៣. ឯកុទានខីណាសវត្ថេរវត្ថុ

ន តាវតាតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ ឯកុទានត្ថេរំ នាម ខីណាសវំ អារព្ភ កថេសិ.

សោ កិរ ឯកកោវ ឯកស្មិំ វនសណ្ឌេ វិហរតិ, ឯកមេវស្ស ឧទានំ បគុណំ –

‘‘អធិចេតសោ អប្បមជ្ជតោ,

មុនិនោ មោនបថេសុ សិក្ខតោ;

សោកា ន ភវន្តិ តាទិនោ,

ឧបសន្តស្ស សទា សតីមតោ’’តិ. (បាចិ. ១៥៣; ឧទា. ៣៧);

សោ កិរ ឧបោសថទិវសេសុ សយមេវ ធម្មស្សវនំ ឃោសេត្វា ឥមំ គាថំ វទតិ. បថវិឧន្ទ្រិយនសទ្ទោ វិយ ទេវតានំ សាធុការសទ្ទោ ហោតិ. អថេកស្មិំ ឧបោសថទិវសេ បញ្ចបញ្ចសតបរិវារា ទ្វេ តិបិដកធរា ភិក្ខូ តស្ស វសនដ្ឋានំ អគមំសុ. សោ តេ ទិស្វាវ តុដ្ឋមានសោ ‘‘សាធុ វោ កតំ ឥធ អាគច្ឆន្តេហិ, អជ្ជ មយំ តុម្ហាកំ ធម្មំ សុណិស្សាមា’’តិ អាហ. អត្ថិ បន, អាវុសោ, ឥធ ធម្មំ សោតុកាមាតិ. អត្ថិ, ភន្តេ, អយំ វនសណ្ឌោ ធម្មស្សវនទិវសេ ទេវតានំ សាធុការសទ្ទេន ឯកនិន្នាទោ ហោតីតិ. តេសុ ឯកោ តិបិដកធរោ ធម្មំ ឱសារេសិ, ឯកោ កថេសិ. ឯកទេវតាបិ សាធុការំ នាទាសិ. តេ អាហំសុ – ‘‘ត្វំ, អាវុសោ, ធម្មស្សវនទិវសេ ឥមស្មិំ វនសណ្ឌេ ទេវតា មហន្តេន សទ្ទេន សាធុការំ ទេន្តីតិ វទេសិ, កិំ នាមេត’’ន្តិ. ភន្តេ, អញ្ញេសុ ទិវសេសុ សាធុការសទ្ទេន ឯកនិន្នាទោ ឯវ ហោតិ, ន អជ្ជ បន ជានាមិ ‘‘កិមេត’’ន្តិ. ‘‘តេន ហិ, អាវុសោ, ត្វំ តាវ ធម្មំ កថេហី’’តិ. សោ ពីជនិំ គហេត្វា អាសនេ និសិន្នោ តមេវ គាថំ វទេសិ. ទេវតា មហន្តេន សទ្ទេន សាធុការមទំសុ. អថ នេសំ បរិវារា ភិក្ខូ ឧជ្ឈាយិំសុ ‘‘ឥមស្មិំ វនសណ្ឌេ ទេវតា មុខោលោកនេន សាធុការំ ទទន្តិ, តិបិដកធរភិក្ខូសុ ឯត្តកំ ភណន្តេសុបិ កិញ្ចិ បសំសនមត្តម្បិ អវត្វា ឯកេន មហល្លកត្ថេរេន ឯកគាថាយ កថិតាយ មហាសទ្ទេន សាធុការំ ទទន្តី’’តិ. តេបិ វិហារំ គន្ត្វា សត្ថុ តមត្ថំ អារោចេសុំ.

សត្ថា ‘‘នាហំ, ភិក្ខវេ, យោ ពហុម្បិ ឧគ្គណ្ហតិ វា ភាសតិ វា, តំ ធម្មធរោតិ វទាមិ. យោ បន ឯកម្បិ គាថំ ឧគ្គណ្ហិត្វា សច្ចានិ បដិវិជ្ឈតិ, អយំ ធម្មធរោ នាមា’’តិ វត្វា ធម្មំ ទេសេន្តោ ឥមំ គាថមាហ –

២៥៩. ‘‘ន តាវតា ធម្មធរោ, យាវតា ពហុ ភាសតិ;

យោ ច អប្បម្បិ សុត្វាន, ធម្មំ កាយេន បស្សតិ;

ស វេ ធម្មធរោ ហោតិ, យោ ធម្មំ នប្បមជ្ជតី’’តិ.

តត្ថ យាវតាតិ យត្តកេន ឧគ្គហណធារណវាចនាទិនា ការណេន ពហុំ ភាសតិ, តាវត្តកេន ធម្មធរោ ន ហោតិ, វំសានុរក្ខកោ បន បវេណិបាលកោ នាម ហោតិ. យោ ច អប្បម្បីតិ យោ បន អប្បមត្តកម្បិ សុត្វា ធម្មមន្វាយ អត្ថមន្វាយ ធម្មានុធម្មប្បដិបន្នោ ហុត្វា នាមកាយេន ទុក្ខាទីនិ បរិជានន្តោ ចតុសច្ចធម្មំ បស្សតិ, ស វេ ធម្មធរោ ហោតិ. យោ ធម្មំ នប្បមជ្ជតីតិ យោបិ អារទ្ធវីរិយោ ហុត្វា អជ្ជ អជ្ជេវាតិ បដិវេធំ អាកង្ខន្តោ ធម្មំ នប្បមជ្ជតិ, អយម្បិ ធម្មធរោយេវាតិ អត្ថោ.

ទេសនាវសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសូតិ.

ឯកុទានខីណាសវត្ថេរវត្ថុ តតិយំ.