៦. អញ្ញតរព្រាហ្មណវត្ថុ

តណ្ហាយ ជាយតីតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ អញ្ញតរំ ព្រាហ្មណំ អារព្ភ កថេសិ.

សោ កិរ មិច្ឆាទិដ្ឋិកោ ឯកទិវសំ នទីតីរំ គន្ត្វា ខេត្តំ សោធេតិ. សត្ថា តស្ស ឧបនិស្សយសម្បត្តិំ ទិស្វា តស្ស សន្តិកំ អគមាសិ. សោ សត្ថារំ ទិស្វាបិ សាមីចិកម្មំ អកត្វា តុណ្ហី អហោសិ. អថ នំ សត្ថា បុរេតរំ អាលបិត្វា, ‘‘ព្រាហ្មណ, កិំ ករោសី’’តិ អាហ. ‘‘ខេត្តំ, ភោ គោតម, សោធេមី’’តិ. សត្ថា ឯត្តកមេវ វត្វា គតោ. បុនទិវសេបិ តស្ស ខេត្តំ កសិតុំ អាគតស្ស សន្តិកំ គន្ត្វា, ‘‘ព្រាហ្មណ, កិំ ករោសី’’តិ បុច្ឆិត្វា ‘‘ខេត្តំ កសាមិ, ភោ គោតមា’’តិ សុត្វា បក្កាមិ. បុនទិវសាទីសុបិ តថេវ គន្ត្វា បុច្ឆិត្វា, ‘‘ភោ គោតម, ខេត្តំ វបាមិ និទ្ទេមិ រក្ខាមី’’តិ សុត្វា បក្កាមិ. អថ នំ ឯកទិវសំ ព្រាហ្មណោ អាហ – ‘‘ភោ គោតម, ត្វំ មម ខេត្តសោធនទិវសតោ បដ្ឋាយ អាគតោ. សចេ មេ សស្សំ សម្បជ្ជិស្សតិ, តុយ្ហម្បិ សំវិភាគំ ករិស្សាមិ, តុយ្ហំ អទត្វា សយំ ន ខាទិស្សាមិ, ឥតោ ទានិ បដ្ឋាយ ត្វំ មម សហាយោ’’តិ.

អថស្ស អបរេន សមយេន សស្សំ សម្បជ្ជិ, តស្ស ‘‘សម្បន្នំ មេ សស្សំ, ស្វេ ទានិ លាយាបេស្សាមី’’តិ លាយនត្ថំ កត្តព្ពកិច្ចស្ស រត្តិំ មហាមេឃោ វស្សិត្វា សព្ពំ សស្សំ ហរិ, ខេត្តំ តច្ឆេត្វា ឋបិតសទិសំ អហោសិ. សត្ថា បន បឋមទិវសំយេវ ‘‘តំ សស្សំ ន សម្បជ្ជិស្សតី’’តិ អញ្ញាសិ. ព្រាហ្មណោ បាតោវ ‘‘ខេត្តំ ឱលោកេស្សាមី’’តិ គតោ តុច្ឆំ ខេត្តំ ទិស្វា ឧប្បន្នពលវសោកោ ចិន្តេសិ – ‘‘សមណោ គោតមោ មម ខេត្តសោធនកាលតោ បដ្ឋាយ អាគតោ, អហម្បិ នំ ‘ឥមស្មិំ សស្សេ និប្ផន្នេ តុយ្ហម្បិ សំវិភាគំ ករិស្សាមិ, តុយ្ហំ អទត្វា សយំ ន ខាទិស្សាមិ, ឥតោ បដ្ឋាយ ទានិ ត្វំ មម សហាយោ’តិ អវចំ. សោបិ មេ មនោរថោ មត្ថកំ ន បាបុណី’’តិ អាហារូបច្ឆេទំ កត្វា មញ្ចកេ និបជ្ជិ. អថស្ស សត្ថា គេហទ្វារំ អគមាសិ. សោ សត្ថុ អាគមនំ សុត្វា ‘‘សហាយំ មេ អានេត្វា ឥធ និសីទាបេថា’’តិ អាហ. បរិជនោ តថា អកាសិ. សត្ថា និសីទិត្វា ‘‘កហំ ព្រាហ្មណោ’’តិ បុច្ឆិត្វា ‘‘គព្ភេ និបន្នោ’’តិ វុត្តេ ‘‘បក្កោសថ ន’’ន្តិ បក្កោសាបេត្វា អាគន្ត្វា ឯកមន្តំ និសិន្នំ អាហ ‘‘កិំ, ព្រាហ្មណា’’តិ? ភោ គោតម, តុម្ហេ មម ខេត្តសោធនទិវសតោ បដ្ឋាយ អាគតា, អហម្បិ ‘‘សស្សេ និប្ផន្នេ តុម្ហាកំ សំវិភាគំ ករិស្សាមី’’តិ អវចំ. សោ មេ មនោរថោ អនិប្ផន្នោ, តេន មេ សោកោ ឧប្បន្នោ, ភត្តម្បិ មេ នច្ឆាទេតីតិ. អថ នំ សត្ថា ‘‘ជានាសិ បន, ព្រាហ្មណ, កិំ តេ និស្សាយ សោកោ ឧប្បន្នោ’’តិ បុច្ឆិត្វា ‘‘ន ជានាមិ, ភោ គោតម, ត្វំ បន ជានាសី’’តិ វុត្តេ, ‘‘អាម, ព្រាហ្មណ, ឧប្បជ្ជមានោ សោកោ វា ភយំ វា តណ្ហំ និស្សាយ ឧប្បជ្ជតី’’តិ វត្វា ឥមំ គាថមាហ –

២១៦. ‘‘តណ្ហាយ ជាយតី សោកោ, តណ្ហាយ ជាយតី ភយំ;

តណ្ហាយ វិប្បមុត្តស្ស, នត្ថិ សោកោ កុតោ ភយ’’ន្តិ.

តត្ថ តណ្ហាយាតិ ឆទ្វារិកាយ តណ្ហាយ, ឯតំ តណ្ហំ និស្សាយ ឧប្បជ្ជតីតិ អត្ថោ.

ទេសនាវសានេ ព្រាហ្មណោ សោតាបត្តិផលេ បតិដ្ឋហីតិ.

អញ្ញតរព្រាហ្មណវត្ថុ ឆដ្ឋំ.