សមុទយសច្ចនិទ្ទេសវណ្ណនា
៣៤. សមុទយសច្ចនិទ្ទេសេ យាយំ តណ្ហាតិ យា អយំ តណ្ហា. បោនោភវិកាតិ បុនព្ភវករណំ បុនោភវោ, បុនោភវោ សីលមស្សាតិ បោនោភវិកា. អបិច បុនព្ភវំ ទេតិ, បុនព្ភវាយ សំវត្តតិ, បុនប្បុនំ ភវេ និព្ពត្តេតីតិ បោនោភវិកា. សា បនេសា បុនព្ភវស្ស ទាយិកាបិ អត្ថិ អទាយិកាបិ, បុនព្ភវាយ សំវត្តនិកាបិ អត្ថិ អសំវត្តនិកាបិ, ទិន្នាយ បដិសន្ធិយា ឧបធិវេបក្កមត្តាបិ. សា តិប្បការាបិ បោនោភវិកាតិ នាមំ លភតិ. បោនព្ភវិកាតិបិ បាឋោ, សោយេវត្ថោ. អភិនន្ទនសង្ខាតេន នន្ទិរាគេន សហ គតាតិ នន្ទិរាគសហគតា. នន្ទិរាគេន សទ្ធិំ អត្ថតោ ឯកត្តមេវ គតាតិ វុត្តំ ហោតិ. តត្រ តត្រាភិនន្ទិនីតិ យត្រ យត្រ អត្តភាវោ និព្ពត្តតិ, តត្រ តត្រ អភិនន្ទិនី. រូបាទីសុ វា អារម្មណេសុ តត្រ តត្រាភិនន្ទិនី, រូបាភិនន្ទិនី សទ្ទគន្ធរសផោដ្ឋព្ពធម្មាភិនន្ទិនីតិ អត្ថោ. តត្រ តត្រាភិនន្ទីតិបិ បាឋោ, តត្រ តត្រ អភិនន្ទយតីតិ អត្ថោ. សេយ្យថិទន្តិ និបាតោ, តស្ស សា កតមា ឥតិ ចេតិ អត្ថោ. កាមតណ្ហាតិ កាមេ តណ្ហា, បញ្ចកាមគុណិករាគស្សេតំ អធិវចនំ. ភវតណ្ហាតិ ភវេ តណ្ហា. ភវបត្ថនាវសេន ឧប្បន្នស្ស សស្សតទិដ្ឋិសហគតស្ស រាគស្ស រូបារូបភវរាគស្ស ច ឈាននិកន្តិយា ច ឯតំ អធិវចនំ. វិភវតណ្ហាតិ វិភវេ តណ្ហា. ឧច្ឆេទទិដ្ឋិសហគតរាគស្សេតំ អធិវចនំ.
ឥទានិ តស្សា តណ្ហាយ វត្ថុំ វិត្ថារតោ ទស្សេតុំ សា ខោ បនេសាតិអាទិមាហ. តត្ថ ឧប្បជ្ជតីតិ ជាយតិ. និវិសតីតិ បុនប្បុនំ បវត្តិវសេន បតិដ្ឋាតិ. ឧប្បជ្ជមានា កត្ថ ឧប្បជ្ជតិ, និវិសមានា កត្ថ និវិសតីតិ សម្ពន្ធោ. យំ លោកេ បិយរូបំ សាតរូបន្តិ យំ លោកស្មិំ បិយសភាវញ្ចេវ មធុរសភាវញ្ច. ចក្ខុ លោកេតិអាទីសុ លោកស្មិញ្ហិ ចក្ខុអាទីសុ មមត្តេន អភិនិវិដ្ឋា សត្តា សម្បត្តិយំ បតិដ្ឋិតា អត្តនោ ចក្ខុំ អាទាសាទីសុ និមិត្តគ្គហណានុសារេន វិប្បសន្នំ បញ្ចបសាទំ សុវណ្ណវិមានេ ឧគ្ឃាដិតមណិសីហបញ្ជរំ វិយ មញ្ញន្តិ, សោតំ រជតបនាឡិកំ វិយ បាមង្គសុត្តកំ វិយ ច មញ្ញន្តិ, តុង្គនាសាតិ លទ្ធវោហារំ ឃានំ វដ្ដេត្វា ឋបិតហរិតាលវដ្ដិំ វិយ មញ្ញន្តិ, ជិវ្ហំ រត្តកម្ពលបដលំ វិយ មុទុសិនិទ្ធមធុររសទំ មញ្ញន្តិ, កាយំ សាលលដ្ឋិំ វិយ សុវណ្ណតោរណំ វិយ ច មញ្ញន្តិ, មនំ អញ្ញេសំ មនេន អសទិសំ ឧឡារំ មញ្ញន្តិ, រូបំ សុវណ្ណកណិការបុប្ផាទិវណ្ណំ វិយ, សទ្ទំ មត្តករវីកកោកិលមន្ទធមិតមណិវំសនិគ្ឃោសំ វិយ, អត្តនា បដិលទ្ធានិ ចតុសមុដ្ឋានិកគន្ធារម្មណាទីនិ ‘‘កស្សញ្ញស្ស ឯវរូបានិ អត្ថី’’តិ មញ្ញន្តិ, តេសំ ឯវំ មញ្ញមានានំ តានិ ចក្ខាទីនិ បិយរូបានិ ចេវ សាតរូបានិ ច ហោន្តិ. អថ នេសំ តត្ថ អនុប្បន្នា ចេវ តណ្ហា ឧប្បជ្ជតិ, ឧប្បន្នា ច បុនប្បុនំ បវត្តិវសេន និវិសតិ. តស្មា ថេរោ ‘‘ចក្ខុ លោកេ បិយរូបំ សាតរូបំ, ឯត្ថេសា តណ្ហា ឧប្បជ្ជមានា ឧប្បជ្ជតី’’តិអាទិមាហ. តត្ថ ឧប្បជ្ជមានាតិ យទា ឧប្បជ្ជតិ, តទា ឯត្ថ ឧប្បជ្ជតីតិ អត្ថោ.
សមុទយសច្ចនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា.