១២. បដាចារាវត្ថុ
ន សន្តិ បុត្តាតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ បដាចារំ អារព្ភ កថេសិ. វត្ថុ សហស្សវគ្គេ –
‘‘យោ ច វស្សសតំ ជីវេ, អបស្សំ ឧទយព្ពយំ;
ឯកាហំ ជីវិតំ សេយ្យោ, បស្សតោ ឧទយព្ពយ’’ន្តិ. (ធ. ប. ១១៣) –
គាថាវណ្ណនាយ វិត្ថារេត្វា កថិតំ. តទា បន សត្ថា បដាចារំ តនុភូតសោកំ ញត្វា ‘‘បដាចារេ បុត្តាទយោ នាម បរលោកំ គច្ឆន្តស្ស តាណំ វា លេណំ វា សរណំ វា ភវិតុំ ន សក្កោន្តិ, តស្មា វិជ្ជមានាបិ តេ ន សន្តិយេវ. បណ្ឌិតេន បន សីលំ វិសោធេត្វា អត្តនោ និព្ពានគាមិមគ្គមេវ សោធេតុំ វដ្ដតី’’តិ វត្វា ធម្មំ ទេសេន្តោ ឥមា គាថា អភាសិ –
២៨៨. ‘‘ន សន្តិ បុត្តា តាណាយ, ន បិតា នាបិ ពន្ធវា;
អន្តកេនាធិបន្នស្ស, នត្ថិ ញាតីសុ តាណតា.
២៨៩. ‘‘ឯតមត្ថវសំ ញត្វា, បណ្ឌិតោ សីលសំវុតោ;
និព្ពានគមនំ មគ្គំ, ខិប្បមេវ វិសោធយេ’’តិ.
តត្ថ តាណាយាតិ តាណភាវាយ បតិដ្ឋានត្ថាយ. ពន្ធវាតិ បុត្តេ ច មាតាបិតរោ ច ឋបេត្វា អវសេសា ញាតិសុហជ្ជា. អន្តកេនាធិបន្នស្សាតិ មរណេន អភិភូតស្ស. បវត្តិយញ្ហិ បុត្តាទយោ អន្នបានាទិទានេន ចេវ ឧប្បន្នកិច្ចនិត្ថរណេន ច តាណា ហុត្វាបិ មរណកាលេ កេនចិ ឧបាយេន មរណំ បដិពាហិតុំ អសមត្ថតាយ តាណត្ថាយ លេណត្ថាយ ន សន្តិ នាម. តេនេវ វុត្តំ – ‘‘នត្ថិ ញាតីសុ តាណតា’’តិ. ឯតមត្ថវសន្តិ ឯវំ តេសំ អញ្ញមញ្ញស្ស តាណំ ភវិតុំ អសមត្ថភាវសង្ខាតំ ការណំ ជានិត្វា បណ្ឌិតោ ចតុបារិសុទ្ធិសីលេន សំវុតោ រក្ខិតគោបិតោ ហុត្វា និព្ពានគមនំ អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ សីឃំ សីឃំ វិសោធេយ្យាតិ អត្ថោ.
ទេសនាវសានេ បដាចារា សោតាបត្តិផលេ បតិដ្ឋហិ, អញ្ញេ ច ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសូតិ.
បដាចារាវត្ថុ ទ្វាទសមំ.
មគ្គវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.
វីសតិមោ វគ្គោ.