៥. អញ្ញតរកុលបុត្តវត្ថុ

មលិត្ថិយា ទុច្ចរិតន្តិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា វេឡុវនេ វិហរន្តោ អញ្ញតរំ កុលបុត្តំ អារព្ភ កថេសិ.

តស្ស កិរ សមានជាតិកំ កុលកុមារិកំ អានេសុំ. សា អានីតទិវសតោ បដ្ឋាយ អតិចារិនី អហោសិ. សោ កុលបុត្តោ តស្សា អតិចារេន លជ្ជិតោ កស្សចិ សម្មុខីភាវំ ឧបគន្តុំ អសក្កោន្តោ ពុទ្ធុបដ្ឋានាទីនិ បច្ឆិន្ទិត្វា កតិបាហច្ចយេន សត្ថារំ ឧបសង្កមិត្វា វន្ទិត្វា ឯកមន្តំ និសិន្នោ ‘‘កិំ, ឧបាសក, ន ទិស្សសី’’តិ វុត្តេ តមត្ថំ អារោចេសិ. អថ នំ សត្ថា, ‘‘ឧបាសក, បុព្ពេបិ មយា ‘ឥត្ថិយោ នាម នទីអាទិសទិសា, តាសុ បណ្ឌិតេន កោធោ ន កាតព្ពោ’តិ វុត្តំ, ត្វំ បន ភវបដិច្ឆន្នត្តា ន សល្លក្ខេសី’’តិ វត្វា តេន យាចិតោ –

‘‘យថា នទី ច បន្ថោ ច, បានាគារំ សភា បបា;

ឯវំ លោកិត្ថិយោ នាម, វេលា តាសំ ន វិជ្ជតី’’តិ. (ជា. ១.១.៦៥; ១.១២.៩) –

ជាតកំ វិត្ថារេត្វា, ‘‘ឧបាសក, ឥត្ថិយា ហិ អតិចារិនិភាវោ មលំ, ទានំ ទេន្តស្ស មច្ឆេរំ មលំ, ឥធលោកបរលោកេសុ សត្តានំ អកុសលកម្មំ វិនាសនត្ថេន មលំ, អវិជ្ជា បន សព្ពមលានំ ឧត្តមមល’’ន្តិ វត្វា ឥមា គាថា អភាសិ –

២៤២. ‘‘មលិត្ថិយា ទុច្ចរិតំ, មច្ឆេរំ ទទតោ មលំ;

មលា វេ បាបកា ធម្មា, អស្មិំ លោកេ បរម្ហិ ច.

២៤៣. ‘‘តតោ មលា មលតរំ, អវិជ្ជា បរមំ មលំ;

ឯតំ មលំ បហន្ត្វាន, និម្មលា ហោថ ភិក្ខវោ’’តិ.

តត្ថ ទុច្ចរិតន្តិ អតិចារោ. អតិចារិនិញ្ហិ ឥត្ថិំ សាមិកោបិ គេហា នីហរតិ, មាតាបិតូនំ សន្តិកំ គតម្បិ ‘‘ត្វំ កុលស្ស អគារវភូតា, អក្ខីហិបិ ន ទដ្ឋព្ពា’’តិ តំ នីហរន្តិ. សា អនាថា វិចរន្តី មហាទុក្ខំ បាបុណាតិ. តេនស្សា ទុច្ចរិតំ ‘‘មល’’ន្តិ វុត្តំ. ទទតោតិ ទាយកស្ស. យស្ស ហិ ខេត្តកសនកាលេ ‘‘ឥមស្មិំ ខេត្តេ សម្បន្នេ សលាកភត្តាទីនិ ទស្សាមី’’តិ ចិន្តេត្វា និប្ផន្នេ សស្សេបិ មច្ឆេរំ ឧប្បជ្ជិត្វា ចាគចិត្តំ និវារេតិ, សោ មច្ឆេរវសេន ចាគចិត្តេ អវិរូហន្តេ មនុស្សសម្បត្តិំ ទិព្ពសម្បត្តិំ និព្ពានសម្បត្តិន្តិ តិស្សោ សម្បត្តិយោ ន លភតិ. តេន វុត្តំ – ‘‘មច្ឆេរំ ទទតោ មល’’ន្តិ. សេសេសុបិ ឯសេវ នយោ. បាបកា ធម្មាតិ អកុសលធម្មា បន ឥធលោកេ ច បរលោកេ ច មលមេវ.

តតោតិ ហេដ្ឋា វុត្តមលតោ. មលតរន្តិ អតិរេកមលំ វោ កថេមីតិ អត្ថោ. អវិជ្ជាតិ អដ្ឋវត្ថុកំ អញ្ញាណមេវ បរមំ មលំ. បហន្ត្វានាតិ ឯតំ មលំ ជហិត្វា, ភិក្ខវេ, តុម្ហេ និម្មលា ហោថាតិ អត្ថោ.

ទេសនាវសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសូតិ.

អញ្ញតរកុលបុត្តវត្ថុ បញ្ចមំ.