៣៨. ធម្មទិន្នត្ថេរីវត្ថុ

យស្សាតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា វេឡុវនេ វិហរន្តោ ធម្មទិន្នំ នាម ភិក្ខុនិំ អារព្ភ កថេសិ.

ឯកទិវសញ្ហិ តស្សា គិហិកាលេ សាមិកោ វិសាខោ ឧបាសកោ សត្ថុ សន្តិកេ ធម្មំ សុត្វា អនាគាមិផលំ បត្វា ចិន្តេសិ – ‘‘មយា សព្ពំ សាបតេយ្យំ ធម្មទិន្នំ បដិច្ឆាបេតុំ វដ្ដតី’’តិ. សោ តតោ បុព្ពេ អាគច្ឆន្តោ ធម្មទិន្នំ វាតបានេន ឱលោកេន្តិំ ទិស្វា សិតំ ករោតិ. តំ ទិវសំ បន វាតបានេន ឋិតំ អនោលោកេន្តោវ អគមាសិ. សា ‘‘កិំ នុ ខោ ឥទ’’ន្តិ ចិន្តេត្វា ‘‘ហោតុ, ភោជនកាលេ ជានិស្សាមី’’តិ ភោជនវេលាយ ភត្តំ ឧបនាមេសិ. សោ អញ្ញេសុ ទិវសេសុ ‘‘ឯហិ, ឯកតោ ភុញ្ជាមា’’តិ វទតិ, តំ ទិវសំ បន តុណ្ហីភូតោវ ភុញ្ជិ. សា ‘‘កេនចិទេវ ការណេន កុបិតោ ភវិស្សតី’’តិ ចិន្តេសិ. អថ នំ វិសាខោ សុខនិសិន្នវេលាយ តំ បក្កោសិត្វា ‘‘ធម្មទិន្នេ ឥមស្មិំ គេហេ សព្ពំ សាបតេយ្យំ បដិច្ឆាហី’’តិ អាហ. សា ‘‘កុទ្ធា នាម សាបតេយ្យំ ន បដិច្ឆាបេន្តិ, កិំ នុ ខោ ឯត’’ន្តិ ចិន្តេត្វា ‘‘តុម្ហេ បន, សាមី’’តិ អាហ. អហំ ឥតោ បដ្ឋាយ ន កិញ្ចិ វិចារេមីតិ. តុម្ហេហិ ឆឌ្ឌិតំ ខេឡំ កោ បដិច្ឆិស្សតិ, ឯវំ សន្តេ មម បព្ពជ្ជំ អនុជានាថាតិ. សោ ‘‘សាធុ, ភទ្ទេ’’តិ សម្បដិច្ឆិត្វា មហន្តេន សក្ការេន តំ ភិក្ខុនីឧបស្សយំ នេត្វា បព្ពាជេសិ. សា លទ្ធូបសម្បទា ធម្មទិន្នត្ថេរី នាម អហោសិ.

សា បវិវេកកាមតាយ ភិក្ខុនីហិ សទ្ធិំ ជនបទំ គន្ត្វា តត្ថ វិហរន្តី ន ចិរស្សេវ សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បត្វា ‘‘ឥទានិ មំ និស្សាយ ញាតិជនា បុញ្ញានិ ករិស្សន្តី’’តិ បុនទេវ រាជគហំ បច្ចាគញ្ឆិ. ឧបាសកោ តស្សា អាគតភាវំ សុត្វា ‘‘កេន នុ ខោ ការណេន អាគតា’’តិ ភិក្ខុនីឧបស្សយំ គន្ត្វា ថេរិំ វន្ទិត្វា ឯកមន្តំ និសិន្នោ ‘‘ឧក្កណ្ឋិតា នុ ខោសិ, អយ្យេតិ វត្តុំ អប្បតិរូបំ, បញ្ហមេកំ នំ បុច្ឆិស្សាមី’’តិ ចិន្តេត្វា សោតាបត្តិមគ្គេ បញ្ហំ បុច្ឆិ, សា តំ វិស្សជ្ជេសិ. ឧបាសកោ តេនេវ ឧបាយេន សេសមគ្គេសុបិ បញ្ហំ បុច្ឆិត្វា អតិក្កម្ម បញ្ហស្ស បុដ្ឋកាលេ តាយ ‘‘អច្ចយាសិ, អាវុសោ, វិសាខា’’តិ វត្វា ‘‘អាកង្ខមានោ សត្ថារំ ឧបសង្កមិត្វា ឥមំ បញ្ហំ បុច្ឆេយ្យាសី’’តិ វុត្តេ ថេរិំ វន្ទិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា សត្ថុ សន្តិកំ គន្ត្វា តំ កថាសល្លាបំ សព្ពំ ភគវតោ អារោចេសិ. សត្ថា ‘‘សុកថិតំ មម ធីតាយ ធម្មទិន្នាយ, អហម្បេតំ បញ្ហំ វិស្សជ្ជេន្តោ ឯវមេវ វិស្សជ្ជេយ្យ’’ន្តិ វត្វា ធម្មំ ទេសេន្តោ ឥមំ គាថមាហ –

៤២១. ‘‘យស្ស បុរេ ច បច្ឆា ច, មជ្ឈេ ច នត្ថិ កិញ្ចនំ;

អកិញ្ចនំ អនាទានំ, តមហំ ព្រូមិ ព្រាហ្មណ’’ន្តិ.

តត្ថ បុរេតិ អតីតេសុ ខន្ធេសុ. បច្ឆាតិ អនាគតេសុ ខន្ធេសុ. មជ្ឈេតិ បច្ចុប្បន្នេសុ ខន្ធេសុ. នត្ថិ កិញ្ចនន្តិ យស្សេតេសុ ឋានេសុ តណ្ហាគាហសង្ខាតំ កិញ្ចនំ នត្ថិ, តមហំ រាគកិញ្ចនាទីហិ អកិញ្ចនំ កស្សចិ គហណស្ស អភាវេន អនាទានំ ព្រាហ្មណំ វទាមីតិ អត្ថោ.

ទេសនាវសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសូតិ.

ធម្មទិន្នត្ថេរីវត្ថុ អដ្ឋតិំសតិមំ.