៧០. យមកបាដិហីរញាណនិទ្ទេសវណ្ណនា

១១៦. យមកបាដិហីរញាណនិទ្ទេសេ អសាធារណំ សាវកេហីតិ សេសាសាធារណញាណនិទ្ទេសេ អញ្ញវចនេហិ ឱកាសាភាវតោ ន វុត្តំ, ឥធ បន អញ្ញវចនាភាវតោ វុត្តន្តិ វេទិតព្ពំ. ឧបរិមកាយតោតិ នាភិយា ឧទ្ធំ សរីរតោ. អគ្គិក្ខន្ធោ បវត្តតីតិ តេជោកសិណារម្មណំ បាទកជ្ឈានំ សមាបជ្ជិត្វា វុដ្ឋាយ ‘‘ឧបរិមកាយតោ អគ្គិជាលា វុដ្ឋាតូ’’តិ អាវជ្ជិត្វា បរិកម្មំ កត្វា អនន្តរំ អភិញ្ញាញាណេន ‘‘ឧបរិមកាយតោ អគ្គិជាលា វុដ្ឋាតូ’’តិ អធិដ្ឋិតេ សហ អធិដ្ឋានា ឧបរិមកាយតោ អគ្គិជាលា វុដ្ឋាតិ. សា ហិ ឥធ រាសដ្ឋេន ខន្ធោតិ វុត្តា. ហេដ្ឋិមកាយតោតិ នាភិតោ ហេដ្ឋា សរីរតោ. ឧទកធារា បវត្តតីតិ អាបោកសិណារម្មណំ បាទកជ្ឈានំ សមាបជ្ជិត្វា វុដ្ឋាយ ‘‘ហេដ្ឋិមកាយតោ ឧទកធារា វុដ្ឋាតូ’’តិ អាវជ្ជិត្វា បរិកម្មំ កត្វា អនន្តរំ អភិញ្ញាញាណេន ‘‘ហេដ្ឋិមកាយតោ ឧទកធារា វុដ្ឋាតូ’’តិ អធិដ្ឋិតេ សហ អធិដ្ឋានា ហេដ្ឋិមកាយតោ ឧទកធារា វុដ្ឋាតិ. ឧភយត្ថាបិ អព្ពោច្ឆេទវសេន បវត្តតីតិ វុត្តំ. អធិដ្ឋានស្ស អាវជ្ជនស្ស ច អន្តរេ ទ្វេ ភវង្គចិត្តានិ វត្តន្តិ. តស្មាយេវ យុគលា ហុត្វា អគ្គិក្ខន្ធឧទកធារា បវត្តន្តិ, អន្តរំ ន បញ្ញាយតិ. អញ្ញេសំ បន ភវង្គបរិច្ឆេទោ នត្ថិ. បុរត្ថិមកាយតោតិ អភិមុខបស្សតោ. បច្ឆិមកាយតោតិ បិដ្ឋិបស្សតោ. ទក្ខិណអក្ខិតោ វាមអក្ខិតោតិអាទិ សមាសបាឋោយេវ, ន អញ្ញោ. ទក្ខិណនាសិកាសោតតោ វាមនាសិកាសោតតោតិ បាឋោ សុន្ទរោ. រស្សំ កត្វាបិ បឋន្តិ. អំសកូដតោតិ ឯត្ថ អព្ភុគ្គតដ្ឋេន កូដោ វិយាតិ កូដោ, អំសោយេវ កូដោ អំសកូដោ. អង្គុលង្គុលេហីតិ អង្គុលីហិ អង្គុលីហិ. អង្គុលន្តរិកាហីតិ អង្គុលីនំ អន្តរិកាហិ. ឯកេកលោមតោ អគ្គិក្ខន្ធោ បវត្តតិ, ឯកេកលោមតោ ឧទកធារា បវត្តតីតិ ឧភយត្ថាបិ អាមេឌិតវចនេន សព្ពលោមានំ បរិយាទិន្នត្តា ឯកេកលោមតោវ អគ្គិក្ខន្ធឧទកធារា យុគលា យុគលា ហុត្វា បវត្តន្តីតិ វុត្តំ ហោតិ. លោមកូបតោ លោមកូបតោ អគ្គិក្ខន្ធោ បវត្តតិ, លោមកូបតោ លោមកូបតោ ឧទកធារា បវត្តតីតិ ឯត្ថាបិ ឯសេវ នយោ. កេសុចិ បោត្ថកេសុ ‘‘ឯកេកលោមតោ អគ្គិក្ខន្ធោ បវត្តតិ. លោមកូបតោ លោមកូបតោ ឧទកធារា បវត្តតិ, លោមកូបតោ លោមកូបតោ អគ្គិក្ខន្ធោ បវត្តតិ, ឯកេកលោមតោ ឧទកធារា បវត្តតី’’តិ លិខិតំ. តម្បិ យុជ្ជតិយេវ. បាដិហីរស្ស អតិសុខុមត្តទីបនតោ បន បុរិមបាឋោយេវ សុន្ទរតរោ.

