៧. អន្តគ្គាហិកាទិដ្ឋិនិទ្ទេសវណ្ណនា

១៤០. អន្តគ្គាហិកាយ ទិដ្ឋិយា បឋមវារេ អាការបុច្ឆា. ទុតិយេ អាការគហណំ. តតិយេ អាការវិស្សជ្ជនំ. តត្ថ លោកោតិ អត្តា. សោ អន្តោតិ អញ្ញមញ្ញបដិបក្ខេសុ សស្សតុច្ឆេទន្តេសុ សស្សតគ្គាហេ សស្សតន្តោ, អសស្សតគ្គាហេ ឧច្ឆេទន្តោ. បរិត្តំ ឱកាសន្តិ សុប្បមត្តំ វា សរាវមត្តំ វា ខុទ្ទកំ ឋានំ. នីលកតោ ផរតីតិ នីលន្តិ អារម្មណំ ករោតិ. អយំ លោកោតិ អត្តានំ សន្ធាយ វុត្តំ. បរិវដុមោតិ សមន្តតោ បរិច្ឆេទវា. អន្តសញ្ញីតិ អន្តវាតិសញ្ញី. អន្តោ អស្ស អត្ថីតិ អន្តោតិ គហេតព្ពំ. យំ ផរតីតិ យំ កសិណរូបំ ផរតិ. តំ វត្ថុ ចេវ លោកោ ចាតិ តំ កសិណរូបំ អារម្មណញ្ចេវ អាលោកិយដ្ឋេន លោកោ ច. យេន ផរតីតិ យេន ចិត្តេន ផរតិ. សោ អត្តា ចេវ លោកោ ចាតិ អត្តានមបេក្ខិត្វា បុល្លិង្គំ កតំ, តំ ចិត្តំ អត្តា ចេវ អាលោកនដ្ឋេន លោកោ ចាតិ វុត្តំ ហោតិ. អន្តវាតិ អន្តោ. ឱកាសកតោ ផរតីតិ អាលោកកសិណវសេន តេជោកសិណវសេន ឱទាតកសិណវសេន វា ឱភាសោតិ ផរតិ. នីលាទីនំ បញ្ចន្នំ បភស្សរកសិណានំយេវ គហិតត្តា បថវីអាបោវាយោកសិណវសេន អត្តាភិនិវេសោ ន ហោតីតិ គហេតព្ពំ.

វិបុលំ ឱកាសន្តិ ខលមណ្ឌលមត្តាទិវសេន មហន្តំ ឋានំ. អនន្តវាតិ វុទ្ធអនន្តវា. អបរិយន្តោតិ វុទ្ធអបរិយន្តោ. អនន្តសញ្ញីតិ អនន្តោតិសញ្ញី. តំ ជីវន្តិ សោ ជីវោ. លិង្គវិបល្លាសោ កតោ. ជីវោតិ ច អត្តា ឯវ. រូបាទីនិ បញ្ចបិ បរិវដុមដ្ឋេន សរីរំ. ជីវំ ន សរីរន្តិ អត្តសង្ខាតោ ជីវោ រូបសង្ខាតំ សរីរំ ន ហោតិ. ឯស នយោ វេទនាទីសុ. តថាគតោតិ សត្តោ. អរហន្តិ ឯកេ. បរំ មរណាតិ មរណតោ ឧទ្ធំ, បរលោកេតិ អត្ថោ. រូបំ ឥធេវ មរណធម្មន្តិ អត្តនោ បាកដក្ខន្ធសីសេន បញ្ចក្ខន្ធគ្គហណំ, តំ ឥមស្មិំយេវ លោកេ នស្សនបកតិកន្តិ អត្ថោ. សេសក្ខន្ធេសុបិ ឯសេវ នយោ. កាយស្ស ភេទាតិ ខន្ធបញ្ចកសង្ខាតស្ស កាយស្ស ភេទតោ បរំ. ឥមិនា វចនេន ‘‘បរំ មរណា’’តិ ឯតស្ស ឧទ្ទេសស្ស អត្ថោ វុត្តោ. ហោតិបីតិអាទីសុ ហោតីតិ មូលបទំ. ចតូសុបិ អបិ-សទ្ទោ សមុច្ចយត្ថោ. តិដ្ឋតីតិ សស្សតត្តា តិដ្ឋតិ, ន ចវតីតិ អត្ថោ. ‘‘ហោតី’’តិ បទស្ស វា អត្ថវិសេសនត្ថំ ‘‘តិដ្ឋតី’’តិ បទំ វុត្តន្តិ វេទិតព្ពំ. ឧប្បជ្ជតីតិ អណ្ឌជជលាពុជយោនិបវេសវសេន ឧប្បជ្ជតិ នាម, និព្ពត្តតីតិ សំសេទជឱបបាតិកយោនិបវេសវសេន និព្ពត្តតិ នាមាតិ អត្ថយោជនា វេទិតព្ពា. ឧច្ឆិជ្ជតីតិ បពន្ធាភាវវសេន. វិនស្សតីតិ ភង្គវសេន. ន ហោតិ បរំ មរណាតិ បុរិមបទានំ អត្ថវិវរណំ, ចុតិតោ ឧទ្ធំ ន វិជ្ជតីតិ អត្ថោ. ហោតិ ច ន ច ហោតីតិ ឯកច្ចសស្សតិកានំ ទិដ្ឋិ, ឯកេន បរិយាយេន ហោតិ, ឯកេន បរិយាយេន ន ហោតីតិ អត្ថោ. ជីវភាវេន ហោតិ, បុព្ពជីវស្ស អភាវេន ន ហោតីតិ វុត្តំ ហោតិ. នេវ ហោតិ ន ន ហោតីតិ អមរាវិក្ខេបិកានំ ទិដ្ឋិ, ហោតីតិ ច នេវ ហោតិ, ន ហោតីតិ ច ន ហោតីតិ អត្ថោ. អនុវាទភយា មុសាវាទភយា ច មន្ទត្តា មោមូហត្តា ច បុព្ពវុត្តនយស្ស បដិក្ខេបមត្តំ ករោតិ. ឥមេហិ បញ្ញាសាយ អាការេហីតិ យថាវុត្តានំ ទសន្នំ បញ្ចកានំ វសេន បញ្ញាសាយ អាការេហីតិ.

អន្តគ្គាហិកាទិដ្ឋិនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.