ.

៤២៥. ‘‘កោសេយ្យកម្ពលីយានិ, ខោមកប្បាសិកានិ ច;

វិបុលា ច មហគ្ឃា ច, តេបាកាសេវលម្ពរេ.

៤២៦. ‘‘តេ មយំ បរិទហាម, យំ យញ្ហិ មនសោ បិយំ;

តថា ភន្តេ បរក្កម, យថា គេហំ លភាមសេ.

៤២៧. ‘‘ថេរោ បណ្ណកុដិំ កត្វា, សង្ឃេ ចាតុទ្ទិសេ អទា;

ទត្វា ច អន្វាទិសី ថេរោ, មាតុ បិតុ ច ភាតុនោ;

‘ឥទំ មេ ញាតីនំ ហោតុ, សុខិតា ហោន្តុ ញាតយោ’.

៤២៨. ‘‘សមនន្តរានុទ្ទិដ្ឋេ, ឃរានិ ឧទបជ្ជិសុំ;

កូដាគារនិវេសនា, វិភត្តា ភាគសោ មិតា.

៤២៩. ‘‘ន មនុស្សេសុ ឦទិសា, យាទិសា នោ ឃរា ឥធ;

អបិ ទិព្ពេសុ យាទិសា, តាទិសា នោ ឃរា ឥធ.

៤៣០. ‘‘ទទ្ទល្លមានា អាភេន្តិ, សមន្តា ចតុរោ ទិសា;

តថា ភន្តេ បរក្កម, យថា បានីយំ លភាមសេ.

៤៣១. ‘‘ថេរោ ករណំ បូរេត្វា, សង្ឃេ ចាតុទ្ទិសេ អទា;

ទត្វា អន្វាទិសី ថេរោ, មាតុ បិតុ ច ភាតុនោ;

‘ឥទំ មេ ញាតីនំ ហោតុ, សុខិតា ហោន្តុ ញាតយោ’.

៤៣២. ‘‘សមនន្តរានុទ្ទិដ្ឋេ, បានីយំ ឧទបជ្ជថ;

គម្ភីរា ចតុរស្សា ច, បោក្ខរញ្ញោ សុនិម្មិតា.

៤៣៣. ‘‘សីតោទិកា សុប្បតិត្ថា, សីតា អប្បដិគន្ធិយា;

បទុមុប្បលសញ្ឆន្នា, វារិកិញ្ជក្ខបូរិតា.

៤៣៤. ‘‘តត្ថ ន្ហត្វា បិវិត្វា ច, ថេរស្ស បដិទស្សយុំ;

បហូតំ បានីយំ ភន្តេ, បាទា ទុក្ខា ផលន្តិ នោ.

៤៣៥. ‘‘អាហិណ្ឌមានា ខញ្ជាម, សក្ខរេ កុសកណ្ដកេ;

តថា ភន្តេ បរក្កម, យថា យានំ លភាមសេ.

៤៣៦. ‘‘ថេរោ សិបាដិកំ លទ្ធា, សង្ឃេ ចាតុទ្ទិសេ អទា;

ទត្វា អន្វាទិសី ថេរោ, មាតុ បិតុ ច ភាតុនោ;

‘ឥទំ មេ ញាតីនំ ហោតុ, សុខិតា ហោន្តុ ញាតយោ’.

៤៣៧. ‘‘សមនន្តរានុទ្ទិដ្ឋេ, បេតា រថេន មាគមុំ;

អនុកម្បិតម្ហ ភទន្តេ, ភត្តេនច្ឆាទនេន ច.

៤៣៨. ‘‘ឃរេន បានីយទានេន, យានទានេន ចូភយំ;

មុនិំ ការុណិកំ លោកេ, ភន្តេ វន្ទិតុមាគតា’’តិ. – គាថាយោ អាហំសុ;

៤១៦-៧. តត្ថ ថេរោ ចរិត្វា បិណ្ឌាយាតិ ថេរោ បិណ្ឌាបាតចារិកាយ ចរិត្វា. ភិក្ខូ អញ្ញេ ច ទ្វាទសាតិ ថេរេន សហ វសន្តា អញ្ញេ ច ទ្វាទស ភិក្ខូ ឯកជ្ឈំ ឯកតោ សន្និបតិំសុ. កស្មាតិ ចេ? ភត្តវិស្សគ្គការណាតិ ភត្តកិច្ចការណា ភុញ្ជននិមិត្តំ. តេតិ តេ ភិក្ខូ. យថាលទ្ធន្តិ យំ យំ លទ្ធំ. ទទាថាតិ ទេថ.

៤១៨. និយ្យាទយិំសូតិ អទំសុ. សង្ឃំ និមន្តយីតិ តេ ឯវ ទ្វាទស ភិក្ខូ សង្ឃុទ្ទេសវសេន តំ ភត្តំ ទាតុំ និមន្តេសិ. អន្វាទិសីតិ អាទិសិ. តត្ថ យេសំ អន្វាទិសិ, តេ ទស្សេតុំ ‘‘មាតុ បិតុ ច ភាតុនោ, ឥទំ មេ ញាតីនំ ហោតុ, សុខិតា ហោន្តុ ញាតយោ’’តិ វុត្តំ.

៤១៩. សមនន្តរានុទ្ទិដ្ឋេតិ ឧទ្ទិដ្ឋសមនន្តរមេវ. ភោជនំ ឧទបជ្ជថាតិ តេសំ បេតានំ ភោជនំ ឧប្បជ្ជិ. កីទិសន្តិ អាហ ‘‘សុចិ’’ន្តិអាទិ. តត្ថ អនេករសព្យញ្ជនន្តិ នានារសេហិ ព្យញ្ជនេហិ យុត្តំ, អថ វា អនេករសំ អនេកព្យញ្ជនញ្ច. តតោតិ ភោជនលាភតោ បច្ឆា.

