២. ហត្ថាចរិយបុព្ពកភិក្ខុវត្ថុ

ន ហិ ឯតេហីតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ ឯកំ ហត្ថាចរិយបុព្ពកំ ភិក្ខុំ អារព្ភ កថេសិ.

សោ កិរ ឯកទិវសំ អចិរវតីនទីតីរេ ហត្ថិទមកំ ‘‘ឯកំ ហត្ថិំ ទមេស្សាមី’’តិ អត្តនា ឥច្ឆិតំ ការណំ សិក្ខាបេតុំ អសក្កោន្តំ ទិស្វា សមីបេ ឋិតេ ភិក្ខូ អាមន្តេត្វា អាហ – ‘‘អាវុសោ, សចេ អយំ ហត្ថាចរិយោ ឥមំ ហត្ថិំ អសុកដ្ឋានេ នាម វិជ្ឈេយ្យ, ខិប្បមេវ ឥមំ ការណំ សិក្ខាបេយ្យា’’តិ. សោ តស្ស កថំ សុត្វា តថា កត្វា តំ ហត្ថិំ សុទន្តំ ទមេសិ. តេ ភិក្ខូ តំ បវត្តិំ សត្ថុ អារោចេសុំ. សត្ថា តំ ភិក្ខុំ បក្កោសាបេត្វា ‘‘សច្ចំ កិរ តយា ឯវំ វុត្ត’’ន្តិ បុច្ឆិត្វា ‘‘សច្ចំ, ភន្តេ’’តិ វុត្តេ វិគរហិត្វា ‘‘កិំ តេ, មោឃបុរិស, ហត្ថិយានេន វា អញ្ញេន វា ទន្តេន. ន ហិ ឯតេហិ យានេហិ អគតបុព្ពំ ឋានំ គន្តុំ សមត្ថា នាម អត្ថិ, អត្តនា បន សុទន្តេន សក្កា អគតបុព្ពំ ឋានំ គន្តុំ, តស្មា អត្តានមេវ ទមេហិ, កិំ តេ ឯតេសំ ទមនេនា’’តិ វត្វា ឥមំ គាថមាហ –

៣២៣. ‘‘ន ហិ ឯតេហិ យានេហិ, គច្ឆេយ្យ អគតំ ទិសំ;

យថាត្តនា សុទន្តេន, ទន្តោ ទន្តេន គច្ឆតី’’តិ.

តស្សត្ថោ – យានិ តានិ ហត្ថិយានាទីនិ យានានិ, ន ហិ ឯតេហិ យានេហិ កោចិ បុគ្គលោ សុបិនន្តេនបិ អគតបុព្ពត្តា ‘‘អគត’’ន្តិ សង្ខាតំ និព្ពានទិសំ តថា គច្ឆេយ្យ, យថា បុព្ពភាគេ ឥន្ទ្រិយទមេន អបរភាគេ អរិយមគ្គភាវនាយ សុទន្តេន ទន្តោ និព្ពិសេវនោ សប្បញ្ញោ បុគ្គលោ តំ អគតបុព្ពំ ទិសំ គច្ឆតិ, ទន្តភូមិំ បាបុណាតិ. តស្មា អត្តទមនមេវ តតោ វរន្តិ អត្ថោ.

ទេសនាវសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសូតិ.

ហត្ថាចរិយបុព្ពកភិក្ខុវត្ថុ ទុតិយំ.