ឥទានិ ឆន្នំ វណ្ណានន្តិ កោ សម្ពន្ធោ? ហេដ្ឋា ‘‘ឧបរិមកាយតោ’’តិអាទីហិ អនេកេហិ សរីរាវយវា វុត្តា. តេន សរីរាវយវសម្ពន្ធោ បវត្តតីតិ វចនសម្ពន្ធេន ច យមកបាដិហីរាធិការេន ច ឆន្នំ វណ្ណានំ សរីរាវយវភូតានំ រស្មិយោ យមកា ហុត្វា បវត្តន្តីតិ វុត្តំ ហោតិ. សាមិវចនសម្ពន្ធេន ច អវស្សំ ‘‘រស្មិយោ’’តិ បាឋសេសោ ឥច្ឆិតព្ពោយេវ. នីលានន្តិ ឧមាបុប្ផវណ្ណានំ. បីតកានន្តិ កណិការបុប្ផវណ្ណានំ. លោហិតកានន្តិ ឥន្ទគោបកវណ្ណានំ. ឱទាតានន្តិ ឱសធិតារកវណ្ណានំ. មញ្ជិដ្ឋានន្តិ មន្ទរត្តវណ្ណានំ. បភស្សរានន្តិ បភាសនបកតិកានំ បភស្សរវណ្ណានំ. បភស្សរវណ្ណេ វិសុំ អវិជ្ជមានេបិ វុត្តេសុ បញ្ចសុ វណ្ណេសុ យេ យេ បភា សមុជ្ជលា, តេ តេ បភស្សរា. តថា ហិ តថាគតស្ស យមកបាដិហីរំ ករោន្តស្ស យមកបាដិហីរញាណពលេនេវ កេសមស្សូនញ្ចេវ អក្ខីនញ្ច នីលដ្ឋានេហិ នីលរស្មិយោ និក្ខមន្តិ, យាសំ វសេន គគនតលំ អញ្ជនចុណ្ណសមោកិណ្ណំ វិយ ឧមាបុប្ផនីលុប្បលទលសញ្ឆន្នំ វិយ វីតិបតន្តមណិតាលវណ្ដំ វិយ បសារិតមេចកបដំ វិយ ច ហោតិ. ឆវិតោ ចេវ អក្ខីនញ្ច បីតកដ្ឋានេហិ បីតរស្មិយោ និក្ខមន្តិ, យាសំ វសេន ទិសាភាគា សុវណ្ណរសនិសិញ្ចមានា វិយ សុវណ្ណបដបសារិតា វិយ កុង្កុមចុណ្ណកណិការបុប្ផសម្បរិកិណ្ណា វិយ ច វិរោចន្តិ. មំសលោហិតេហិ ចេវ អក្ខីនញ្ច រត្តដ្ឋានេហិ លោហិតរស្មិយោ និក្ខមន្តិ, យាសំ វសេន ទិសាភាគា ចិនបិដ្ឋចុណ្ណរញ្ជិតា វិយ សុបក្កលាខារសនិសិញ្ចមានា វិយ រត្តកម្ពលបរិក្ខិត្តា វិយ ជយសុមនបាលិភទ្ទកពន្ធុជីវកកុសុមសម្បរិកិណ្ណា វិយ ច វិរោចន្តិ. អដ្ឋីហិ ចេវ ទន្តេហិ ច អក្ខីនញ្ច សេតដ្ឋានេហិ ឱទាតរស្មិយោ និក្ខមន្តិ, យាសំ វសេន ទិសាភាគា រជតកុដេហិ អាសិញ្ចមានខីរធារាសម្បរិកិណ្ណា វិយ បសារិតរជតបដ្ដវិតានា វិយ វីតិបតន្តរជតតាលវណ្ដា វិយ កុន្ទកុមុទសិន្ទុវារសុមនមល្លិកាទិកុសុមសញ្ឆន្នា វិយ ច វិរោចន្តិ. ហត្ថតលបាទតលាទីហិ មន្ទរត្តដ្ឋានេហិ មញ្ជិដ្ឋរស្មិយោ និក្ខមន្តិ, យាសំ វសេន ទិសាភាគា បវាឡជាលបរិក្ខិត្តា វិយ រត្តកុរវកកុសុមសមោកិណ្ណា វិយ ច វិរោចន្តិ. ឧណ្ណានខាទីហិ បភស្សរដ្ឋានេហិ បភស្សររស្មិយោ និក្ខមន្តិ, យាសំ វសេន ទិសាភាគា ឱសធិតារកបុញ្ជបុណ្ណា វិយ វិជ្ជុបដលាទិបរិបុណ្ណា វិយ ច វិរោចន្តិ.