៤២០. ឧទ្ទស្សយី ភាតាតិ ភាតិកភូតោ បេតោ ថេរស្ស អត្តានំ ទស្សេសិ. វណ្ណវា ពលវា សុខីតិ តេន ភោជនលាភេន តាវទេវ រូបសម្បន្នោ ពលសម្បន្នោ សុខិតោវ ហុត្វា. បហូតំ ភោជនំ, ភន្តេតិ, ភន្តេ, តវ ទានានុភាវេន បហូតំ អនប្បកំ ភោជនំ អម្ហេហិ លទ្ធំ. បស្ស នគ្គាម្ហសេតិ ឱលោកេហិ, នគ្គិកា បន អម្ហ, តស្មា តថា, ភន្តេ, បរក្កម បយោគំ ករោហិ. យថា វត្ថំ លភាមសេតិ យេន បការេន យាទិសេន បយោគេន សព្ពេវ មយំ វត្ថានិ លភេយ្យាម, តថា វាយមថាតិ អត្ថោ.

៤២១. សង្ការកូដម្ហាតិ តត្ថ តត្ថ សង្ការដ្ឋានតោ. ឧច្ចិនិត្វានាតិ គវេសនវសេន គហេត្វា. នន្តកេតិ ឆិន្នបរិយន្តេ ឆឌ្ឌិតទុស្សខណ្ឌេ. តេ បន យស្មា ខណ្ឌភូតា បិលោតិកា នាម ហោន្តិ, តាហិ ច ថេរោ ចីវរំ កត្វា សង្ឃស្ស អទាសិ, តស្មា អាហ ‘‘បិលោតិកំ បដំ កត្វា, សង្ឃេ ចាតុទ្ទិសេ អទា’’តិ. តត្ថ សង្ឃេ ចាតុទ្ទិសេ អទាតិ ចតូហិបិ ទិសាហិ អាគតភិក្ខុសង្ឃស្ស អទាសិ. សម្បទានត្ថេ ហិ ឥទំ ភុម្មវចនំ.

៤២៣-៤. សុវត្ថវសនោតិ សុន្ទរវត្ថវសនោ. ថេរស្ស ទស្សយីតុមន្តិ ថេរស្ស អត្តានំ ទស្សយិ ទស្សេសិ, បាកដោ អហោសិ. បដិច្ឆាទយតិ ឯត្ថាតិ បដិច្ឆទា.

៤២៨-៩. កូដាគារនិវេសនាតិ កូដាគារភូតា តទញ្ញនិវេសនសង្ខាតា ច ឃរា. លិង្គវិបល្លាសវសេន ហេតំ វុត្តំ. វិភត្តាតិ សមចតុរស្សអាយតវដ្ដសណ្ឋានាទិវសេន វិភត្តា. ភាគសោ មិតាតិ ភាគេន បរិច្ឆិន្នា. នោតិ អម្ហាកំ. ឥធាតិ ឥមស្មិំ បេតលោកេ. អបិ ទិព្ពេសូតិ អបីតិ និបាតមត្តំ, ទេវលោកេសូតិ អត្ថោ.

៤៣១. ករណន្តិ ធមករណំ. បូរេត្វាតិ ឧទកស្ស បូរេត្វា. វារិកិញ្ជក្ខបូរិតាតិ តត្ថ តត្ថ វារិមត្ថកេ បទុមុប្បលាទីនំ កេសរភារេហិ សញ្ឆាទិតវសេន បូរិតា. ផលន្តីតិ បុប្ផន្តិ, បណ្ហិកបរិយន្តាទីសុ វិទាលេន្តីតិ អត្ថោ.

៤៣៥-៦. អាហិណ្ឌមានាតិ វិចរមានា. ខញ្ជាមាតិ ខញ្ជនវសេន គច្ឆាម. សក្ខរេ កុសកណ្ដកេតិ សក្ខរវតិ កុសកណ្ដកវតិ ច ភូមិភាគេ, សក្ខរេ កុសកណ្ដកេ ច អក្កមន្តាតិ អត្ថោ. យានន្តិ រថវយ្ហាទិកំ យំកិញ្ចិ យានំ. សិបាដិកន្តិ ឯកបដលឧបាហនំ.

៤៣៧-៨. រថេន មាគមុន្តិ មការោ បទសន្ធិករោ, រថេន អាគមំសុ. ឧភយន្តិ ឧភយេន ទានេន, យានទានេន ចេវ ភត្តាទិចតុបច្ចយទានេន ច. បានីយទានេន ហេត្ថ ភេសជ្ជទានម្បិ សង្គហិតំ. សេសំ ហេដ្ឋា វុត្តនយត្តា ឧត្តានមេវាតិ.

ថេរោ តំ បវត្តិំ ភគវតោ អារោចេសិ. ភគវា តមត្ថំ អដ្ឋុប្បត្តិំ កត្វា ‘‘យថា ឥមេ ឯតរហិ, ឯវំ ត្វម្បិ ឥតោ អនន្តរាតីតេ អត្តភាវេ បេតោ ហុត្វា មហាទុក្ខំ អនុភវី’’តិ វត្វា ថេរេន យាចិតោ សុត្តបេតវត្ថុំ កថេត្វា សម្បត្តបរិសាយ ធម្មំ ទេសេសិ. តំ សុត្វា មហាជនោ សញ្ជាតសំវេគោ ទានសីលាទិបុញ្ញកម្មនិរតោ អហោសីតិ.

សាណវាសិត្ថេរបេតវត្ថុវណ្ណនា និដ្ឋិតា.