១១. កិសាគោតមីវត្ថុ

តំ បុត្តបសុសម្មត្តន្តិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ កិសាគោតមិំ អារព្ភ កថេសិ. វត្ថុ សហស្សវគ្គេ –

‘‘យោ ច វស្សសតំ ជីវេ, អបស្សំ អមតំ បទំ;

ឯកាហំ ជីវិតំ សេយ្យោ, បស្សតោ អមតំ បទ’’ន្តិ. (ធ. ប. ១១៤) –

គាថាវណ្ណនាយ វិត្ថារេត្វា កថិតំ. តទា ហិ សត្ថា ‘‘កិសាគោតមិ លទ្ធា តេ ឯកច្ឆរមត្តា សិទ្ធត្ថកា’’តិ អាហ. ‘‘ន លទ្ធា, ភន្តេ, សកលគាមេ ជីវន្តេហិ កិរ មតកា ឯវ ពហុតរា’’តិ. អថ នំ សត្ថា ‘‘ត្វំ ‘មមេវ បុត្តោ មតោ’តិ សល្លក្ខេសិ, ធុវធម្មោ ឯស សព្ពសត្តានំ. មច្ចុរាជា ហិ សព្ពសត្តេ អបរិបុណ្ណជ្ឈាសយេ ឯវ មហោឃោ វិយ បរិកឌ្ឍមានោ អបាយសមុទ្ទេ បក្ខិបតី’’តិ វត្វា ធម្មំ ទេសេន្តោ ឥមំ គាថមាហ –

២៨៧. ‘‘តំ បុត្តបសុសម្មត្តំ, ព្យាសត្តមនសំ នរំ;

សុត្តំ គាមំ មហោឃោវ, មច្ចុ អាទាយ គច្ឆតី’’តិ.

តត្ថ តំ បុត្តបសុសម្មត្តន្តិ តំ រូបពលាទិសម្បន្នេ បុត្តេ ច បសូ ច លភិត្វា ‘‘មម បុត្តា អភិរូបា ពលសម្បន្នា បណ្ឌិតា សព្ពកិច្ចសមត្ថា, មម គោណា អភិរូបា អរោគា មហាភារវហា, មម គាវី ពហុខីរា’’តិ ឯវំ បុត្តេហិ ច បសូហិ ច សម្មត្តំ នរំ. ព្យាសត្តមនសន្តិ ហិរញ្ញសុវណ្ណាទីសុ វា បត្តចីវរាទីសុ វា កិញ្ចិទេវ លភិត្វា តតោ ឧត្តរិតរំ បត្ថនតាយ អាសត្តមានសំ វា, ចក្ខុវិញ្ញេយ្យាទីសុ អារម្មណេសុ វុត្តប្បការេសុ វា បរិក្ខារេសុ យំ យំ លទ្ធំ ហោតិ, តត្ថ តត្ថេវ លគ្គនតាយ ព្យាសត្តមានសំ វា. សុត្តំ គាមន្តិ និទ្ទំ ឧបគតំ សត្តនិកាយំ. មហោឃោវាតិ យថា ឯវរូបំ គាមំ គម្ភីរវិត្ថតោ មហន្តោ មហានទីនំ ឱឃោ អន្តមសោ សុនខម្បិ អសេសេត្វា សព្ពំ អាទាយ គច្ឆតិ, ឯវំ វុត្តប្បការំ នរំ មច្ចុ អាទាយ គច្ឆតីតិ អត្ថោ.

ទេសនាវសានេ កិសាគោតមី សោតាបត្តិផលេ បតិដ្ឋហិ, សម្បត្តានម្បិ សាត្ថិកា ធម្មទេសនា អហោសីតិ.

កិសាគោតមីវត្ថុ ឯកាទសមំ.