ភគវា ចង្កមតីតិអាទិ ‘‘ភគវតោ ច និម្មិតានញ្ច នានាឥរិយាបថករណំ យមកបាដិហីរេនេវ ហោតី’’តិ ទស្សនត្ថំ វុត្តំ. តេសញ្ហិ និម្មិតានំ ឥរិយាបថា យុគលាវ ហុត្វា វត្តន្តិ. យទិ និម្មិតា ពហុកា ហោន្តិ, ‘‘និម្មិតោ’’តិអាទិ កស្មា ឯកវចនំ កតន្តិ ចេ? និម្មិតេសុបិ ឯកេកស្ស នានាឥរិយាបថភាវទស្សនត្ថំ. ពហុវចនេន ហិ វុត្តេ សព្ពេបិ និម្មិតា សកិំ ឯកេកឥរិយាបថិកា វិយ ហោន្តិ. ឯកវចនេន បន វុត្តេ និម្មិតេសុ ឯកេកោ នានាឥរិយាបថិកោតិ ញាយតិ. តស្មា ឯកវចននិទ្ទេសោ កតោ. ចូឡបន្ថកត្ថេរោបិ តាវ នានាឥរិយាបថិកភិក្ខូនំ សហស្សំ មាបេសិ, កិំ បន ភគវា យមកបាដិហីរេ ពហូ និម្មិតេ ន ករិស្សតិ. ចូឡបន្ថកត្ថេរំ មុញ្ចិត្វា អញ្ញេសំ សាវកានំ ឯកាវជ្ជនេន នានាឥរិយបថិកានំ នានារូបានញ្ច និម្មានំ ន ឥជ្ឈតិ. អនិយមេត្វា ហិ និម្មិតា ឥទ្ធិមតា សទិសាវ ហោន្តិ. ឋាននិសជ្ជាទីសុ វា ភាសិតតុណ្ហីភាវាទីសុ វា យំ យំ ឥទ្ធិមា ករោតិ, តំ តទេវ ករោន្តិ, វិសទិសករណំ នានាកិរិយាករណញ្ច ‘‘ឯត្តកា ឦទិសា ហោន្តុ, ឯត្តកា ឥមំ នាម ករោន្តូ’’តិ វិសុំ វិសុំ អាវជ្ជិត្វា អធិដ្ឋានេន ឥជ្ឈតិ. តថាគតស្ស បន ឯកាវជ្ជនាធិដ្ឋានេនេវ នានប្បការនិម្មានំ ឥជ្ឈតិ. ឯវមេវ អគ្គិក្ខន្ធឧទកធារានិម្មានេ ច នានាវណ្ណនិម្មានេ ច វេទិតព្ពំ. តត្ថ ភគវា ចង្កមតីតិ អាកាសេ វា បថវិយំ វា ចង្កមតិ. និម្មិតោតិ ឥទ្ធិយា មាបិតពុទ្ធរូបំ. តិដ្ឋតិ វាតិអាទីនិបិ អាកាសេ វា បថវិយំ វា. កប្បេតីតិ ករោតិ. ភគវា តិដ្ឋតីតិអាទីសុបិ ឯសេវ នយោតិ.

យមកបាដិហីរញាណនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.