៣. វិព្ភន្តភិក្ខុវត្ថុ
យោ និព្ពនថោតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា វេឡុវនេ វិហរន្តោ ឯកំ វិព្ភន្តកំ ភិក្ខុំ អារព្ភ កថេសិ.
ឯកោ កិរ មហាកស្សបត្ថេរស្ស សទ្ធិវិហារិកោ ហុត្វា ចត្តារិ ឈានានិ ឧប្បាទេត្វាបិ អត្តនោ មាតុលស្ស សុវណ្ណការស្ស គេហេ វិសភាគារម្មណំ ទិស្វា តត្ថ បដិពទ្ធចិត្តោ វិព្ភមិ. អថ នំ មនុស្សា អលសភាវេន កម្មំ កាតុំ អនិច្ឆន្តំ គេហា នីហរិំសុ. សោ បាបមិត្តសំសគ្គេន ចោរកម្មេន ជីវិកំ កប្បេន្តោ វិចរិ. អថ នំ ឯកទិវសំ គហេត្វា បច្ឆាពាហំ គាឡ្ហពន្ធនំ ពន្ធិត្វា ចតុក្កេ ចតុក្កេ កសាហិ តាឡេន្តា អាឃាតនំ នយិំសុ. ថេរោ បិណ្ឌាយ ចរិតុំ បវិសន្តោ តំ ទក្ខិណេន ទ្វារេន នីហរិយមានំ ទិស្វា ពន្ធនំ សិថិលំ ការេត្វា ‘‘បុព្ពេ តយា បរិចិតកម្មដ្ឋានំ បុន អាវជ្ជេហី’’តិ អាហ. សោ តេន ឱវាទេន សតុប្បាទំ លភិត្វា បុន ចតុត្ថជ្ឈានំ និព្ពត្តេសិ. អថ នំ ‘‘អាឃាតនំ នេត្វា ឃាតេស្សាមា’’តិ សូលេ ឧត្តាសេសុំ. សោ ន ភាយតិ ន សន្តសតិ. អថស្ស តស្មិំ តស្មិំ ទិសាភាគេ ឋិតា មនុស្សា អសិសត្តិតោមរាទីនិ អាវុធានិ ឧក្ខិបិត្វាបិ តំ អសន្តសន្តមេវ ទិស្វា ‘‘បស្សថ, ភោ, ឥមំ បុរិសំ, អនេកសតានញ្ហិ អាវុធហត្ថានំ បុរិសានំ មជ្ឈេ នេវ ឆម្ភតិ ន វេធតិ, អហោ អច្ឆរិយ’’ន្តិ អច្ឆរិយព្ភុតជាតា មហានាទំ នទិត្វា រញ្ញោ តំ បវត្តិំ អារោចេសុំ. រាជា តំ ការណំ សុត្វា ‘‘វិស្សជ្ជេថ ន’’ន្តិ អាហ. សត្ថុ សន្តិកម្បិ គន្ត្វា តមត្ថំ អារោចយិំសុ. សត្ថា ឱភាសំ ផរិត្វា តស្ស ធម្មំ ទេសេន្តោ ឥមំ គាថមាហ –
៣៤៤. ‘‘យោ និព្ពនថោ វនាធិមុត្តោ,
វនមុត្តោ វនមេវ ធាវតិ;
តំ បុគ្គលមេថ បស្សថ,
មុត្តោ ពន្ធនមេវ ធាវតី’’តិ.
តស្សត្ថោ – យោ បុគ្គលោ គិហិភាវេ អាលយសង្ខាតំ វនថំ ឆឌ្ឌេត្វា បព្ពជិតតាយ និព្ពនថោ ទិព្ពវិហារសង្ខាតេ តបោវនេ អធិមុត្តោ ឃរាវាសពន្ធនសង្ខាតា តណ្ហាវនា មុត្តោ ហុត្វា បុន ឃរាវាសពន្ធនសង្ខាតំ តណ្ហាវនមេវ ធាវតិ, ឯថ តំ បុគ្គលំ បស្សថ, ឯសោ ឃរាវាសពន្ធនតោ មុត្តោ ឃរាវាសពន្ធនមេវ ធាវតីតិ.
ឥមំ បន ទេសនំ សុត្វា សោ រាជបុរិសានំ អន្តរេ សូលគ្គេ និសិន្នោវ ឧទយព្ពយំ បដ្ឋបេត្វា តិលក្ខណំ អារោបេត្វា សង្ខារេ សម្មសន្តោ សោតាបត្តិផលំ បត្វា សមាបត្តិសុខំ អនុភវន្តោ វេហាសំ ឧប្បតិត្វា អាកាសេនេវ សត្ថុ សន្តិកំ គន្ត្វា សត្ថារំ វន្ទិត្វា សរាជិកាយ បរិសាយ មជ្ឈេយេវ អរហត្តំ បាបុណីតិ.
វិព្ភន្តភិក្ខុវត្ថុ តតិយំ.