១០. នង្គលកុលត្ថេរវត្ថុ

អត្តនា ចោទយត្តានន្តិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ នង្គលកុលត្ថេរំ អារព្ភ កថេសិ.

ឯកោ កិរ ទុគ្គតមនុស្សោ បរេសំ ភតិំ កត្វា ជីវតិ, តំ ឯកោ ភិក្ខុ បិលោតិកខណ្ឌនិវត្ថំ នង្គលំ ឧក្ខិបិត្វា គច្ឆន្តំ ទិស្វា ឯវមាហ – ‘‘កិំ បន តេ ឯវំ ជីវនតោ បព្ពជិតុំ ន វរ’’ន្តិ. កោ មំ, ភន្តេ, ឯវំ ជីវន្តំ បព្ពាជេស្សតីតិ? សចេ បព្ពជិស្សសិ, អហំ តំ បព្ពាជេស្សាមីតិ. សាធុ ភន្តេ, សចេ មំ បព្ពាជេស្សថ, បព្ពជិស្សាមីតិ. អថ នំ សោ ថេរោ ជេតវនំ នេត្វា សហត្ថេន, ន្ហាបេត្វា មាឡកេ ឋបេត្វា បព្ពាជេត្វា និវត្ថបិលោតិកខណ្ឌេន សទ្ធិំ នង្គលំ មាឡកសីមាយមេវ រុក្ខសាខាយំ ឋបាបេសិ. សោ ឧបសម្បន្នកាលេបិ នង្គលកុលត្ថេរោត្វេវ បញ្ញាយិ. សោ ពុទ្ធានំ ឧប្បន្នលាភសក្ការំ និស្សាយ ជីវន្តោ ឧក្កណ្ឋិត្វា ឧក្កណ្ឋិតំ វិនោទេតុំ អសក្កោន្តោ ‘‘ន ទានិ សទ្ធាទេយ្យានិ កាសាយានិ បរិទហិត្វា គមិស្សាមី’’តិ តំ រុក្ខមូលំ គន្ត្វា អត្តនាវ អត្តានំ ឱវទិ – ‘‘អហិរិក, និល្លជ្ជ, ឥទំ និវាសេត្វា វិព្ភមិត្វា ភតិំ កត្វា ជីវិតុកាមោ ជាតោ’’តិ. តស្សេវំ អត្តានំ ឱវទន្តស្សេវ ចិត្តំ តនុកភាវំ គតំ. សោ និវត្តិត្វា បុន កតិបាហច្ចយេន ឧក្កណ្ឋិត្វា តថេវ អត្តានំ ឱវទិ, បុនស្ស ចិត្តំ និវត្តិ. សោ ឥមិនាវ នីហារេន ឧក្កណ្ឋិតឧក្កណ្ឋិតកាលេ តត្ថ គន្ត្វា អត្តានំ ឱវទិ. អថ នំ ភិក្ខូ តត្ថ អភិណ្ហំ គច្ឆន្តំ ទិស្វា, ‘‘អាវុសោ, នង្គលត្ថេរ កស្មា ឯត្ថ គច្ឆសី’’តិ បុច្ឆិំសុ. សោ ‘‘អាចរិយស្ស សន្តិកំ គច្ឆាមិ, ភន្តេ’’តិ វត្វា កតិបាហេនេវ អរហត្តំ បាបុណិ.

ភិក្ខូ តេន សទ្ធិំ កេឡិំ ករោន្តា អាហំសុ – ‘‘អាវុសោ នង្គលត្ថេរ, តវ វិចរណមគ្គោ អវឡញ្ជោ វិយ ជាតោ, អាចរិយស្ស សន្តិកំ ន គច្ឆសិ មញ្ញេ’’តិ. អាម, ភន្តេ, មយំ សំសគ្គេ សតិ អគមិម្ហា, ឥទានិ បន សោ សំសគ្គោ ឆិន្នោ, តេន ន គច្ឆាមាតិ. តំ សុត្វា ភិក្ខូ ‘‘ឯស អភូតំ វត្វា អញ្ញំ ព្យាករោតី’’តិ សត្ថុ តមត្ថំ អារោចេសុំ. សត្ថា ‘‘អាម, ភិក្ខវេ, មម បុត្តោ អត្តនាវ អត្តានំ ចោទេត្វា បព្ពជិតកិច្ចស្ស មត្ថកំ បត្តោ’’តិ វត្វា ធម្មំ ទេសេន្តោ ឥមា គាថា អភាសិ –

៣៧៩. ‘‘អត្តនា ចោទយត្តានំ, បដិមំសេថ អត្តនា;

សោ អត្តគុត្តោ សតិមា, សុខំ ភិក្ខុ វិហាហិសិ.

៣៨០. ‘‘អត្តា ហិ អត្តនោ នាថោ, កោ ហិ នាថោ បរោ សិយា;

អត្តា ហិ អត្តនោ គតិ;

តស្មា សំយមមត្តានំ, អស្សំ ភទ្រំវ វាណិជោ’’តិ.

តត្ថ ចោទយត្តានន្តិ អត្តនាវ អត្តានំ ចោទយ សារយ. បដិមំសេថាតិ អត្តនាវ អត្តានំ បរិវីមំសថ. សោតិ សោ ត្វំ, ភិក្ខុ, ឯវំ សន្តេ អត្តនាវ គុត្តតាយ អត្តគុត្តោ, ឧបដ្ឋិតសតិតាយ សតិមា ហុត្វា សព្ពិរិយាបថេសុ សុខំ វិហរិស្សសីតិ អត្ថោ.

នាថោតិ អវស្សយោ បតិដ្ឋា. កោ ហិ នាថោ បរោតិ យស្មា បរស្ស អត្តភាវេ បតិដ្ឋាយ កុសលំ វា កត្វា សគ្គបរាយណេន មគ្គំ វា ភាវេត្វា សច្ឆិកតផលេន ភវិតុំ ន សក្កា, តស្មា កោ ហិ នាម បរោ នាថោ ភវេយ្យាតិ អត្ថោ. តស្មាតិ យស្មា អត្តាវ អត្តនោ គតិ បតិដ្ឋា សរណំ, តស្មា យថា ភទ្រំ អស្សាជានីយំ និស្សាយ លាភំ បត្ថយន្តោ វាណិជោ តស្ស វិសមដ្ឋានចារំ បច្ឆិន្ទិត្វា ទិវសស្ស តិក្ខត្តុំ នហាបេន្តោ ភោជេន្តោ សំយមេតិ បដិជគ្គតិ, ឯវំ ត្វម្បិ អនុប្បន្នស្ស អកុសលស្ស ឧប្បាទំ និវារេន្តោ សតិសម្មោសេន ឧប្បន្នំ អកុសលំ បជហន្តោ អត្តានំ សំយម គោបយ, ឯវំ សន្តេ បឋមជ្ឈានំ អាទិំ កត្វា លោកិយលោកុត្តរវិសេសំ អធិគមិស្សសីតិ អត្ថោ.

ទេសនាវសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសូតិ.

នង្គលកុលត្ថេរវត្ថុ ទសមំ.