៥. វិបក្ខសេវកភិក្ខុវត្ថុ

សលាភន្តិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា វេឡុវនេ វិហរន្តោ អញ្ញតរំ វិបក្ខសេវកំ ភិក្ខុំ អារព្ភ កថេសិ.

តស្ស កិរេកោ ទេវទត្តបក្ខិកោ ភិក្ខុ សហាយោ អហោសិ. សោ តំ ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ បិណ្ឌាយ ចរិត្វា កតភត្តកិច្ចំ អាគច្ឆន្តំ ទិស្វា ‘‘កុហិំ គតោសី’’តិ បុច្ឆិ. ‘‘អសុកដ្ឋានំ នាម បិណ្ឌាយ ចរិតុ’’ន្តិ. ‘‘លទ្ធោ តេ បិណ្ឌបាតោ’’តិ? ‘‘អាម, លទ្ធោ’’តិ. ‘‘ឥធ អម្ហាកំ មហាលាភសក្ការោ, កតិបាហំ ឥធេវ ហោហី’’តិ. សោ តស្ស វចនេន កតិបាហំ តត្ថ វសិត្វា សកដ្ឋានមេវ អគមាសិ. អថ នំ ភិក្ខូ ‘‘អយំ, ភន្តេ, ទេវទត្តស្ស ឧប្បន្នលាភសក្ការំ បរិភុញ្ជតិ, ទេវទត្តស្ស បក្ខិកោ ឯសោ’’តិ តថាគតស្ស អារោចេសុំ. សត្ថា តំ បក្កោសាបេត្វា ‘‘សច្ចំ កិរ ត្វំ ឯវមកាសី’’តិ បុច្ឆិ. ‘‘អាម, ភន្តេ, អហំ តត្ថ ឯកំ ទហរំ និស្សាយ កតិបាហំ វសិំ, ន ច បន ទេវទត្តស្ស លទ្ធិំ រោចេមី’’តិ. អថ នំ ភគវា ‘‘កិញ្ចាបិ ត្វំ លទ្ធិំ ន រោចេសិ, ទិដ្ឋទិដ្ឋកានំយេវ បន លទ្ធិំ រោចេន្តោ វិយ វិចរសិ. ន ត្វំ ឥទានេវ ឯវំ ករោសិ, បុព្ពេបិ ឯវរូបោយេវា’’តិ វត្វា ‘‘ឥទានិ តាវ, ភន្តេ, អម្ហេហិ សាមំ ទិដ្ឋោ, បុព្ពេ បនេស កេសំ លទ្ធិំ រោចេន្តោ វិយ វិចរិ, អាចិក្ខថ នោ’’តិ ភិក្ខូហិ យាចិតោ អតីតំ អាហរិត្វា –

‘‘បុរាណចោរាន វចោ និសម្ម,

មហិឡាមុខោ បោថយមន្វចារី;

សុសញ្ញតានញ្ហិ វចោ និសម្ម,

គជុត្តមោ សព្ពគុណេសុ អដ្ឋា’’តិ. (ជា. ១.១.២៦) –

ឥមំ មហិឡាមុខជាតកំ វិត្ថារេត្វា, ‘‘ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនា នាម សកលាភេនេវ សន្តុដ្ឋេន ភវិតព្ពំ, បរលាភំ បត្ថេតុំ ន វដ្ដតិ. បរលាភំ បត្ថេន្តស្ស ហិ ឈានវិបស្សនាមគ្គផលេសុ ឯកធម្មោបិ នុប្បជ្ជតិ, សកលាភសន្តុដ្ឋស្សេវ បន ឈានាទីនិ ឧប្បជ្ជន្តី’’តិ វត្វា ធម្មំ ទេសេន្តោ ឥមា គាថា អភាសិ –

៣៦៥. ‘‘សលាភំ នាតិមញ្ញេយ្យ, នាញ្ញេសំ បិហយំ ចរេ;

អញ្ញេសំ បិហយំ ភិក្ខុ, សមាធិំ នាធិគច្ឆតិ.

៣៦៦. ‘‘អប្បលាភោបិ ចេ ភិក្ខុ, សលាភំ នាតិមញ្ញតិ;

តំ វេ ទេវា បសំសន្តិ, សុទ្ធាជីវិំ អតន្ទិត’’ន្តិ.

តត្ថ សលាភន្តិ អត្តនោ ឧប្បជ្ជនកលាភំ. សបទានចារញ្ហិ បរិវជ្ជេត្វា អនេសនាយ ជីវិកំ កប្បេន្តោ សលាភំ អតិមញ្ញតិ ហីឡេតិ ជិគុច្ឆតិ នាម. តស្មា ឯវំ អករណេន សលាភំ នាតិមញ្ញេយ្យ. អញ្ញេសំ បិហយន្តិ អញ្ញេសំ លាភំ បត្ថេន្តោ ន ចរេយ្យាតិ អត្ថោ. សមាធិំ នាធិគច្ឆតីតិ អញ្ញេសញ្ហិ លាភំ បិហយន្តោ តេសំ ចីវរាទិករណេ ឧស្សុក្កំ អាបន្នោ ភិក្ខុ អប្បនាសមាធិំ វា ឧបចារសមាធិំ វា នាធិគច្ឆតិ. សលាភំ នាតិមញ្ញតីតិ អប្បលាភោបិ សមានោ ឧច្ចនីចកុលេ បដិបាដិយា សបទានំ ចរន្តោ ភិក្ខុ សលាភំ នាតិមញ្ញតិ នាម. តំ វេតិ តំ ឯវរូបំ ភិក្ខុំ សារជីវិតតាយ សុទ្ធាជីវិំ ជង្ឃពលំ និស្សាយ ជីវិតកប្បនេន អកុសីតតាយ អតន្ទិតំ ទេវា បសំសន្តិ ថោមេន្តីតិ អត្ថោ.

ទេសនាវសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសូតិ.

វិបក្ខសេវកភិក្ខុវត្ថុ បញ្ចមំ.