៧. បញ្ចសតទារកវត្ថុ
សីលទស្សនសម្បន្នន្តិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា វេឡុវនេ វិហរន្តោ អន្តរាមគ្គេ បញ្ចសតទារកេ អារព្ភ កថេសិ.
ឯកទិវសញ្ហិ សត្ថា អសីតិមហាថេរេហិ សទ្ធិំ បញ្ចសតភិក្ខុបរិវារោ រាជគហំ បិណ្ឌាយ បវិសន្តោ ឯកស្មិំ ឆណទិវសេ បញ្ចសតេ ទារកេ បូវបច្ឆិយោ ឧក្ខិបាបេត្វា នគរា និក្ខម្ម ឧយ្យានំ គច្ឆន្តេ អទ្ទស. តេបិ សត្ថារំ វន្ទិត្វា បក្កមិំសុ, តេ ឯកំ ភិក្ខុម្បិ ‘‘បូវំ គណ្ហថា’’តិ ន វទិំសុ. សត្ថា តេសំ គតកាលេ ភិក្ខូ អាហ – ‘‘ខាទិស្សថ, ភិក្ខវេ, បូវេ’’តិ. ‘‘កហំ ភន្តេ, បូវា’’តិ? ‘‘កិំ ន បស្សថ តេ ទារកេ បូវបច្ឆិយោ ឧក្ខិបាបេត្វា អតិក្កន្តេ’’តិ? ‘‘ភន្តេ, ឯវរូបា នាម ទារកា កស្សចិ បូវំ ន ទេន្តី’’តិ. ‘‘ភិក្ខវេ, កិញ្ចាបិ ឯតេ មំ វា តុម្ហេ វា បូវេហិ ន និមន្តយិំសុ, បូវសាមិកោ បន ភិក្ខុ បច្ឆតោ អាគច្ឆតិ, បូវេ ខាទិត្វាវ គន្តុំ វដ្ដតី’’តិ. ពុទ្ធានញ្ហិ ឯកបុគ្គលេបិ ឥស្សា វា ទោសោ វា នត្ថិ, តស្មា ឥមំ វត្វា ភិក្ខុសង្ឃំ អាទាយ ឯកស្មិំ រុក្ខមូលេ ឆាយាយ និសីទិ. ទារកា មហាកស្សបត្ថេរំ បច្ឆតោ អាគច្ឆន្តំ ទិស្វា ឧប្បន្នសិនេហា បីតិវេគេន បរិបុណ្ណសរីរា ហុត្វា បច្ឆិយោ ឱតារេត្វា ថេរំ បញ្ចបតិដ្ឋិតេន វន្ទិត្វា បូវេ បច្ឆីហិ សទ្ធិំយេវ ឧក្ខិបិត្វា ‘‘គណ្ហថ, ភន្តេ’’តិ ថេរំ វទិំសុ. អថ នេ ថេរោ អាហ – ‘‘ឯស សត្ថា ភិក្ខុសង្ឃំ គហេត្វា រុក្ខមូលេ និសិន្នោ, តុម្ហាកំ ទេយ្យធម្មំ អាទាយ គន្ត្វា ភិក្ខុសង្ឃស្ស សំវិភាគំ ករោថា’’តិ. តេ ‘‘សាធុ, ភន្តេ’’តិ និវត្តិត្វា ថេរេន សទ្ធិំយេវ គន្ត្វា បូវេ ទត្វា ឱលោកយមានា ឯកមន្តេ ឋត្វា បរិភោគាវសានេ ឧទកំ អទំសុ. ភិក្ខូ ឧជ្ឈាយិំសុ ‘‘ទារកេហិ មុខោលោកនេន ភិក្ខា ទិន្នា, សម្មាសម្ពុទ្ធំ វា មហាថេរេ វា បូវេហិ អនាបុច្ឆិត្វា មហាកស្សបត្ថេរំ ទិស្វា បច្ឆីហិ សទ្ធិំយេវ អាទាយ អាគមិំសូ’’តិ. សត្ថា តេសំ កថំ សុត្វា, ‘‘ភិក្ខវេ, មម បុត្តេន មហាកស្សបេន សទិសោ ភិក្ខុ ទេវមនុស្សានំ បិយោ ហោតិ, តេ ច តស្ស ចតុបច្ចយេន បូជំ ករោន្តិយេវា’’តិ វត្វា ឥមំ គាថមាហ –
២១៧. ‘‘សីលទស្សនសម្បន្នំ, ធម្មដ្ឋំ សច្ចវេទិនំ;
អត្តនោ កម្ម កុព្ពានំ, តំ ជនោ កុរុតេ បិយ’’ន្តិ.
តត្ថ សីលទស្សនសម្បន្នន្តិ ចតុបារិសុទ្ធិសីលេន ចេវ មគ្គផលសម្បយុត្តេន ច សម្មាទស្សនេន សម្បន្នំ. ធម្មដ្ឋន្តិ នវវិធលោកុត្តរធម្មេ ឋិតំ, សច្ឆិកតលោកុត្តរធម្មន្តិ អត្ថោ. សច្ចវេទិនន្តិ ចតុន្នំ សច្ចានំ សោឡសហាការេហិ សច្ឆិកតត្តា សច្ចញាណេន សច្ចវេទិនំ. អត្តនោ កម្ម កុព្ពានន្តិ អត្តនោ កម្មំ នាម តិស្សោ សិក្ខា, តា បូរយមានន្តិ អត្ថោ. តំ ជនោតិ តំ បុគ្គលំ លោកិយមហាជនោ បិយំ ករោតិ, ទដ្ឋុកាមោ វន្ទិតុកាមោ បច្ចយេន បូជេតុកាមោ ហោតិយេវាតិ អត្ថោ.
ទេសនាវសានេ សព្ពេបិ តេ ទារកា សោតាបត្តិផលេ បតិដ្ឋហិំសូតិ.
បញ្ចសតទារកវត្ថុ សត្តមំ.